Bài viết

NGƯỜI KHƠI GIÓ LỘNG ĐẢO HÒN KHOAI

Phan Ngọc Hiển sinh ra trong một gia đình nghèo khó tại vùng đất Tây Đô dạt dào sông nước. Mồ côi cả cha lẫn mẹ khi mới tròn 10 tuổi, ông lớn lên nhờ tình yêu thương đùm bọc của người anh trai và sự nuôi nấng cần cù của người cậu ruột. Vốn có tư chất thông minh xuất chúng, ông thi đỗ vào Trường Trung học Sư phạm Sài Gòn danh tiếng rồi ra trường làm thầy giáo. Để bóp nghẹt ý chí cách mạng của người trí thức trẻ yêu nước, thực dân Pháp đã đày ông ra tận vùng sình lầy heo hút Rạch Gốc (mũi Cà Mau). Nhưng tại đây, thầy giáo Phan Ngọc Hiển đã nhanh chóng hòa mình vào đời sống lam lũ của đồng bào lò than nghèo, gieo chữ và gieo mầm cách mạng yêu nước sâu sắc vào lòng người dân Đất Mũi.

Cần Thơ04/09/2026Phường Ninh Kiều (Đoàn phường Ninh Kiều)3 lượt xem0 lượt chia sẻ
NGƯỜI KHƠI GIÓ LỘNG ĐẢO HÒN KHOAI

Phan Ngọc Hiển sinh ra trong một gia đình nghèo khó tại vùng đất Tây Đô dạt dào sông nước. Mồ côi cả cha lẫn mẹ khi mới tròn 10 tuổi, ông lớn lên nhờ tình yêu thương đùm bọc của người anh trai và sự nuôi nấng cần cù của người cậu ruột. Vốn có tư chất thông minh xuất chúng, ông thi đỗ vào Trường Trung học Sư phạm Sài Gòn danh tiếng rồi ra trường làm thầy giáo. Để bóp nghẹt ý chí cách mạng của người trí thức trẻ yêu nước, thực dân Pháp đã đày ông ra tận vùng sình lầy heo hút Rạch Gốc (mũi Cà Mau). Nhưng tại đây, thầy giáo Phan Ngọc Hiển đã nhanh chóng hòa mình vào đời sống lam lũ của đồng bào lò than nghèo, gieo chữ và gieo mầm cách mạng yêu nước sâu sắc vào lòng người dân Đất Mũi.

Nhờ tài năng văn chương xuất sắc, ông trở thành phóng viên sắc sảo cho tuần báo Tân Tiến tại Sa Đéc, đưa nhiều bài viết đấu tranh mạnh mẽ bênh vực dân nghèo và vạch trần tội ác cướp bóc của chính quyền thực dân. Sau khi được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương năm 1936, ông chuyển sang hoạt động cách mạng chuyên nghiệp. Tháng 6 năm 1940, Phan Ngọc Hiển được phân công lãnh đạo và tổ chức cuộc khởi nghĩa cướp chính quyền tại cụm đảo Hòn Khoai - một pháo đài hiểm yếu của địch ngoài khơi Cà Mau. Bằng tài mưu lược và lòng dũng cảm phi thường, đêm ngày 13 tháng 12 năm 1940, ông cùng lực lượng khởi nghĩa đã đồng loạt tấn công, làm chủ hoàn toàn hòn đảo và tiêu diệt đồn Kiểm Lâm mà không tốn một giọt máu của ta.

Thắng lợi vang dội của cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai là phát súng nổ giòn giã cổ vũ mạnh mẽ cho tinh thần cách mạng của nhân dân Nam Bộ. Sau khi trở về đất liền, giặc Pháp huy động lực lượng khổng lồ càn quét, bao vây nhằm triệt hạ nghĩa quân. Để bảo vệ an toàn cho đồng bào Rạch Gốc sơ tán vào rừng sâu, Phan Ngọc Hiển cùng các đồng chí đã dũng cảm quyết định ở lại kìm chân giặc. Ông bị bắt giữ tại bãi Khai Long ngày 22 tháng 12 năm 1940. Kẻ thù đã điên cuồng dùng đủ mọi cực hình tra tấn man rợ, từ châm điện đến dội nước sôi hòng bẻ gãy khí tiết cách mạng của ông, nhưng người thủ lĩnh kiên trung vẫn giữ trọn một lòng trung trinh sắt đá.

Bất lực trước tinh thần thép của người trí thức yêu nước, ngày 12 tháng 7 năm 1941, thực dân Pháp đưa Phan Ngọc Hiển và 9 đồng chí khởi nghĩa ra xử bắn công khai tại sân vận động thị xã Cà Mau. Trước họng súng quân thù, ông hiên ngang không chịu bịt mắt, dõng dạc hô vang những lời nói bất tử đi vào lịch sử: "Những người cộng sản coi cái chết rất bình thường. Chúng tôi sẵn sàng chết để tranh đấu cho đồng bào được ấm no. Nhất định những người kế tục chúng tôi sẽ tiêu diệt được thực dân Pháp! Nhất định Việt Nam sẽ được độc lập". Sự hy sinh oanh liệt ở tuổi 31 của ông đã tạc vào biển trời Tây Nam Tổ quốc một biểu tượng kiên trung vĩ đại.

Cảm nhận sâu sắc: Đứng trước anh linh của người anh hùng Phan Ngọc Hiển - người con kiêu hãnh của đất sông nước Tây Nam Bộ, tôi không khỏi nghẹn ngào và vô cùng khâm phục tấm lòng tận hiến của một người thầy giáo, nhà báo ưu tú. Câu nói bất hủ của ông trước pháp trường thể hiện một nhân sinh quan cách mạng vô cùng cao đẹp: coi nhẹ cái chết cá nhân, đặt hạnh phúc ấm no của đồng bào lên trên hết. Ông đã từ bỏ cơ hội có một cuộc sống an nhàn, giàu sang của một trí thức Tây học để dấn thân vào rừng thiêng nước độc, dâng hiến trọn vẹn tuổi thanh xuân cho ước mơ hòa bình dân tộc. Bức thư cuối cùng gửi người yêu với lời dặn: "Có yêu anh, hãy trông vào Tổ quốc" là minh chứng tuyệt đẹp cho một tình yêu lớn lao hòa quyện vào tình yêu đất nước.

Ý nghĩa giáo dục và liên hệ thực tế: Là những giáo viên đang giảng dạy tại ngôi trường tiểu học mang sứ mệnh trồng người, câu chuyện của thầy giáo anh hùng Phan Ngọc Hiển truyền cho chúng tôi ngọn lửa nhiệt huyết để yêu thương và tận tụy với học sinh. Chúng tôi dùng tấm gương yêu nước, hiếu học của ông để rèn luyện cho các em học sinh ý thức tự giác học tập, lòng biết ơn sâu sắc đối với các thế hệ đi trước. Học sinh học được từ ông tinh thần dũng cảm, biết vượt qua khó khăn để bảo vệ lẽ phải, nuôi dưỡng những ước mơ hoài bão cao đẹp để sau này đóng góp tri thức dựng xây đất nước quê hương ngày càng giàu đẹp.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
NGƯỜI KHƠI GIÓ LỘNG ĐẢO HÒN KHOAI | Câu chuyện thời hoa lửa