Người kỹ sư từ bỏ vinh hoa để phụng sự tổ quốc

Trần Đại Nghĩa tên thật là Phạm Quang Lễ, sinh năm 1913 tại Vĩnh Long.

Ngay từ nhỏ, ông đã nổi tiếng thông minh và ham học.

Sau khi tốt nghiệp xuất sắc, ông sang Pháp học tập và nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực như cơ khí, hàng không, chế tạo vũ khí.

Nhờ tài năng của mình, ông có cơ hội làm việc trong môi trường khoa học hiện đại với tương lai rộng mở.

Nhưng năm 1946, khi gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Pháp, Trần Đại Nghĩa đã quyết định từ bỏ tất cả để trở về Tổ quốc.

Đó là một quyết định lớn lao.

Bởi lúc ấy, đất nước vừa giành được độc lập và đang đứng trước nguy cơ phải bước vào cuộc kháng chiến lâu dài.

Trở về Việt Nam, ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh giao nhiệm vụ xây dựng ngành quân giới.

Trong điều kiện vô cùng thiếu thốn, giữa núi rừng Việt Bắc, Trần Đại Nghĩa cùng các cộng sự đã nghiên cứu và chế tạo thành công nhiều loại vũ khí như súng bazooka, súng không giật SKZ và nhiều loại đạn phục vụ chiến trường.

Những vũ khí ấy đã góp phần quan trọng vào các chiến dịch lớn, đặc biệt là Chiến dịch Biên giới năm 1950.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng đánh giá cao vai trò của Trần Đại Nghĩa đối với sự phát triển của ngành quân giới Việt Nam.

Không chỉ là một nhà khoa học tài năng, ông còn là một người thầy mẫu mực.

Sau hòa bình lập lại, Trần Đại Nghĩa tiếp tục giữ nhiều trọng trách quan trọng trong lĩnh vực khoa học – kỹ thuật và giáo dục.

Ông được phong quân hàm Thiếu tướng và được bầu làm Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô.

Điều khiến nhiều người kính trọng hơn cả là lối sống giản dị, khiêm nhường của ông.

Suốt cuộc đời, Trần Đại Nghĩa luôn tâm niệm:

"Khoa học phải phục vụ nhân dân, phục vụ đất nước."

Năm 1997, ông qua đời.

Nhưng những đóng góp của ông vẫn còn sống mãi cùng lịch sử khoa học Việt Nam.

Ngày nay, nhiều trường học, đường phố và giải thưởng khoa học mang tên Trần Đại Nghĩa.

Đối với nhiều thế hệ trẻ, ông là hình mẫu đẹp về trí tuệ Việt Nam và lòng yêu nước của người trí thức.