Người lái đò cảm tử trên sông Ba Lòng

Ông Đỗ Quốc Phong là một trong những thanh niên Hà Nội tiêu biểu đã gác lại con đường học tập để lên đường tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Năm 1965, sau khi tốt nghiệp cấp 3 tại Trường Ứng Hòa (Hà Tây cũ), dù có cơ hội tiếp tục học Đại học Sư phạm, ông quyết định nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, tham gia Đội Thanh niên xung phong K53 – đơn vị đặc biệt được cử vào chiến trường miền Nam. Sau thời gian huấn luyện, ông cùng đồng đội hành quân vào chiến trường. Trên đường đi, khi chứng kiến những mất mát, đau thương do bom đạn gây ra, đặc biệt là cảnh trẻ em vô tội bị ảnh hưởng bởi chiến tranh, tinh thần chiến đấu trong ông càng được hun đúc mạnh mẽ. Ông được phân công hoạt động tại chiến trường Trị Thiên – Huế, tham gia làm trinh sát, bảo vệ hành lang giao thông trên tuyến đường 9. Nhiệm vụ gắn bó sâu sắc nhất với cuộc đời ông là lái đò trên sông Ba Lòng (Quảng Trị) – một tuyến giao thông quan trọng phục vụ vận chuyển quân, lương thực và vũ khí vào chiến trường. Trong điều kiện vô cùng nguy hiểm, ông cùng đồng đội phải chèo những chiếc đò nhỏ vượt dòng nước xiết, giữa sự đánh phá liên tục của máy bay, bom B52 và pháo địch. Để đáp ứng yêu cầu vận chuyển, ông còn phối hợp với du kích địa phương làm một chiếc đò lớn bằng gỗ, mất hơn 2 tháng mới hoàn thành. Hàng đêm, ông làm nhiệm vụ từ chiều tối đến rạng sáng, nhiều lần đưa bộ đội qua sông, vận chuyển hàng hóa và chở thương binh trở về tuyến sau. Công việc đầy hiểm nguy, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng tính mạng. Ông từng chứng kiến nhiều đồng đội hy sinh, nhưng những mất mát ấy càng khiến ông thêm quyết tâm chiến đấu và hoàn thành nhiệm vụ. Cuối năm 1967, với thành tích xuất sắc, ông được tuyên dương tại Đại hội Chiến sĩ thi đua Quân khu Trị Thiên, nhận danh hiệu “Dũng sĩ quyết thắng”. Sau những năm tháng chiến đấu gian khổ, ông được cử ra Bắc học tập, tiếp tục công tác trong ngành giáo dục và có nhiều đóng góp cho xã hội. Sau khi nghỉ hưu, ông vẫn tiếp tục cống hiến với vai trò Chủ tịch Hội Cựu Thanh niên xung phong TP Hà Nội và tham gia nhiều hoạt động vì đồng đội, vì cộng đồng. Cuộc đời ông Đỗ Quốc Phong là hình ảnh tiêu biểu của thế hệ thanh niên Việt Nam thời chiến: giàu lý tưởng, sẵn sàng hy sinh tuổi trẻ vì độc lập, tự do của Tổ quốc.