Người Lái Đò Già

Ở Nhơn Hòa Lập, có một con đò nhỏ vẫn lặng lẽ qua lại trên dòng kinh đã quen với bao mùa nước lên xuống, và người chèo con đò ấy là một người lái đò già mà hầu như ai trong vùng cũng từng một lần gặp, nhưng không phải ai cũng biết hết câu chuyện đời ông. Ông không nói nhiều, cũng chẳng bao giờ kể về mình một cách dài dòng, chỉ ngày ngày đưa người qua sông, từ bờ bên này sang bờ bên kia, như thể công việc ấy đã trở thành hơi thở tự nhiên của cuộc sống. Con đò của ông không lớn, mái che đơn sơ, ván gỗ đã sậm màu theo thời gian, nhưng lại là nhịp nối quan trọng giữa hai vùng đất, giữa ruộng đồng, xóm ấp và những con đường đất chạy dọc theo bờ kinh.

Người ta bảo ông đã chèo đò ở đây từ khi còn rất trẻ, qua cả những năm tháng chiến tranh lặng lẽ giữa rừng tràm và bến nước. Ngày ấy, con đò không chỉ chở người qua sông, mà đôi khi còn chở cả những chuyến đi vội vã trong đêm, những người không muốn để lại dấu vết, những cuộc gặp gỡ cần sự kín đáo của dòng nước. Ông chèo đò trong im lặng, hiểu rằng có những điều không cần hỏi, chỉ cần đưa người ta đến đúng nơi, đúng lúc, an toàn là đủ. Dòng kinh khi ấy không chỉ là nước chảy, mà còn là ranh giới giữa những điều bình thường và những điều không thể nói thành lời.

Có những đêm, sương phủ kín mặt nước, ông ngồi một mình trên đò, nhìn ánh đèn xa xa mà nhớ về những chuyến đi đã qua. Không phải chuyến nào cũng nhẹ nhàng, có lần đò phải dừng lại giữa dòng vì tiếng động lạ từ bờ rừng, có lần ông phải để mặc con đò trôi chậm theo nước, không dám chèo mạnh tay, chỉ để giữ sự yên tĩnh tuyệt đối. Những ký ức ấy không bao giờ được nhắc lại, nhưng nó nằm sâu trong từng nhịp chèo của ông, trong cách ông nhìn dòng nước, trong sự cẩn trọng mà người ngoài có thể tưởng là chậm chạp.

Rồi thời gian trôi qua, chiến tranh lùi xa, con đò của ông trở lại với nhịp sống bình yên. Người đi chợ sớm, học sinh qua sông, nông dân ra đồng, tất cả đều quen với hình ảnh người lái đò già ngồi bên mạn đò, tay cầm mái chèo, mắt nhìn dòng nước như đang đọc một cuốn sách cũ mà chỉ mình ông hiểu. Có những đứa trẻ lớn lên, từ lúc được ông chở qua sông đến khi tự mình đi học xa, rồi trở về, vẫn thấy ông ở đó, vẫn con đò ấy, vẫn dòng kinh ấy, như một phần không đổi của quê hương.

Người ta hỏi ông có khi nào muốn nghỉ ngơi không, ông chỉ cười nhẹ, ánh mắt nhìn xa về phía bến nước rồi nói rằng khi nào còn người cần qua sông thì con đò này vẫn còn lý do để trôi. Không phải vì trách nhiệm lớn lao nào được gọi tên, mà vì một điều giản dị hơn: giữ cho dòng kinh này luôn có người đi lại, giữ cho quê hương không bị chia cắt bởi nước, và giữ cho những kết nối bình thường nhất của cuộc sống không bao giờ bị gián đoạn.

Ở Nhơn Hòa Lập hôm nay, người lái đò già vẫn vậy, vẫn lặng lẽ giữa dòng, như một nhịp cầu sống của ký ức và hiện tại. Con đò của ông không chỉ đưa người qua sông, mà còn đưa cả ký ức của một vùng đất đi qua thời gian, từ những năm tháng lặng thầm của quá khứ đến những ngày bình yên của hiện tại, nơi dòng nước vẫn chảy, và con người vẫn tìm thấy nhau qua một chuyến đò đơn sơ nhưng đầy nghĩa tình./.