Người hoạt động cách mạng trước năm 1945

Người lãnh đạo nghĩa quân giữ vững tinh thần chống Pháp ở Nam Kỳ

Trương Định sinh năm 1820 tại Quảng Ngãi, sau đó vào Nam sinh sống và khai khẩn đất đai ở vùng Gò Công. Khi thực dân Pháp bắt đầu xâm lược Nam Kỳ, ông tham gia tổ chức lực lượng chống Pháp và nhanh chóng trở thành một thủ lĩnh có uy tín. Sau Hiệp ước Nhâm Tuất năm 1862, triều đình nhà Nguyễn yêu cầu ông giải tán lực lượng và nhận chức vụ mới ở An Giang, nhưng Trương Định quyết định ở lại Gò Công tiếp tục kháng chiến. Ông được nghĩa quân và nhân dân tôn làm “Bình Tây Đại Nguyên soái”. Năm 1864, ông bị thương nặng trong một trận chiến và hy sinh.

Đồng Tháp13/08/2026Đoàn Phường 2 - Bảo Lộc (Phường 2 - Bảo Lộc)5 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trương Định sinh năm 1820 tại huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Sau này, ông cùng gia đình vào Nam và sinh sống tại vùng Gò Công, thuộc Nam Kỳ.

Tại đây, Trương Định tham gia khai khẩn đất đai và xây dựng cuộc sống của người dân địa phương.

Khi quân Pháp bắt đầu mở rộng cuộc xâm lược Việt Nam, tình hình Nam Kỳ thay đổi nhanh chóng.

Năm 1859, quân Pháp tấn công và chiếm thành Gia Định.

Sau đó, quân Pháp tiếp tục mở rộng phạm vi kiểm soát.

Trong bối cảnh đó, Trương Định tập hợp lực lượng và tham gia chống quân Pháp tại khu vực Gò Công.

Ông được triều đình nhà Nguyễn phong chức và giao nhiệm vụ tổ chức lực lượng chống Pháp.

Trương Định nhanh chóng trở thành một trong những thủ lĩnh có ảnh hưởng tại Nam Kỳ.

Ông dựa vào sự ủng hộ của người dân địa phương để xây dựng lực lượng nghĩa quân.

Các căn cứ của nghĩa quân được tổ chức ở những khu vực có địa hình thuận lợi như rừng, sông rạch và vùng đồng bằng.

Năm 1862, triều đình nhà Nguyễn ký với Pháp Hiệp ước Nhâm Tuất.

Theo hiệp ước, triều đình nhượng cho Pháp ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ là Gia Định, Định Tường và Biên Hòa.

Sau hiệp ước, triều đình yêu cầu các lực lượng kháng chiến tại những vùng này ngừng chiến đấu.

Trương Định được yêu cầu rời Gò Công và nhận chức Lãnh binh ở An Giang.

Đây là một quyết định khó khăn.

Nếu tuân theo mệnh lệnh, ông sẽ phải giải tán lực lượng đang chiến đấu tại Gò Công.

Nhưng nhiều nghĩa quân và người dân địa phương muốn ông tiếp tục ở lại chống Pháp.

Trương Định quyết định không nhận chức mới và ở lại Gò Công.

Nghĩa quân tôn ông làm “Bình Tây Đại Nguyên soái”.

Từ đây, Trương Định tiếp tục tổ chức cuộc kháng chiến ở Gò Công và các khu vực lân cận.

Ông xây dựng lực lượng dựa nhiều vào sự hỗ trợ của người dân.

Nghĩa quân sử dụng cách đánh phù hợp với điều kiện địa hình Nam Bộ, thường tổ chức các cuộc tập kích và đánh vào những vị trí của quân Pháp.

Quân Pháp nhiều lần tổ chức các cuộc càn quét nhằm tiêu diệt lực lượng của Trương Định.

Tuy có lực lượng và vũ khí mạnh hơn, quân Pháp gặp nhiều khó khăn khi phải đối phó với nghĩa quân hoạt động trên địa hình sông nước và có sự hỗ trợ của dân địa phương.

Trương Định tiếp tục lãnh đạo lực lượng trong khoảng thời gian hai năm sau Hiệp ước Nhâm Tuất.

Đến năm 1864, quân Pháp tổ chức một cuộc tấn công lớn vào căn cứ của nghĩa quân.

Trong một trận chiến vào tháng 8/1864, Trương Định bị thương nặng.

Ngày 20/8/1864, ông hy sinh tại Gò Công.

Trương Định qua đời khi khoảng 44 tuổi.

Sau khi ông hy sinh, lực lượng nghĩa quân tiếp tục chiến đấu dưới sự lãnh đạo của những thủ lĩnh khác.

Tuy nhiên, phong trào dần gặp nhiều khó khăn trước sức mạnh quân sự của quân Pháp.

Trương Định trở thành một trong những nhân vật tiêu biểu nhất của phong trào chống Pháp tại Nam Kỳ trong những năm đầu của cuộc xâm lược.

Điểm đặc biệt trong câu chuyện của ông là sự lựa chọn ở lại Gò Công sau Hiệp ước Nhâm Tuất năm 1862.

Đây là vấn đề thường được nhắc đến khi học về lịch sử Việt Nam thế kỷ XIX.

Trương Định đứng trước sự lựa chọn giữa việc tuân theo mệnh lệnh của triều đình và tiếp tục cuộc chiến đấu mà nghĩa quân và người dân địa phương đang theo đuổi.

Ông lựa chọn ở lại và trở thành người lãnh đạo phong trào kháng chiến tại Gò Công.

Ngày nay, tên Trương Định được đặt cho nhiều đường phố, trường học và địa danh tại Việt Nam.

Tại Gò Công và nhiều địa phương Nam Bộ, ông được nhân dân tưởng niệm.

Cuộc đời Trương Định cho thấy phong trào chống Pháp ở Nam Kỳ không chỉ được tổ chức bởi triều đình mà còn có sự tham gia mạnh mẽ của các lực lượng địa phương.

Những người như Trương Định đã dựa vào sự ủng hộ của nhân dân để duy trì cuộc chiến đấu trong những năm đầu thực dân Pháp mở rộng quyền kiểm soát.

Ông hy sinh năm 1864, nhưng hình ảnh “Bình Tây Đại Nguyên soái” vẫn được lưu giữ trong lịch sử và ký ức của người dân Nam Bộ.

Câu chuyện về Trương Định vì vậy là một phần quan trọng khi tìm hiểu về phong trào kháng chiến chống Pháp ở Nam Kỳ nửa sau thế kỷ XIX.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn