NGƯỜI LÍNH BÁCH KHOA TRỞ VỀ – TỪ GIẢNG ĐƯỜNG RA CHIẾN TRƯỜNG, TỪ CHIẾN TRƯỜNG TRỞ LẠI GIẢNG ĐƯỜNG
Có những thế hệ sinh viên đã từng đứng trước hai lựa chọn tưởng như rất khác nhau: tiếp tục học tập trong giảng đường hay gác lại sách vở để lên đường bảo vệ Tổ quốc. Với những người lính sinh viên của Đại học Bách khoa Hà Nội trong những năm chiến tranh, câu trả lời khi ấy rất rõ ràng. Họ xếp bút nghiên, khoác lên mình màu xanh áo lính, rời giảng đường để đến những nơi khốc liệt nhất của cuộc chiến. Trong số họ có những người sau ngày đất nước hòa bình đã trở về với giảng đường, tiếp tục con đường khoa học và góp phần vào công cuộc xây dựng đất nước trong những năm tháng Đổi mới.

Giáo sư Nguyễn Văn Cách là một trong những người như thế. Câu chuyện của ông và những người lính sinh viên Bách khoa không chỉ là ký ức về một thời hoa lửa, mà còn là câu chuyện về sự tiếp nối giữa hai nhiệm vụ lớn của một thế hệ: bảo vệ Tổ quốc trong chiến tranh và xây dựng đất nước trong hòa bình.
Những năm tháng chiến tranh, giảng đường đại học không chỉ là nơi học tập. Đó còn là nơi nuôi dưỡng những ước mơ lớn về một đất nước độc lập và phát triển. Những sinh viên đang ngồi trên ghế nhà trường hiểu rằng tương lai của đất nước cần những kỹ sư, những nhà khoa học và những trí thức. Nhưng khi Tổ quốc cần, họ đã lựa chọn lên đường.
Có người trở về sau chiến tranh với những vết thương trên cơ thể. Có người trở về với ký ức về những đồng đội đã nằm lại. Cũng có những người không bao giờ trở lại giảng đường. Họ đã để lại tuổi trẻ của mình ở những chiến trường xa xôi.
Với những người may mắn trở về, cuộc chiến vẫn không thực sự kết thúc trong ký ức. Nhưng họ không chọn cách sống mãi với quá khứ. Họ trở lại với công việc, với nghiên cứu, với giảng dạy và với những nhiệm vụ mới của đất nước. Nếu trước đây họ chiến đấu để bảo vệ nền độc lập, thì sau chiến tranh, họ tiếp tục cống hiến bằng tri thức.
Đó cũng là tinh thần của một thế hệ đã đi qua thời hoa lửa. Họ hiểu rằng hòa bình chỉ là điểm bắt đầu. Một đất nước muốn phát triển cần có giáo dục, khoa học và công nghệ. Khi Việt Nam bước vào thời kỳ Đổi mới, những người từng là người lính lại đứng trước một mặt trận khác: mặt trận xây dựng và phát triển.
Trong những năm tháng đất nước còn nhiều khó khăn, việc nghiên cứu khoa học không hề dễ dàng. Cơ sở vật chất thiếu thốn, nguồn lực hạn chế và nền kinh tế chưa phát triển. Nhưng những người từng trải qua chiến tranh hiểu rằng khó khăn không phải lý do để dừng lại. Họ tiếp tục làm việc, tiếp tục đào tạo thế hệ trẻ và tiếp tục đặt niềm tin vào tri thức.
Từ giảng đường ra chiến trường rồi từ chiến trường trở lại giảng đường, hành trình ấy là một biểu tượng của sự tiếp nối. Một thế hệ đã chiến đấu bằng lòng dũng cảm, sau đó tiếp tục xây dựng bằng trí tuệ. Họ không chỉ bảo vệ đất nước khỏi bom đạn mà còn góp phần tạo ra những con người có khả năng đưa đất nước tiến lên.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Ngày hôm nay, khi Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng với thế giới, câu chuyện của những người lính sinh viên năm xưa càng có ý nghĩa. Những phòng thí nghiệm hiện đại, những công trình khoa học, những kỹ sư Việt Nam làm việc trong các tập đoàn quốc tế hay những sinh viên Việt Nam bước ra thế giới đều là một phần của hành trình dài mà các thế hệ đi trước đã góp sức xây dựng.
Nhìn lại cuộc đời của những người lính Bách khoa trở về, chúng ta thấy rõ một điều: thời đại có thể thay đổi, nhiệm vụ có thể thay đổi, nhưng tinh thần cống hiến thì vẫn còn nguyên. Nếu thế hệ trước đã hy sinh tuổi trẻ để giành lấy hòa bình, thì thế hệ hôm nay có trách nhiệm biến hòa bình thành sức mạnh phát triển.
Từ tiếng súng chiến trường đến tiếng máy trong các nhà máy, từ giảng đường thời chiến đến những phòng nghiên cứu hiện đại, đó là một hành trình dài của đất nước. Những người lính sinh viên năm xưa đã đi qua một thời hoa lửa và trở về để góp phần viết tiếp câu chuyện của Việt Nam trong thời kỳ Đổi mới.
Và có lẽ, câu chuyện đẹp nhất về họ không nằm ở việc họ từng là người lính hay từng là sinh viên. Điều đáng quý nhất là họ đã biết chuyển tinh thần của một thời chiến đấu thành động lực của một thời xây dựng. Họ đã chứng minh rằng một thế hệ có thể làm nhiều việc cho đất nước ở nhiều thời điểm khác nhau: khi Tổ quốc cần bảo vệ thì lên đường, khi đất nước cần phát triển thì cống hiến bằng tri thức.



