NGƯỜI LÍNH CÔNG BINH VÀ NHỮNG NĂM THÁNG KHÔNG QUÊN

Tháng 2 năm 1968, khi còn rất trẻ, ông lên đường nhập ngũ. Ba tháng huấn luyện tại Quân trường 91 (Hội An) đã rèn giũa ông từ một chàng trai quê trở thành người lính thực thụ. Mồ hôi, gian khổ và kỷ luật thép là những điều đầu tiên ông phải học để chuẩn bị cho chặng đường phía trước. Đến tháng 6 cùng năm, ông tình nguyện lên đường làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia – nơi khi ấy đang chìm trong thảm họa diệt chủng do chế độ Khơ-me Đỏ gây ra. Không chỉ là nhiệm vụ quân sự, đó còn là sứ mệnh nhân đạo, giúp nhân dân nước bạn thoát khỏi cảnh lầm than.

Trong suốt 3 năm 6 tháng trên đất bạn, ông là chiến sĩ công binh thuộc E280. Công việc của ông không phải là xung phong trực diện trên trận tuyến, nhưng lại luôn đối mặt với cái chết theo cách âm thầm và khắc nghiệt hơn: làm cầu, mở đường, rà phá bom mìn.

Mỗi bước chân đi qua có thể là một lần đối diện tử thần. Chỉ một sơ suất nhỏ, một quả mìn chưa phát hiện, tất cả có thể kết thúc trong tích tắc. Có những ngày, ông và đồng đội phải làm việc giữa cái nắng cháy da, mồ hôi hòa với đất bụi, tay run lên vì căng thẳng nhưng vẫn phải giữ sự chính xác tuyệt đối.

Khó khăn không chỉ đến từ bom mìn. Những tháng ngày trên đất Campuchia, ông cùng đồng đội phải sống trong cảnh thiếu ăn, thiếu nước. Những bữa cơm đạm bạc, có khi chỉ là vài nắm gạo chia nhau. Nước uống khan hiếm, phải chắt chiu từng giọt.

Rồi bệnh sốt rét rừng – nỗi ám ảnh của người lính – cứ thế hành hạ. Những cơn sốt đến bất ngờ, người run bần bật, môi tím tái, có lúc tưởng chừng không thể gượng dậy. Nhưng chỉ cần cơn sốt vừa dứt, ông lại tiếp tục công việc, bởi phía trước vẫn còn những con đường cần mở, những quả mìn cần gỡ, và những sinh mạng cần được bảo vệ.

Trong những năm tháng ấy, ông đã chứng kiến không ít đồng đội ngã xuống. Có người ra đi ngay trên công trường, có người không vượt qua được bệnh tật. Mỗi lần như vậy, nỗi đau lại lặng lẽ dồn nén trong lòng, nhưng không ai cho phép mình gục ngã.

Tháng 10 năm 1989, sau hơn ba năm rưỡi hoàn thành nhiệm vụ quốc tế, ông trở về đơn vị tại Hội An để dưỡng thương. Hai mươi ngày ngắn ngủi là khoảng thời gian để cơ thể ông hồi phục phần nào sau những năm tháng gian khổ. Và rồi, ông được trở về quê hương.

Ngày trở về, con đường làng vẫn vậy, nhưng con người đã khác. Người lính năm nào mang theo mình những vết tích của chiến tranh – không chỉ là những cơn đau thể xác mà còn là ký ức không thể xóa nhòa.

Cuộc sống sau này dần ổn định, nhưng những năm tháng trên đất bạn Campuchia vẫn luôn in sâu trong tâm trí ông. Đó là quãng đời của gian khổ, hy sinh, của những mất mát không thể kể hết, nhưng cũng là quãng đời đáng tự hào nhất.

Ông Đoàn Văn Em – một người lính công binh bình dị – đã góp phần lặng thầm vào những con đường được mở, những vùng đất được hồi sinh. Và phía sau sự bình yên hôm nay là biết bao bước chân như ông, đã đi qua bom đạn, đói khát và cả ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết.