NGƯỜI LÍNH DA TRẮNG CỦA BÁC HỒ- KOSTAS SARANTIDIS ( NGUYỄN VĂN LẬP )

Trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam, có một người lính đặc biệt mang dòng máu Hy Lạp nhưng đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ để chiến đấu cho độc lập, tự do của Việt Nam. Đó là Kostas Sarantidis, người sau này mang cái tên Việt Nam rất đỗi thân thương: Nguyễn Văn Lập. Ông sinh năm 1927 tại Thessaloniki, Hy Lạp, trong một gia đình công nhân. Tuổi trẻ của ông trải qua những năm tháng đầy biến động của chiến tranh thế giới. Năm 1946, ông bị đưa vào đội quân Lê dương Pháp và được đưa tới Đông Dương. Nhưng khi đặt chân đến Việt Nam, chứng kiến cảnh quân đội Pháp đàn áp, tàn phá và giết hại người dân vô tội, ông nhận ra rằng mình không thể tiếp tục chiến đấu cho một cuộc chiến mà ông cho là phi nghĩa. Chỉ khoảng bốn tháng sau khi đến Việt Nam, Kostas đã quyết định rời bỏ hàng ngũ Lê dương, tìm đến vùng tự do và xin gia nhập Việt Minh. Ông mang theo một khẩu súng trường và một khẩu súng máy làm “món quà” cho lực lượng kháng chiến. Từ đó, người thanh niên Hy Lạp Kostas Sarantidis trở thành người lính Việt Nam với cái tên Nguyễn Văn Lập.

Những ngày đầu đứng trong hàng ngũ Việt Minh, Nguyễn Văn Lập được biên chế vào các đơn vị thuộc Liên khu 5, chiến đấu trên những chiến trường ác liệt của miền Trung. Dù là người nước ngoài, ông nhanh chóng hòa nhập với đồng đội, học tiếng Việt và sống như một người lính Việt Nam thực thụ. Một trong những nhiệm vụ đặc biệt mà ông được giao là làm công tác địch vận tại chiến trường Quảng Nam – Đà Nẵng. Với khả năng nói tiếng Pháp và hiểu tâm lý những người lính Lê dương, ông thực hiện các chương trình phát thanh hướng vào những đồn địch, kêu gọi binh lính Pháp nhận ra bản chất của cuộc chiến và trở về với gia đình. Kết quả, ông đã vận động được 40 lính Lê dương bỏ hàng ngũ Pháp, mang theo súng đạn trở về với lực lượng kháng chiến, đồng thời góp phần cứu sống 120 người bị địch bắt. Đây là một chiến công đặc biệt, bởi Nguyễn Văn Lập đã biến chính hiểu biết về đối phương thành một thứ “vũ khí” phục vụ cách mạng.

Không chỉ giỏi địch vận, Nguyễn Văn Lập còn trực tiếp chiến đấu như một người lính Việt Nam. Trong một trận đánh ở ga Phú Cang, Quảng Nam, khi làm xạ thủ trung liên, ông cùng đồng đội đã chiến đấu quyết liệt và bắn rơi một máy bay Morane của Pháp, bắt sống ba phi công. Trước đó, trong trận chống cuộc càn quét của quân Pháp tại Hương An – Bà Rén ngày 13/4/1948, ông cùng đồng đội chiến đấu rất dũng cảm, góp phần tiêu diệt khoảng 200 quân đối phương và bẻ gãy cuộc càn quét. Những trận đánh ấy cho thấy Nguyễn Văn Lập không phải là một người nước ngoài đến Việt Nam rồi chỉ đứng bên cạnh cuộc kháng chiến, mà ông thực sự trở thành một chiến sĩ, trực tiếp đối mặt với bom đạn và hiểm nguy cùng những người lính Việt Nam.

Có một điều rất đặc biệt trong câu chuyện của Nguyễn Văn Lập: ông chiến đấu cho Việt Nam không phải vì quê hương ruột thịt của mình, mà vì ông tin vào quyền được sống tự do của một dân tộc. Ông từng chứng kiến sự tàn khốc của chiến tranh và hiểu thế nào là cảnh con người bị áp bức. Vì thế, khi chứng kiến nhân dân Việt Nam đứng lên chống thực dân, ông đã lựa chọn đứng về phía họ. Trong suốt chín năm kháng chiến chống Pháp, ông làm nhiều nhiệm vụ khác nhau, từ chiến đấu, địch vận đến quản lý tù binh. Năm 1949, ông được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam. Sau năm 1954, ông tập kết ra Bắc và tiếp tục cống hiến cho Việt Nam trong nhiều công việc khác nhau, từ lái xe, phiên dịch cho đến tham gia các hoạt động phục vụ đất nước.

Điều khiến mọi người đặc biệt kính trọng Nguyễn Văn Lập là dù sinh ra ở Hy Lạp, ông luôn coi Việt Nam là quê hương thứ hai của mình. Khi được trao quốc tịch Việt Nam vào năm 2010, ông coi đó là một niềm vinh dự lớn. Ông từng nói rằng mình thích được gọi là Nguyễn Văn Lập hơn là Kostas Sarantidis, bởi cái tên ấy gắn với những kỷ niệm không thể nào quên với Việt Nam và với “Cụ Hồ”. Năm 2013, ông được Nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành người nước ngoài duy nhất được phong tặng danh hiệu cao quý này. Ông qua đời tại Hy Lạp ngày 25/6/2021, thọ 94 tuổi.

Câu chuyện về Kostas Sarantidis – Nguyễn Văn Lập vì thế không chỉ là câu chuyện về một người lính nước ngoài tham gia kháng chiến Việt Nam, mà còn là câu chuyện đẹp về lý tưởng, tình yêu con người và sự lựa chọn chính nghĩa. Từ một chàng trai Hy Lạp bị cuốn vào chiến tranh, ông đã tự lựa chọn con đường của mình, rời bỏ quân đội Pháp để trở thành người lính Việt Nam, chiến đấu bên cạnh những người mà ban đầu ông hoàn toàn xa lạ. Với những chiến công trên chiến trường Quảng Nam – Đà Nẵng, với 40 lính Lê dương được vận động trở về, 120 người được cứu sống và những trận chiến trực tiếp với quân Pháp, Nguyễn Văn Lập đã góp phần viết nên một câu chuyện rất đặc biệt trong lịch sử Việt Nam. Hình ảnh “người lính da trắng của Bác Hồ” vì thế đã trở thành biểu tượng đẹp về tình đoàn kết quốc tế và tình yêu mà một con người có thể dành cho một đất nước không phải nơi mình sinh ra.