NGƯỜI LÍNH ĐUỔI THEO XE TĂNG

Tác giả: Phạm Quỳnh Phương
Nơi công tác: Trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai
Chức vụ: Bí thư Chi đoàn giáo viên

Trong chiến tranh, có những cuộc đối đầu tưởng như ngay từ đầu đã quá chênh lệch. Một bên là xe tăng bọc thép, súng đạn và sức mạnh của một đội quân viễn chinh được trang bị hiện đại. Một bên là người lính bộ binh với khẩu súng nhỏ và những quả lựu đạn trong tay.

Nếu chỉ nhìn vào vũ khí, người ta có thể nghĩ kết quả đã được định đoạt.

Nhưng lịch sử đôi khi được viết nên bởi những con người không chấp nhận điều tưởng như không thể.

Ngày 13 tháng 12 năm 1951, trên con đường ở Giang Mỗ, Hòa Bình, một chiếc xe tăng Pháp vừa chạy vừa bắn dữ dội vào đội hình quân ta. Giữa lúc đồng đội bị uy hiếp, một người chiến sĩ từ trận địa lao ra.

Anh không chạy khỏi chiếc xe tăng.

Anh đuổi theo nó.

Người lính ấy là Cù Chính Lan.

Cù Chính Lan sinh năm 1930 tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, trong một gia đình nông dân nghèo. Tuổi thơ của anh sớm trải qua mất mát và cơ cực. Mẹ mất khi anh còn nhỏ, gia đình đông người, cuộc sống thiếu thốn khiến cậu bé xứ Nghệ phải sớm lao động để cùng cha gánh vác gia đình.

Cách mạng Tháng Tám thành công đã mở ra một thời đại mới. Cũng như biết bao thanh niên Việt Nam khi ấy, Cù Chính Lan từ một người dân của đất nước mất độc lập trở thành người làm chủ quê hương mình. Khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược, người thanh niên ấy lựa chọn con đường cầm súng.

Anh trở thành người lính.

Những năm tháng trong quân đội rèn giũa Cù Chính Lan thành một chiến sĩ gan dạ, bình tĩnh và quyết đoán. Đến năm 1951, anh là Tiểu đội trưởng bộ binh thuộc Đại đoàn 304.

Cuối năm ấy, chiến trường Bắc Bộ bước vào một cuộc đọ sức mới.

Thực dân Pháp đưa lực lượng đánh chiếm Hòa Bình với ý đồ giành lại quyền chủ động, cắt đứt tuyến liên lạc quan trọng giữa căn cứ Việt Bắc với Liên khu 3 và Liên khu 4. Trước tình hình đó, Bộ Chính trị quyết định mở Chiến dịch Hòa Bình.

Những trận đánh ác liệt diễn ra dọc Đường số 6, sông Đà và nhiều khu vực xung quanh thị xã Hòa Bình.

Cù Chính Lan cùng đơn vị bước vào chiến dịch.

Ngày 7 tháng 12 năm 1951, tại Giang Mỗ, đơn vị bố trí đánh quân Pháp. Khi trận địa bị lộ và địch bắn dữ dội, bộ đội được lệnh tạm thời rút lui. Cù Chính Lan ở lại phía sau, dùng súng kiềm chế quân địch để đồng đội rút. Khi phần lớn đơn vị đã ra khỏi khu vực nguy hiểm, anh không lập tức rời đi mà quay lại trận địa tìm những người bị thương và đưa được ba đồng đội trở về an toàn.

Sáu ngày sau, những người lính trở lại Giang Mỗ.

Ngày 13 tháng 12 năm 1951.

Một trận đánh khác bắt đầu.

Quân Pháp lọt vào trận địa. Bộ đội ta đồng loạt nổ súng. Sau những đợt tiến công quyết liệt, một đại đội địch bị tiêu diệt.

Nhưng đúng lúc đơn vị chuẩn bị rút khỏi trận địa, từ phía sau quân Pháp xuất hiện một mối nguy hiểm lớn.

Xe tăng.

Chiếc xe bọc thép lao tới, súng trên xe liên tục bắn vào đội hình quân ta.

Những viên đạn từ xe tăng quét qua trận địa. Đường rút của bộ đội bị uy hiếp. Nhiều chiến sĩ thương vong.

Trước một phương tiện chiến đấu bọc thép, những khẩu súng bộ binh thông thường rất khó phát huy hiệu quả.

Chiếc xe vẫn tiến.

Vẫn bắn.

Và giữa thời điểm ấy, Cù Chính Lan lao ra khỏi vị trí.

Anh đuổi theo chiếc xe tăng.

Khoảng cách giữa một người lính và khối thép đang chuyển động dần được rút ngắn.

Cù Chính Lan áp sát được xe.

Anh nhảy lên thành xe tăng, đưa khẩu tiểu liên tới khe hở trên tháp xe và bóp cò.

Nhưng đúng vào thời điểm quyết định—

khẩu tiểu liên bị hóc.

Chiếc xe tăng vẫn tiếp tục chạy.

Một người lính bộ binh vừa mất đi phương án tấn công trực tiếp trong khi đang ở ngay trên chiếc xe của đối phương.

Nhưng Cù Chính Lan không từ bỏ.

Anh gọi đồng đội đưa lựu đạn tới.

Có lựu đạn trong tay, anh lại tiếp tục áp sát và nhảy lên xe.

Lần này, Cù Chính Lan giật chốt rồi ném quả lựu đạn vào bên trong.

Nhưng những người lính Pháp trong xe phát hiện.

Quả lựu đạn bị ném ngược trở ra.

Chiếc xe tăng lập tức chuyển hướng và tiếp tục tìm cách thoát khỏi sự truy đuổi.

Hai lần tấn công.

Hai lần chưa thành công.

Xe tăng vẫn chạy.

Nhưng người lính vẫn đuổi theo.

Cù Chính Lan hiểu rằng nếu tiếp tục ném lựu đạn theo cách cũ, quân địch bên trong vẫn có đủ thời gian ném trả.

Anh phải khiến chúng không còn thời gian.

Một lần nữa, người chiến sĩ áp sát chiếc xe.

Một quả lựu đạn khác được chuẩn bị.

Nhưng lần này, sau khi rút chốt, Cù Chính Lan không ném ngay.

Anh giữ lại.

Chờ vài giây.

Khói thuốc bắt đầu xì ra.

Đến lúc ấy, anh mới ném quả lựu đạn vào bên trong xe.

Lần này, những người lính Pháp không còn đủ thời gian để ném trả.

Một tiếng nổ vang lên.

Chiếc xe tăng dừng lại.

Khối thép từng bắn dữ dội vào đội hình quân ta đã bị một người lính bộ binh tiêu diệt bằng những quả lựu đạn trong tay. Diễn biến này được các tư liệu về trận Giang Mỗ ghi lại: Cù Chính Lan đã nhiều lần tìm cách đánh xe, cuối cùng trì hoãn vài giây sau khi mở chốt lựu đạn trước khi ném vào buồng xe.

Chiến công ấy nhanh chóng trở thành nguồn cổ vũ mạnh mẽ trên chiến trường Hòa Bình.

Nhưng câu chuyện về Cù Chính Lan không kết thúc ở Giang Mỗ.

Anh không trở về phía sau để sống với chiến công của mình.

Người Tiểu đội trưởng tiếp tục chiến đấu.

Chỉ mười sáu ngày sau.

Ngày 29 tháng 12 năm 1951, đơn vị tiến công đồn Cô Tô.

Một trận chiến mới lại diễn ra.

Cù Chính Lan cùng đồng đội lao lên phá hàng rào, mở đường vào cứ điểm.

Anh bị thương.

Nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu.

Lại bị thương.

Người chiến sĩ vẫn không rời trận địa.

Giữa làn đạn quân thù, Cù Chính Lan tiếp tục cùng đơn vị phá những lớp dây thép gai để mở đường cho bộ đội xông lên.

Anh bị thương lần thứ ba.

Lần này, vết thương quá nặng.

Khi trận đánh đi đến thắng lợi cũng là lúc người chiến sĩ từng đuổi theo chiếc xe tăng ở Giang Mỗ trút hơi thở cuối cùng.

Cù Chính Lan hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.

Một người lính vừa lập nên chiến công đặc biệt chưa đầy ba tuần trước đó đã nằm lại trên chiến trường Hòa Bình.

Anh không sống đến ngày Chiến dịch Hòa Bình kết thúc thắng lợi.

Không được bước cùng đồng đội qua những chiến dịch lớn tiếp theo.

Không được nhìn thấy Điện Biên Phủ ngày 7 tháng 5 năm 1954.

Nhưng hình ảnh người chiến sĩ bộ binh đuổi theo chiếc xe tăng đã ở lại.

Tháng 5 năm 1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất, Cù Chính Lan được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành một trong những Anh hùng tiêu biểu đầu tiên của quân đội ta.

Hơn bảy mươi năm đã đi qua.

Những chiếc xe tăng của quân viễn chinh Pháp không còn chạy trên con đường Giang Mỗ. Tiếng súng đã im. Nơi ghi dấu chiến công của Cù Chính Lan trở thành di tích để những thế hệ sau tìm về.

Nhưng câu chuyện ngày 13 tháng 12 năm 1951 vẫn khiến người ta phải tự hỏi:

Điều gì khiến một người lính trẻ có thể chạy thẳng về phía một chiếc xe tăng đang bắn?

Có lẽ câu trả lời không nằm ở việc anh không biết sợ.

Lòng dũng cảm không nhất thiết là không có nỗi sợ.

Lòng dũng cảm đôi khi chính là biết phía trước nguy hiểm, nhưng vẫn tiến lên bởi phía sau mình là đồng đội.

Ngày hôm nay, chúng ta được nhìn những chiếc xe tăng trong bảo tàng, trong những thước phim lịch sử. Chúng ta biết chiến tranh qua sách vở và những câu chuyện của thế hệ đi trước.

Khoảng cách hơn bảy mươi năm khiến chiến trường năm ấy dường như rất xa.

Nhưng những “Câu chuyện thời hoa lửa” cần được kể lại chính vì khoảng cách ấy.

Để thế hệ hôm nay hiểu rằng độc lập không chỉ được làm nên bởi những chiến dịch lớn hay những quyết định của lịch sử. Trong mỗi chiến thắng còn có những khoảnh khắc rất cụ thể, khi một con người phải lựa chọn giữa tiến lên và lùi lại.

Ở Giang Mỗ năm 1951, Cù Chính Lan đã lựa chọn tiến lên.

Lần thứ nhất chưa thành công, anh tiếp tục.

Lần thứ hai chưa thành công, anh vẫn tiếp tục.

Cho đến khi chiếc xe tăng phải dừng lại.

Mười sáu ngày sau, bước chân ấy mới thực sự dừng lại trước hàng rào đồn Cô Tô.

Người lính trẻ không trở về.

Nhưng câu chuyện của anh đã đi qua hơn bảy thập kỷ.

Bởi giữa chiến trường Hòa Bình năm ấy, có một người lính không chạy khỏi xe tăng của quân thù.

Anh chạy về phía nó.