NGƯỜI LÍNH GIÀ MANG TRONG TIM THÁNG TƯ BẤT TỬ

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày non sông liền một dải, nhưng với Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ, những ngày tháng Tư lịch sử năm 1975 vẫn hiện lên rõ ràng như mới hôm qua. Mỗi địa danh, mỗi trận đánh, mỗi gương mặt đồng đội đã cùng ông đi qua cuộc chiến vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức của người lính từng góp mặt trong những giờ phút cuối cùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Hành trình của người lính từ miền Bắc vào Nam

Nhập ngũ vào cuối tháng 9 năm 1966, chàng thanh niên Trần Ngọc Thổ bắt đầu cuộc đời quân ngũ từ những khóa huấn luyện trên đất bạn Lào. Từ Sư đoàn 320 đến Đại đoàn 308 anh hùng, ông đã trải qua nhiều chiến trường ác liệt trước khi bước vào chiến dịch mang ý nghĩa quyết định đối với vận mệnh dân tộc - Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Trong chiến dịch lịch sử ấy, ông đảm nhiệm cương vị Tham mưu phó, Trưởng ban Tác chiến của cánh quân thứ năm. Nhiệm vụ của đơn vị là tiến công từ hướng Tây Nam, phối hợp cùng các cánh quân khác tiến vào giải phóng Sài Gòn.

Những ngày cuối tháng 3 năm 1975, khi đang tham gia tập huấn tại Bộ Tham mưu Quân khu 8, ông nhận lệnh khẩn cấp trở về đơn vị chuẩn bị chiến đấu. Không khí toàn mặt trận lúc ấy vô cùng sôi động. Tất cả đều hiểu rằng giờ phút quyết định đã đến.

Đơn vị của ông hành quân thần tốc từ vùng Chợ Gạo, Châu Thành, vượt qua các tuyến sông lớn như Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây rồi tiến dần về cửa ngõ Sài Gòn. Mỗi bước tiến đều phải đánh chiếm, làm chủ các vị trí quan trọng để mở đường cho đại quân.

Rạng sáng ngày 29/4, tin chiến thắng liên tiếp được báo về. Các đồn bốt địch lần lượt bị phá vỡ. Đến sáng 30/4, tuyến đường từ cầu Ông Thìn đến phía Nam Bình Chánh đã hoàn toàn nằm trong sự kiểm soát của quân giải phóng.

Và rồi thời khắc thiêng liêng nhất đã đến.

11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975, khi Đài Phát thanh Sài Gòn phát đi lời tuyên bố đầu hàng vô điều kiện của Tổng thống Dương Văn Minh, những người lính đang ở tuyến đầu như vỡ òa cảm xúc. Sau bao năm chiến đấu, hy sinh và mất mát, ngày hòa bình cuối cùng đã tới.

“Lúc ấy ai cũng xúc động. Có người reo hò, có người lặng đi, có người bật khóc. Chúng tôi hiểu rằng đất nước đã thực sự thống nhất”, ông nhớ lại.

Nghĩa tình quân dân trong những ngày lịch sử

Trong ký ức của Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ, chiến thắng không chỉ được làm nên bởi những trận đánh quả cảm mà còn được vun đắp từ tình cảm sâu nặng của nhân dân dành cho bộ đội.

Ông vẫn nhớ như in lần đưa Tiểu đoàn 1 vượt sông Vàm Cỏ Tây vào tháng 4/1975. Đây là nhiệm vụ hết sức nguy hiểm bởi trên sông có nhiều tàu chiến địch hoạt động. Thế nhưng chỉ trong thời gian ngắn, chính quyền và nhân dân địa phương đã huy động hàng chục ghe máy cùng hàng trăm người dân tham gia hỗ trợ bộ đội vượt sông an toàn.

Sự đùm bọc ấy đã trở thành nguồn động viên lớn lao đối với những người lính đang ngày đêm tiến về phía trước.

Nhắc đến miền Tây Nam Bộ, giọng ông chùng xuống khi kể về những người mẹ đã cưu mang bộ đội trong những năm tháng chiến tranh.

Đó là má Bảy ở Củ Chi, dù cuộc sống thiếu thốn vẫn dành dụm từng chút lương thực cho cách mạng. Đó là má Tư Bún ở Tiền Giang, người nhận ông làm con nuôi sau khi người con trai ruột là liệt sĩ Tám Phước hy sinh ngoài mặt trận.

Từ đó, ông được má gọi bằng cái tên thân thương “Tám Thổ”.

Những ngày cuối tháng 4 năm ấy, dù gia cảnh còn nhiều khó khăn, má vẫn bán lúa để góp tiền cho bộ đội lên đường đánh trận cuối cùng. Trước lúc chia tay, má căn dặn: “Nếu đứa nào bị thương thì cứ về đây, má nuôi”.

Lời nói mộc mạc ấy theo ông suốt cuộc đời.

“Chúng tôi chiến đấu không chỉ vì nhiệm vụ mà còn vì tình thương của nhân dân. Đi đến đâu cũng được bà con giúp đỡ như người thân trong gia đình”, ông xúc động kể.

Những ký ức không thể nào quên

Bên cạnh những trận đánh căng thẳng, ông cũng nhớ mãi những câu chuyện rất đỗi đời thường trong ngày giải phóng.

Khi đơn vị tiến vào khu vực Nhà Bè trưa 30/4, nhiều gia đình đóng kín cửa vì lo sợ. Trong một ngôi nhà, ông và đồng đội phát hiện bốn cô gái trẻ đang co ro trốn dưới gầm giường.

Sau khi được giải thích và trấn an, các cô mới dần bình tĩnh. Hóa ra trước đó họ đã nghe nhiều lời đồn thất thiệt về bộ đội giải phóng nên vô cùng hoảng sợ.

Nhưng chỉ ít giờ sau, chính những cô gái ấy lại tất bật nấu cơm cho bộ đội trước khi đơn vị tiếp tục lên đường làm nhiệm vụ.

Ông còn nhớ những cụ già trong xóm sau khi hết e dè đã đến gần, nhìn ngắm những người lính giải phóng với ánh mắt tò mò. Có cụ còn kéo tay áo ông lên xem rồi cười hiền hậu vì nhận ra những người lính mà họ từng nghe kể hóa ra cũng bình dị như bao người dân Việt Nam khác.

Những câu chuyện nhỏ ấy khiến ông hiểu rằng chiến thắng ngày 30/4 không chỉ khép lại chiến tranh mà còn mở ra hành trình hàn gắn, đoàn tụ của cả dân tộc.

Ký ức còn mãi với thời gian

Năm tháng qua đi, nhiều đồng đội của ông đã vĩnh viễn nằm lại chiến trường, nhiều người vẫn chưa tìm được nơi an nghỉ cuối cùng. Với Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ, tài sản quý giá nhất của cuộc đời không phải những tấm huân chương hay quân hàm tướng lĩnh, mà chính là tình đồng đội, tình quân dân và những ký ức thiêng liêng của một thế hệ đã cống hiến trọn tuổi xuân cho Tổ quốc.

Ngày nay, trên cương vị công tác xã hội, ông vẫn miệt mài chăm lo cho các nạn nhân chất độc da cam và những người chịu hậu quả chiến tranh. Đó cũng là cách người lính năm xưa tiếp tục tri ân cuộc đời, tri ân đồng đội và tri ân những người mẹ, người dân đã âm thầm góp sức làm nên mùa xuân đại thắng năm 1975.

Bởi với ông, ký ức tháng Tư không chỉ là câu chuyện của quá khứ, mà còn là ngọn lửa nhắc nhở các thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình, độc lập và nghĩa tình dân tộc.