Người lính giữ mốc Lạng Sơn 1979
Một thời hoa lửa huy hoàng
Ngược dòng thời gian về những ngày tháng 2 năm 1979 trước sự xâm lược của Trung Quốc , ông Cung khi ấy là một chàng trai Thái Bình hiền lành, thật thà nhưng mang trong mình dòng máu cách mạng sục sôi. Nghe tiếng gọi của Tổ quốc, ông gác lại chuyện riêng để lên đường ra trận, đứng vào hàng ngũ của Trung đoàn 540.
Bức ảnh đề đời
Trên những đỉnh cao của mặt trận Lạng Sơn, ông Cung nổi danh là một tay súng B41 quả cảm. Người ta kể rằng, tiếng nổ của khẩu B41 cực kỳ khủng khiếp, sức ép lớn đến mức một người lính bình thường chỉ dám bắn một quả rồi thôi, nhưng ông Cung thì khác. Ông có thể bắn liên tiếp 3, 4 quả đạn, trực tiếp dập tắt các hỏa điểm địch để bảo vệ mỏ than Na Dương và đỉnh Mẫu Sơn linh thiêng. Dù biết rằng mỗi khi bóp cò là một lần lộ vị trí, là đối mặt với cửa tử, nhưng ông chưa bao giờ lùi bước.
Bức ảnh nổi tiếng của ông Trần Huy Cung không chỉ là một tấm hình tư liệu, mà đã trở thành biểu tượng bất tử cho tinh thần thép của người lính bảo vệ biên cương phía Bắc năm 1979.
Trong bức ảnh ấy, giữa khói lửa và cái lạnh của vùng biên viễn, người chiến sĩ trẻ hiên ngang vác trên vai khẩu súng B41 tại cột mốc số0km Lạng Sơn. Tư thế sẵn sàng chiến đấu, ánh mắt kiên định và phong thái lẫm liệt của ông đã lọt vào ống kính máy ảnh, trở thành hình ảnh đại diện cho lòng quả cảm của cả một thế hệ.
Suốt hàng chục năm, bức ảnh ấy xuất hiện trên sóng truyền hình, trong các chương trình giáo dục quốc phòng và lan truyền rộng rãi trên mạng internet nhưng vẫn mang cái tên "vô danh". Người lính trong ảnh cũng không hề biết mình đã trở thành một phần của lịch sử, ông vẫn sống lặng lẽ và qua đời trong bình lặng.
Nốt trầm của đời người chiến sĩ
Sau cuộc chiến, người anh hùng ấy trở về quê hương, cởi bỏ bộ quân phục để trở thành một người công nhân cơ điện tại Nhà máy Xay Tiền Hải. Ông sống một cuộc đời giản dị, hay giúp đỡ bà con, chẳng bao giờ phô trương về những tấm giấy đề nghị phong tặng Anh hùng mà cấp trên từng viết cho mình.
Bi kịch ập đến khi nhà máy giải thể vào cuối những năm 80. Toàn bộ hồ sơ, giấy tờ chứng minh quá khứ binh nghiệp của ông bỗng chốc mất sạch. Những năm tháng cuối đời, ông nghỉ hưu theo chế độ "mất sức", mang theo bí mật về bức ảnh lịch sử ấy xuống suối vàng mà không một lời oán thán. "Quá khứ huy hoàng" của ông dường như đã bị bụi thời gian che phủ hoàn toàn.
Hành trình trả lại tên cho người anh hùng
Mãi đến năm 2014, một người em họ của ông tình cờ thấy hình ảnh "người lính vác B41" trên tivi. Sự giống nhau kỳ lạ ấy đã thôi thúc một cuộc tìm kiếm xuyên suốt nhiều năm.
Giây phút bà Tô Thị Huê – vợ ông – cầm tấm ảnh trên tay và òa khóc nức nở giữa ngày Tết năm 2017, tất cả như vỡ lòa. Ký ức về người chồng hiền lành dần hiện lên rõ nét qua lời khẳng định của vị Đại tá già Ngô Công Nội – người Trung đoàn trưởng năm xưa:
"Đúng, đây là chữ ký của tôi! Tôi nhớ Cung chứ, cậu ấy là người dũng cảm nhất mà tôi từng kể gương cho toàn trung đoàn!"
