Người lính hiểu rằng có thể không trở về

Có một câu nói của ông Hoàng Thái mà mỗi lần nghe lại, người ta đều cảm nhận được sự từng trải của một người đã đi qua chiến tranh.

Ông nói rất chậm:

"Trong chiến trận thì hy sinh là chuyện thường tình, không tránh khỏi..."

Đó không phải là sự thờ ơ trước mất mát.

Cũng không phải là cách nói để làm nhẹ đi nỗi đau.

Đó là sự thật mà những người lính năm ấy đều hiểu trước khi bước vào trận địa.

Ông Hoàng Thái từng là người lính chiến đấu nhiều năm trên chiến trường miền Nam. Ông đã trải qua những trận đánh ác liệt ở Khe Sanh, từng nhiều lần đối diện với bom đạn và cái chết. Vì thế, khi cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc nổ ra, ông hiểu hơn ai hết rằng mỗi lần nhận nhiệm vụ cũng có thể là một lần chia tay mà không hẹn ngày gặp lại.

Những người lính như Hoàng Sơn cũng hiểu điều đó.

Họ lên đường khi tuổi đời còn rất trẻ.

Có người vừa rời ghế nhà trường.

Có người còn chưa lập gia đình.

Có người chưa kịp báo hiếu cha mẹ.

Nhưng khi Tổ quốc cần, họ khoác ba lô lên vai và đi về phía biên giới.

Không ai biết ai sẽ là người trở về.

Không ai biết ai sẽ nằm lại.

Trong chiến tranh, điều duy nhất người lính có thể lựa chọn là hoàn thành nhiệm vụ của mình.

Theo lời kể của ông Hoàng Thái, Hoàng Sơn là một người có sức khỏe tốt, được đơn vị giao mang khẩu trung liên và giữ trận địa. Đó là vị trí đầy hiểm nguy, bởi hỏa lực của khẩu trung liên giữ vai trò quan trọng trong việc ngăn bước tiến của đối phương.

Ông không từ chối nhiệm vụ.

Ông cũng không lùi bước trước khó khăn.

Đối với người lính, mệnh lệnh của đơn vị là trách nhiệm phải thực hiện.

Trong trận đánh ấy, Hoàng Sơn bị thương khi đang chiến đấu.

Ông không còn khả năng rút lui và sau đó rơi vào tay quân đối phương.

Những gì xảy ra tiếp theo đã trở thành nỗi đau mà ông Hoàng Thái mang theo suốt nhiều thập kỷ.

Thế nhưng, khi kể về người thân của mình, ông không chỉ nói về sự mất mát.

Ông thường nhắc nhiều hơn đến tinh thần của người lính.

Ông hiểu rằng, đã bước vào chiến tranh thì hy sinh là điều không ai mong muốn nhưng luôn phải chuẩn bị đối mặt.

Điều làm nên giá trị của người chiến sĩ không phải là họ sống bao lâu, mà là họ đã sống như thế nào trong thời khắc Tổ quốc cần đến.

Có người trở về với những vết thương trên cơ thể.

Có người trở về với những ký ức không bao giờ nguôi.

Và cũng có những người như Hoàng Sơn, mãi mãi nằm lại nơi biên cương.

Sự hy sinh của họ không phải là điều được lựa chọn vì danh lợi.

Đó là sự hy sinh được chấp nhận từ ý thức trách nhiệm đối với đất nước.

Có lẽ vì đã trải qua chiến tranh nên ông Hoàng Thái nhìn sự hy sinh bằng một tâm thế rất đặc biệt.

Ông đau xót khi nhắc đến người thân.

Ông nghẹn lòng khi kể về đồng đội.

Nhưng trên tất cả, ông luôn dành cho họ sự trân trọng của một người lính hiểu rằng mỗi người đã làm tròn bổn phận của mình.

Ngày hôm nay, khi đất nước đã hòa bình, câu nói của ông vẫn còn nguyên giá trị.

"Trong chiến trận thì hy sinh là chuyện thường tình, không tránh khỏi..."

Đó không phải là lời nói để chấp nhận chiến tranh.

Đó là lời nhắc nhở về cái giá của hòa bình.

Bởi phía sau mỗi dòng tên khắc trên bia tưởng niệm là một cuộc đời đã dừng lại ở tuổi thanh xuân, là một gia đình mãi mãi thiếu vắng người con, người chồng, người anh em.

Và phía sau sự bình yên của hôm nay là biết bao người lính đã bước vào trận địa với một suy nghĩ rất giản dị: nếu cần, họ sẵn sàng hy sinh để Tổ quốc được bình yên.

Lời kể của ông Hoàng Thái vì thế không chỉ là ký ức của một nhân chứng. Đó còn là lời tri ân dành cho cả một thế hệ đã chấp nhận đối mặt với hiểm nguy, để các thế hệ mai sau được sống trong hòa bình, độc lập và tự do.