NGƯỜI LÍNH MANG MÙA THU 1950 TRONG KÝ ỨC
Có những ký ức không nằm trong sách vở, cũng không được đong đếm bằng thời gian. Đó là ký ức của những người lính đã đi qua chiến tranh, nơi tuổi hai mươi của họ gắn với những cánh rừng, những trận đánh và sự hy sinh của đồng đội.
Ở tuổi ngoài chín mươi, cựu chiến binh Phạm Trí Liên, trú tại tổ dân phố Phùng Hưng, phường Cảnh Thụy, vẫn nhớ rõ từng chặng đường đã đi qua. Mỗi lần nhắc đến cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ánh mắt ông lại ánh lên niềm tự hào xen lẫn xúc động.
Năm 1950, khi vừa tròn 20 tuổi, chàng thanh niên Phạm Trí Liên lên đường nhập ngũ, tham gia Chiến dịch Biên giới Thu – Đông. Những ngày đầu cầm súng là chuỗi ngày hành quân trong rừng sâu, đối mặt với thiếu thốn và hiểm nguy. Ông chậm rãi kể: "Đó là những đêm hành quân xuyên rừng, đối mặt với đạn pháo, bệnh tật, thiếu thốn lương thực, thuốc men. Có đồng đội bị mảnh đạn văng vào làm mù mắt, có người mất cả đôi chân vì giẫm phải mìn. Ranh giới giữa sự sống và cái chết lúc ấy mong manh lắm. Thế nhưng, các chiến sĩ của ta đều kiên cường tiến về phía trước để thực hiện nhiệm vụ quốc tế cao cả".
Là chiến sĩ trinh sát, ông nhiều lần có mặt tại khu vực đèo Bông Lau – Lũng Phầy, nơi được xem là "yết hầu" của tuyến đường số 4. Giữa núi rừng hiểm trở, bộ đội bí mật đào công sự, xây dựng trận địa, kiên trì chờ thời cơ đánh địch. Chiến thắng Biên giới năm 1950 đã mở ra bước ngoặt quan trọng cho cuộc kháng chiến, phá thế bao vây của thực dân Pháp đối với căn cứ địa Việt Bắc và mở thông tuyến biên giới Việt – Trung. Sau những chiến dịch ở hậu phương, đầu năm 1954, ông tiếp tục hành quân lên Điện Biên Phủ.
Nhắc đến quãng thời gian ấy, ông không quên những ngày băng rừng, vượt dốc để chiếm lĩnh trận địa:
"Khó khăn nhất là địa hình đồi núi dốc, không có đường cơ động, quá trình thực hiện nhiệm vụ thường xuyên thiếu nước uống nên mất rất nhiều ngày anh em mới chiếm lĩnh được trận địa để bước vào chiến đấu".
Khi ấy, ông giữ cương vị Trung đội phó. Trong một trận đánh, đơn vị được giao nhiệm vụ sử dụng súng cối tấn công vào đội hình địch. Ông kể:
"Sáng sớm, lệnh của sư đoàn yêu cầu đánh vào quân Pháp đang tập thể dục, ông cùng đồng đội cầm chiếc súng cối 160 li nấp ngay sau chiến hào bắn thẳng vào quân địch, tiêu diệt được 12 quân cùng 2 người bị thương nặng".
Điều còn đọng lại sâu sắc nhất trong ông không chỉ là tiếng súng, mà còn là những ngày đói khát nơi chiến trường. "Hôm nào ăn ngon lắm cũng chỉ là ít nắm cơm với 1-2 chai nước cả tiểu đội chia nhau uống".
Sau gần một tháng chiến đấu, ông bị thương nặng trong một trận pháo kích và phải chuyển về điều trị. Dù không còn trực tiếp cầm súng, ông vẫn tham gia hỗ trợ chăm sóc thương binh và theo dõi tình hình chiến sự. Ngày nhận tin chiến thắng Điện Biên Phủ, niềm vui của người lính trẻ khi ấy không thể diễn tả thành lời. Đó là niềm vui của chiến thắng, của hòa bình và của hy vọng được trở về bên gia đình sau những năm tháng xa quê.
Hơn bảy mươi năm đã trôi qua, chiến tranh đã lùi xa, nhưng ký ức về đồng đội và những ngày tháng "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" vẫn còn nguyên vẹn trong tâm trí người cựu chiến binh. Trước khi chia tay, ông nắm chặt tay thế hệ trẻ và nhắn nhủ: "Các cháu, các con cứ nghe đấy, thấy đấy mà nhớ. Nhờ sự hy sinh của các anh nên mới có hòa bình hôm nay".
Cuộc đời của cựu chiến binh Phạm Trí Liên là câu chuyện về một thế hệ đã lấy tuổi xuân để giữ gìn độc lập cho dân tộc. Những ký ức ông mang theo không chỉ là kỷ niệm của riêng mình, mà còn là ngọn lửa nhắc nhở mỗi người hôm nay biết trân trọng hòa bình và sống xứng đáng với sự hy sinh của cha anh.
