NGƯỜI LÍNH NẰM LẠI GIỮA ĐỒNG BÙN

Ông nói rằng mình có thể chịu được những thiếu thốn, gian khổ của cuộc sống người lính. Nhưng chứng kiến những người đồng đội lần lượt ngã xuống lại là một nỗi đau khác. Những người cùng đơn vị, cùng sống, cùng chiến đấu, cùng thực hiện nhiệm vụ, có người đã không thể trở về. Sự mất mát ấy trở thành một phần của ký ức chiến tranh mà người còn sống không thể nào quên.

Trong chiến trường Campuchia, có những thời điểm đồng đội hy sinh nhưng việc tìm kiếm và đưa các anh về cũng vô cùng khó khăn. Khi ấy, không chỉ những người trực tiếp chiến đấu mới phải làm nhiệm vụ. Ngay cả những người ở cơ quan bộ cũng phải đi tìm và lấy tử sĩ.

Đó là một trong những nhiệm vụ đau xót nhất mà ông Hứa từng trải qua.

Ông nhớ lại những lần cùng đơn vị đi tìm đồng đội giữa những cánh đồng rộng, nơi bùn lầy bao phủ. Không có điều kiện thuận lợi để tìm kiếm, ông và những người đi cùng phải dùng những chiếc gậy để dò xuống lớp bùn. Mỗi người cầm một chiếc gậy, vừa đi vừa chọc xuống đất, tìm kiếm những dấu hiệu có thể cho biết bên dưới có người nằm lại.

Công việc ấy diễn ra trong sự lặng lẽ và nặng nề. Mỗi lần chiếc gậy chạm xuống một chỗ đất mềm, mọi người lại phải dừng lại để kiểm tra. Không ai biết phía dưới lớp bùn là gì. Nhưng họ vẫn phải tiếp tục tìm kiếm, bởi phía dưới đó có thể là một người đồng đội đã hy sinh.

Ông Hứa nhớ mãi một lần chiếc gậy của mình chạm phải một người nằm sâu dưới bùn.

Đó là một người lính đã hy sinh và bị vùi sâu trong lớp bùn. Ông cùng một đồng đội khác bắt đầu đào bới để đưa người lính ấy lên. Công việc không dễ dàng, bởi người đã nằm lại bị bùn đất phủ sâu. Hai người phải cùng nhau tìm cách đưa đồng đội ra khỏi lớp bùn.

Khi tìm thấy người lính, ông không chỉ nghĩ đến việc đưa người ấy về. Ông còn cùng đồng đội dùng nước rửa sạch bùn đất trên người người đã khuất trước khi đưa về.

Trong hoàn cảnh chiến tranh, giữa một cánh đồng bùn lầy ở nơi đất khách, việc làm ấy mang một ý nghĩa đặc biệt đối với ông. Người lính đã hy sinh không còn có thể tự trở về quê hương, nhưng những người còn sống vẫn cố gắng đưa anh ra khỏi bùn đất, làm sạch người anh trước khi đưa về.

Ông nhớ rằng người lính ấy quê ở Thái Bình.

Một người lính quê Thái Bình đã nằm lại giữa chiến trường Campuchia, sâu dưới lớp bùn. Khi tìm thấy anh, ông Hứa trực tiếp cùng đồng đội đưa anh lên, tắm rửa sạch sẽ rồi đưa về.

Hình ảnh ấy trở thành một trong những ký ức đau thương nhất trong cuộc đời người lính của ông.

Có thể nhiều năm sau, ông không còn nhớ hết những ngày tháng cụ thể của chiến trường, nhưng hình ảnh người đồng đội quê Thái Bình nằm sâu dưới bùn vẫn ở lại. Bởi đó không chỉ là một người đã hy sinh. Đó là một người đồng đội mà ông và những người khác từng cùng sống, cùng thực hiện nhiệm vụ trên chiến trường. Đến khi người ấy nằm lại, những người còn sống lại phải đi tìm và đưa anh về.

Chiến tranh đối với người lính không chỉ là những trận đánh. Chiến tranh còn là những công việc sau mỗi trận đánh, là những cuộc tìm kiếm đồng đội, là việc đưa những người đã hy sinh trở về. Những nhiệm vụ ấy có thể không được nhắc đến nhiều, nhưng với người trực tiếp trải qua như ông Hứa, đó lại là những ký ức rất sâu sắc.

Ông từng nói nỗi sợ lớn nhất của mình ở chiến trường là sự hy sinh. Điều đó không có nghĩa ông sợ gian khổ. Ông đã từng trải qua những ngày tháng ăn khổ, ngủ khổ và thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện khó khăn. Nhưng sự hy sinh của đồng đội là điều khiến ông đau lòng nhất.

Bởi mỗi người lính ngã xuống đều là một sự mất mát.

Trong những lần đi tìm tử sĩ, ông càng cảm nhận rõ điều đó. Giữa đồng không mông quạnh, những người còn sống cầm gậy dò từng khoảng bùn để tìm những người đã nằm lại. Không có gì chắc chắn rằng lần dò tìm tiếp theo sẽ tìm thấy người đồng đội nào. Nhưng họ vẫn phải tiếp tục.

Và khi chiếc gậy chạm vào một nơi mềm, họ lại hy vọng đó là dấu hiệu để tìm thấy đồng đội.

Lần tìm thấy người lính quê Thái Bình là một ký ức như thế. Từ dưới lớp bùn sâu, người đồng đội được đưa lên. Ông Hứa cùng một người khác tìm cách đào bới, đưa người đã khuất ra ngoài, dùng nước rửa sạch bùn đất rồi đưa về.

Đó là cách những người lính còn sống giữ gìn tình đồng đội trong chiến tranh.

Người lính ấy đã không thể trở về quê hương Thái Bình. Nhưng trước khi được đưa về, anh đã được những người đồng đội tìm thấy và chăm sóc lần cuối giữa chiến trường Campuchia.

Với ông Hứa, ký ức ấy trở thành một phần không thể tách rời của “thời hoa lửa”. Khi nhắc đến chiến tranh, ông không chỉ nhớ những ngày trực tiếp chiến đấu hay những lần thực hiện nhiệm vụ liên lạc. Ông còn nhớ những người đã nằm lại và những công việc mà người sống phải làm để đưa đồng đội trở về.

Sau những năm tháng ấy, ông trở về với thương tật trên người. Nhưng trong ký ức của ông vẫn còn những người đồng đội không có cơ hội trở về. Đó cũng là lý do ông luôn cho rằng mình là người may mắn.

May mắn vì đã sống sót.

May mắn vì sau những năm tháng chiến tranh, ông còn có ngày trở về với gia đình.

Nhưng sự trở về ấy luôn đi cùng ký ức về những người đã nằm lại. Và trong những ký ức ấy, hình ảnh người lính quê Thái Bình được ông tìm thấy dưới lớp bùn vẫn là một trong những hình ảnh đau thương nhất.

Đó là ký ức không chỉ nói về sự mất mát của chiến tranh, mà còn nói về tình đồng đội của những người lính đã từng cùng nhau đi qua những năm tháng gian khổ. Giữa nơi đất khách, khi một người ngã xuống, những người còn lại vẫn tìm anh, đưa anh ra khỏi bùn đất và cố gắng đưa anh trở về.

Nhiều năm đã trôi qua, nhưng với ông Lê Gia Hứa, đó vẫn là một lời nhắc nhở về cái giá của chiến tranh và về những người đồng đội đã không thể trở về sau những năm tháng “thời hoa lửa”.