NGƯỜI LÍNH PHÁO XÍN MẦN – DƯƠNG VĂN VA
những buổi sáng mùa đông thường có lớp sương mỏng phủ kín. Trong cái lạnh se sắt ấy, người ta vẫn quen nhìn thấy dáng một người đàn ông đi bộ sớm, dáng người rắn rỏi dù tuổi đã ngoài sáu mươi. Đó là cựu chiến binh Dương Văn Va, sinh năm 1960 – người lính pháo năm nào của đơn vị H12 pháo Xín Mần.
1. Lên đường trong mùa biên giới
Năm 1979, khi biên cương phía Bắc căng thẳng, Dương Văn Va – chàng trai 19 tuổi của Hùng An – lặng lẽ gác lại cuộc sống lam lũ nơi nương rẫy để khoác vai chiếc ba lô, bước lên chuyến xe quân sự. Không có lời hứa hẹn, cũng chẳng có ước mơ xa xôi, ông chỉ nghĩ đơn giản:
“Đất nước cần, mình phải đi.”
Vào đơn vị, ông trở thành chiến sĩ H1 của H12 pháo Xín Mần. Địa bàn đóng quân hiểm trở, quanh năm mây mù, sương núi dày như tấm khăn phủ lên từng nóc chốt. Trong cái lạnh cắt da của vùng biên, người lính pháo phải sống bên nòng pháo sắt lạnh, thỉnh thoảng còn nghe tiếng đá núi lở mà giật mình tỉnh giấc.
Ông Va kể rằng những năm tháng ấy là quãng đời không bao giờ quên: kéo pháo bằng tay qua những con dốc dựng đứng, cơm vắt chia nhau, từng đơn vị thuốc giữ lại cho đồng đội yếu hơn. Nhiều khi cả tiểu đội chỉ cần nhìn nhau, im lặng nhưng hiểu nhau đến tận đáy lòng.
2. Bốn năm khắc vào đời lính
Từ 1979 đến 1983, ông Va sống cùng đơn vị pháo H12 như thế. Không ồn ào, không được nhiều người biết đến, nhưng mỗi trận địa pháo đặt xuống đều có phần sức lực của ông và đồng đội.
Có những đêm trực pháo kéo dài đến sáng, trời rét đến mức thở ra thành khói, tay cóng lại nhưng vẫn phải giữ súng, giữ vị trí.
Có những lần kéo pháo lên lưng chừng đèo, sương ướt áo đến lạnh buốt, nhưng cả nhóm không ai bỏ cuộc.
Ông nói:
“Lính pháo chỉ có hai thứ để bám: kỷ luật và đồng đội.”
Và chính chúng đã giúp ông đi hết bốn năm quân ngũ.
3. Trở về trong lặng lẽ
Năm 1983, ông xuất ngũ, trở lại Giàn Thượng. Không chào đón, không bằng khen mang về, chỉ có chiếc ba lô cũ và đôi bàn tay chai sần. Nhưng với ông, thế là đủ.
Ông bắt đầu dựng lại cuộc sống từ con số không: trồng ngô, trồng lúa, làm rẫy. Những khó khăn sau chiến tranh không khiến ông chùn bước – bởi sau bốn năm ở Xín Mần, không có gian khổ nào khiến người lính ấy lùi lại.
4. Người hội viên thầm lặng
Năm 1993, ông tham gia Hội Cựu Chiến Binh. Không khoa trương, không kể chiến công, ông đóng góp bằng cách riêng: giúp bà con làm đường, hỗ trợ các hộ còn khó khăn, góp sức trong mọi phong trào của thôn.
Ông Va được nhiều người quý vì tính cách thật thà, mộc mạc và luôn giữ phong thái kỷ luật: nói ít, làm nhiều; việc gì hứa là làm đến nơi đến chốn.
5. Dấu chân còn lại
Ngày nay, khi nhìn ông Dương Văn Va bước đi chậm rãi trên con đường làng, ít ai biết rằng dưới đôi chân ấy từng là những bước chạy khẩn cấp bên trận địa pháo Xín Mần. Ít ai biết rằng sau ánh mắt hiền hoà ấy là cả trời ký ức của một thời thanh xuân gửi lại nơi biên giới.
Nhưng những ai từng sống cùng ông đều biết:
Một người lính, dù đã rời quân ngũ bốn mươi năm, vẫn mãi giữ trong mình chất thép của pháo thủ năm nào.
