Người lính quân y và đêm mưa biên giới

NGƯỜI LÍNH QUÂN Y VÀ ĐÊM MƯA BIÊN GIỚI

"Trong chiến tranh, người lính cầm súng chiến đấu để bảo vệ Tổ quốc. Còn người lính quân y chiến đấu để giữ lại sự sống cho đồng đội của mình."

Trong những ngày thực hiện cuộc vận động sưu tầm, ghi lại các câu chuyện lịch sử từ nhân chứng, tôi có dịp gặp và trò chuyện với ông Hoàng Văn Toàn, sinh năm 1963, ông ở cạnh sát nhà của tôi. Hiện nay ông đã ngoài sáu mươi tuổi, nhưng ký ức về những năm tháng quân ngũ vẫn còn nguyên vẹn như mới hôm qua.

Ông Toàn nhập ngũ năm 1982, khi tình hình biên giới phía Bắc vẫn còn nhiều căng thẳng. Chàng thanh niên tuổi mười chín khi ấy mang theo nhiệt huyết của tuổi trẻ, tạm biệt gia đình để lên đường làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.

Khác với nhiều đồng đội trực tiếp cầm súng chiến đấu ở tuyến đầu, ông được phân công làm công tác quân y. Nhiệm vụ của ông là chăm sóc sức khỏe, sơ cứu thương binh và cứu chữa những chiến sĩ bị thương trong quá trình làm nhiệm vụ.

Khi nhắc đến quãng thời gian ấy, ông cười hiền:

– Người ta thường nhớ đến tiếng súng, còn tôi nhớ nhất tiếng gọi đồng đội giữa những đêm mưa.

Rồi ông kể cho tôi nghe một kỷ niệm mà suốt hơn bốn mươi năm qua ông chưa từng quên.

Đó là vào một đêm cuối năm 1984.

Khi ấy đơn vị của ông đóng quân ở khu vực biên giới phía Bắc. Thời tiết mùa đông vùng núi rất khắc nghiệt. Ban ngày sương mù dày đặc, ban đêm nhiệt độ xuống rất thấp.

Khoảng gần nửa đêm, trời bất ngờ đổ mưa lớn.

Trong lúc mọi người đang nghỉ ngơi thì có chiến sĩ chạy vội vào trạm quân y báo tin:

– Có đồng chí bị thương ở chốt phía trên!

Không kịp suy nghĩ nhiều, ông Toàn cùng một đồng đội mang theo túi thuốc, băng gạc và đèn pin lao ngay vào màn đêm.

Con đường lên chốt dài chỉ vài cây số nhưng vô cùng hiểm trở. Mưa khiến đất đá nhão ra, nhiều đoạn trơn trượt. Có lúc hai người phải bám vào vách núi mới đi được. Ông nhớ rõ cảm giác lạnh buốt khi nước mưa thấm ướt quần áo. Trong đầu ông khi ấy chỉ có một suy nghĩ: "Phải đến thật nhanh."

Sau gần một giờ băng rừng vượt dốc, hai người mới tới nơi. Người chiến sĩ bị thương lúc đó mới ngoài hai mươi tuổi. Một mảnh đạn đã găm vào phần đùi khiến anh mất rất nhiều máu. Khuôn mặt người lính tái nhợt. Đôi môi tím lại vì lạnh. Trong ánh sáng yếu ớt của chiếc đèn pin, ông Toàn lập tức tiến hành sơ cứu. Máu vẫn chảy không ngừng. Mưa vẫn đổ xuống xối xả. Đôi bàn tay ông lạnh cóng nhưng vẫn cố giữ thật chắc để băng bó vết thương.

Sau khi sơ cứu xong, ông biết rằng nếu không nhanh chóng đưa người bị thương xuống tuyến dưới, tính mạng sẽ rất nguy hiểm. Điều khó khăn nhất là đoạn đường xuống núi. Không có cáng chuyên dụng. Không có phương tiện hỗ trợ. Bốn người lính phải thay nhau cõng đồng đội băng qua những con dốc trơn trượt giữa đêm tối. Có những đoạn đường hẹp chỉ đủ một người đi. Một bên là vách đá. Một bên là vực sâu.

Nhiều lần trượt chân suýt ngã nhưng không ai buông người đồng đội đang bị thương trên lưng mình. Ông kể rằng có lúc mệt đến mức chân run lên vì kiệt sức. Nhưng cứ nghe tiếng người bị thương khẽ rên đau là mọi người lại gắng thêm một chút.

Khoảng gần sáng, cả nhóm mới đưa được anh xuống nơi an toàn. Người chiến sĩ lập tức được chuyển tiếp đến bệnh xá cấp trên để điều trị. May mắn thay, nhờ được cấp cứu kịp thời, anh đã qua cơn nguy hiểm.

Vài tháng sau, anh bình phục và quay lại đơn vị. Ngày gặp lại, người chiến sĩ ấy tìm đến ông Toàn. Không nói nhiều.

Anh chỉ đứng nghiêm, giơ tay chào rồi nghẹn ngào:

– Nếu không có các anh hôm ấy, chắc tôi không còn được đứng đây nữa.

Ông Toàn kể rằng khi ấy cả hai đều im lặng. Bởi trong chiến tranh, những lời cảm ơn đôi khi không cần nói thành lời. Điều quý giá nhất chính là được nhìn thấy đồng đội còn sống.

Nhiều năm sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự, mỗi người trở về với cuộc sống riêng.

Người làm nông dân. Người làm công nhân. Người tiếp tục công tác trong quân đội. Nhưng những người từng cùng nhau vượt qua sinh tử vẫn luôn coi nhau như ruột thịt.

Đến nay, ông Toàn vẫn còn giữ một bức ảnh chụp cùng những đồng đội năm xưa. Mỗi lần nhìn lại, ông lại nhớ đến đêm mưa nơi biên giới ấy. Ông bảo rằng đó không phải là chiến công lớn lao. Ông cũng không nghĩ mình là người hùng. Ông chỉ làm đúng nhiệm vụ của một người lính quân y.

Thế nhưng đối với ông, khoảnh khắc nhìn thấy người đồng đội được cứu sống chính là niềm hạnh phúc lớn nhất trong suốt những năm tháng quân ngũ.

Nghe ông kể chuyện, tôi càng hiểu hơn về sự hy sinh thầm lặng của những người lính quân y. Họ không trực tiếp xung phong nơi tuyến đầu, nhưng luôn đối mặt với hiểm nguy để giành giật sự sống cho đồng đội.

Lịch sử dân tộc được viết nên không chỉ bởi những trận đánh vang dội mà còn bởi những con người bình dị như ông Hoàng Văn Toàn. Họ đã dành tuổi trẻ của mình để bảo vệ biên cương Tổ quốc, để gìn giữ sự bình yên cho đất nước hôm nay.

Đêm mưa nơi biên giới đã lùi xa hơn bốn mươi năm. Nhưng câu chuyện về người lính quân y năm ấy vẫn là ngọn lửa âm thầm nhắc nhở thế hệ trẻ chúng tôi về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và tình đồng chí thiêng liêng của những người lính Việt Nam.

Có những ký ức không bao giờ cũ. Có những con người bình dị nhưng đã làm nên những điều phi thường. Và ông Hoàng Văn Toàn – người lính quân y năm nào – chính là một trong những con người như thế.