Người lính sống sót và hành trình 25 năm tìm mộ đồng đội

Năm 1974, mới 17 tuổi, chàng trai Đào Duy Cử đã xin khai tăng tuổi để được nhập ngũ, lên đường vào chiến trường miền Nam. Ông được biên chế vào Trung đoàn 320, Quân khu 8, đơn vị từng chiến đấu tại các điểm nóng như Đồng Tháp Mười, Long An, Kiến Tường, Mỹ Tho .

Trong ký ức của ông, trận đánh khốc liệt nhất là trận Ngã 6, Bằng Lăng tại cánh đồng Hậu Mỹ Nam, Mỹ Thiện (nay thuộc tỉnh Tiền Giang) vào ngày 11/3/1975. Trong trận chiến đó, mũi tiến công có 13 đồng chí do tiểu đoàn phó chỉ huy đã tấn công anh dũng vào đội hình quân địch. Sau 4 giờ chiến đấu oanh liệt, 11 đồng chí đã anh dũng hy sinh. Đội hình còn lại trung đội trưởng Hoàng Văn Tương và ông. Hai người tiếp tục bắn vào quân địch, thì bất ngờ một quả đạn pháo nổ bên cạnh. Khi tỉnh dậy, trận địa đã "im lặng". 12 đồng chí đã ra đi .

Sau giải phóng, ông Cử trở lại cuộc sống đời thường, đi học, đi làm, công tác trong ngành điện lực. Dù cuộc sống bộn bề, ông luôn giữ tâm niệm: phải đưa bằng được đồng đội đã hy sinh trở về. Có những đêm, ông dường như vẫn nghe tiếng gọi: "Cử ơi... Cử ơi...", như một lời nhắn nhủ từ đồng đội chưa yên nghỉ. "Tôi tin đó không chỉ là giấc mơ. Đó là trách nhiệm và mệnh lệnh thiêng liêng mà tôi phải hoàn thành", ông nói .

Năm 2000, trong một chuyến công tác vào miền Nam, ông tình cờ đi ngang xã Hậu Mỹ (cũ), nơi diễn ra trận đánh năm xưa. Từ đó, ông bắt đầu những chuyến trở lại chiến trường xưa. Đến nay, ông đã tổ chức hơn 10 chuyến đi và đưa được 9 liệt sĩ trở về quê nhà, trong đó có liệt sĩ Hoàng Văn Tương - người đồng đội từng chiến đấu cùng ông .

Ở tuổi 70, ông Đào Duy Cử vẫn chưa dừng bước. Chiếc ba lô cũ, bản đồ chiến trường năm xưa và những lá thư từ thân nhân liệt sĩ vẫn luôn sẵn sàng bên ông. "Chỉ cần còn thông tin, còn người muốn tìm, tôi sẽ đi tiếp", ông khẳng định .