Người lính sửa chữa xe giữa bom đạn Trường Sơn

Nguyễn Văn Tấn sinh năm 1942, là người dân tộc Tày tại xã Cẩm Giàng, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn. Từ nhỏ, ông đã ham học hỏi và yêu thích tìm hiểu cách hoạt động của máy móc. Năm 1965, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ đang diễn ra ác liệt, Nguyễn Văn Tấn tình nguyện nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện tại Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Bắc Kạn, ông được phân công làm nhiệm vụ bảo vệ cầu An Phú thuộc tỉnh Thái Nguyên. Đây là công việc quan trọng trong bối cảnh hệ thống giao thông miền Bắc thường xuyên bị máy bay Mỹ đánh phá. Nhận thấy năng khiếu kỹ thuật của ông, năm 1967, đơn vị cử Nguyễn Văn Tấn đi học chuyên ngành cơ điện, sửa chữa xe tăng và xe kéo pháo. Sau khi hoàn thành chương trình đào tạo, ông được phân công về Cục Quản lý xe thuộc Tổng cục Hậu cần, bắt đầu quá trình phục vụ tại nhiều chiến trường.

Công việc của Nguyễn Văn Tấn không phải trực tiếp tiến công đối phương mà là sửa chữa, thu hồi và bảo đảm kỹ thuật cho những phương tiện quân sự bị hư hỏng. Ông cùng đồng đội hành quân qua nhiều địa bàn từ Nghệ An, Quảng Bình, Quảng Trị đến Tây Nguyên. Trong điều kiện chiến tranh, linh kiện thay thế, dụng cụ cơ khí và vật tư kỹ thuật đều thiếu thốn. Nhiều khi bộ đội phải lấy vải từ quần áo cũ làm giẻ lau, sử dụng săm cao su thay cho phớt chắn dầu hoặc tháo những bộ phận còn tốt từ xe hỏng để sửa chữa phương tiện khác. Nguyễn Văn Tấn cùng anh em phải thường xuyên thức đêm, làm việc dưới hầm trú ẩn để tìm cách đưa những chiếc xe tưởng chừng không còn sử dụng được trở lại hoạt động. Với ông, một phương tiện được sửa chữa thành công đồng nghĩa với việc bộ đội có thêm khả năng vận chuyển, cơ động và chiến đấu.

Trong những năm chiến tranh, Nguyễn Văn Tấn nhiều lần đối mặt với hiểm nguy. Năm 1971, khi đơn vị đi thu hồi xe hỏng và dừng nghỉ gần một thiết bị trinh sát được ngụy trang của đối phương, máy bay Mỹ nhanh chóng đến đánh phá. Nhờ địa hình có vực sâu bên cạnh, bom rơi xuống khu vực thấp hơn và không gây thương vong cho tổ công tác. Năm 1972, trong quá trình phục vụ hoạt động quân sự trên tuyến Đường 9 – Nam Lào, đơn vị phải vượt qua khu vực vừa bị B-52 đánh phá. Khi một xe xích kéo pháo bị hỏng giữa khu vực nguy hiểm, Nguyễn Văn Tấn cùng đồng đội tìm cách cứu kéo phương tiện. Do trọng lượng xe rất lớn, nhiều phương tiện đi qua không thể hỗ trợ thành công; cuối cùng phải đến chiếc xe thứ bảy, tổ công tác mới kéo được chiếc xe hỏng ra ngoài. Cũng trong năm 1972, khi thu hồi phương tiện tại Quảng Trị, Nguyễn Văn Tấn phát hiện dấu hiệu bất thường tại khu vực đối phương bố trí phục kích, kịp thời cảnh báo để cả tổ rút lui an toàn.

Những năm tháng công tác còn để lại trong ông nhiều ký ức về tình đồng đội và sự giúp đỡ của nhân dân. Có lần, khi một chiến sĩ hy sinh trong lúc sửa chữa xe, người dân Vân Kiều đã tặng đơn vị chiếc quan tài bằng gỗ để lo hậu sự cho người lính. Sự sẻ chia ấy trở thành kỷ niệm sâu sắc mà ông luôn ghi nhớ. Với tinh thần trách nhiệm và những sáng kiến trong công tác bảo đảm kỹ thuật, Nguyễn Văn Tấn nhiều năm liền đạt danh hiệu Chiến sĩ Quyết thắng. Tháng 12/1973, khi đang công tác tại Quảng Bình, ông được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Câu chuyện về Nguyễn Văn Tấn cho thấy một phương diện đặc biệt của chiến tranh: phía sau những trận đánh là sự đóng góp bền bỉ của những người lính kỹ thuật, giúp phương tiện và vũ khí tiếp tục hoạt động giữa bom đạn.