Người lính và cây đàn giữa chiến trường

Mùa khô năm 1971, giữa đại ngàn Trường Sơn, tiểu đoàn bộ đội đang đóng quân bên một con suối nhỏ sau nhiều ngày hành quân liên tục. Những cánh rừng già ngập mùi khói súng, tiếng máy bay gầm rú vẫn vọng lại từ phía xa. Cuộc chiến ngày càng ác liệt, nhưng trong balô của chiến sĩ Nguyễn Minh Đức luôn có một thứ rất đặc biệt — một cây đàn guitar cũ đã sứt nhiều chỗ ở thùng đàn.

Đồng đội thường gọi anh bằng cái tên thân thuộc:

“Đức đàn.”

Đức quê ở Hà Nội. Trước khi nhập ngũ, anh là sinh viên trường nghệ thuật. Đôi bàn tay từng quen với phím đàn nay chai sần vì cầm súng và đào công sự. Nhưng dù chiến tranh khốc liệt đến đâu, cây đàn vẫn luôn theo anh trên mọi chặng đường hành quân.

Có lần vượt suối giữa mùa mưa, nước lũ cuốn trôi gần hết ba lô tư trang. Đức lao theo giữ bằng được cây đàn khiến đồng đội vừa thương vừa trách:

“Mạng còn chưa chắc giữ nổi, cậu còn ôm cây đàn làm gì?”

Đức chỉ cười:

“Có tiếng đàn thì anh em mình đỡ nhớ nhà hơn.”

Tối ấy, sau một trận bom dữ dội, cả đơn vị trú quân dưới tán rừng già. Mọi người mệt lả sau nhiều giờ đào hầm tránh pháo. Không ai nói với ai câu nào. Không khí nặng nề bao trùm cả khu rừng.

Bất ngờ, giữa màn đêm vang lên tiếng guitar trầm ấm.

Đức ngồi bên bếp lửa nhỏ, nhẹ nhàng gảy từng hợp âm quen thuộc. Tiếng đàn ngân lên giữa núi rừng tĩnh lặng như xua tan mùi khói súng.

Anh bắt đầu hát:

“Đường Trường Sơn xe anh qua
Thương em, thương em biết mấy…”

Tiếng hát vừa cất lên, nhiều chiến sĩ đang nằm nghỉ cũng ngồi dậy lắng nghe. Có người khe khẽ hát theo. Có người lặng im nhìn vào ngọn lửa mà mắt đỏ hoe vì nhớ quê nhà.

Chiến sĩ trẻ tên Lâm khẽ nói:

“Nghe đàn của anh… em lại nhớ mẹ.”

Đức không trả lời. Anh chỉ tiếp tục gảy đàn. Những bản nhạc quen thuộc:

• “Cô gái mở đường”

cứ thế vang vọng giữa rừng sâu.

Tiếng đàn của Đức dần trở thành “liều thuốc tinh thần” cho cả đơn vị. Sau mỗi trận đánh, đồng đội lại quây quần quanh anh nghe hát. Có hôm đang biểu diễn, máy bay địch bất ngờ xuất hiện, mọi người phải ôm súng lao xuống hầm. Nhưng vừa im tiếng bom, Đức lại phủi đất trên cây đàn rồi tiếp tục chơi như chưa có chuyện gì xảy ra.

Một lần, đơn vị nhận nhiệm vụ chốt giữ một cao điểm quan trọng. Trận chiến kéo dài suốt nhiều ngày đêm. Đạn dược cạn dần, thương binh ngày một nhiều hơn.

Đêm thứ năm của trận đánh, giữa tiếng pháo nổ liên hồi, Đức ngồi trong hầm cứu thương cùng những đồng đội bị thương nặng. Không ai ngủ được.

Một chiến sĩ yếu ớt nói:

“Đức… đàn cho tụi mình nghe một bài đi…”

Đức lặng người vài giây rồi lấy cây đàn từ góc hầm. Một dây đàn đã đứt sau trận pháo kích chiều hôm đó. Anh nối tạm bằng sợi dây điện thoại quân sự rồi bắt đầu chơi.

Tiếng đàn vang lên chậm rãi:

“Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng…”

Những người lính bị thương khe khẽ hát theo. Trong ánh đèn dầu leo lét, tiếng hát hòa cùng tiếng mưa rừng và tiếng bom đạn ngoài xa tạo thành một khoảnh khắc không ai quên được.

Đêm ấy, một đồng đội của Đức đã hy sinh ngay trong tay anh. Trước lúc nhắm mắt, người lính trẻ vẫn nắm chặt tay Đức và nói:

“Mai này hòa bình… nhớ chơi đàn cho tụi mình nghe nữa nhé…”

Câu nói ấy theo Đức suốt cả cuộc đời.

Ngày đất nước thống nhất, Đức trở về Hà Nội với cây đàn cũ đã bạc màu vì khói lửa chiến tranh. Trên thân đàn vẫn còn những vết xước của mảnh pháo năm nào.

Nhiều năm sau, trong những buổi giao lưu với học sinh và đoàn viên thanh niên, ông thường mang theo cây đàn ấy. Mỗi lần tiếng đàn cất lên, ký ức về những người đồng đội nơi chiến trường Trường Sơn lại hiện về nguyên vẹn.

Ông nói:

“Chiến tranh có thể lấy đi nhiều thứ… nhưng không thể dập tắt tiếng hát và niềm tin của người lính Việt Nam.”

Cây đàn năm ấy không chỉ là nhạc cụ, mà còn là biểu tượng của lòng lạc quan, của tình đồng đội và khát vọng hòa bình cháy bỏng giữa những năm tháng hoa lửa.