Người lính và chiếc áo mưa rách một góc

Tôi từng có một chiếc áo mưa rách đúng một góc vai.

Rách không lớn lắm.

Nhưng cứ mưa là nước lại chảy đúng vào chỗ ấy.

Ngày ấy đồ dùng thiếu thốn, có áo mưa dùng đã là may. Tôi vá đi vá lại nhiều lần mà vẫn không kín hẳn.

Đồng đội nhìn thấy thường bảo:

“Sao không đổi cái khác?”

Tôi cười:

“Còn dùng được.”

Rồi cứ thế mặc suốt mấy năm quân ngũ.

Đời lính gắn với mưa rất nhiều.

Mưa thao trường.
Mưa hành quân.
Mưa trực đêm.

Có những hôm mưa xối xả suốt từ sáng đến tối, quần áo ướt không kịp khô.

Khổ nhất là lúc hành quân đường dài.

Ba lô nặng trĩu sau lưng. Dép cao su dính đầy bùn đất. Nước mưa chảy từ cổ xuống tận lưng lạnh buốt.

Mỗi lần như vậy tôi lại kéo góc áo mưa rách nép sát người để đỡ ướt.

Có hôm cả tiểu đội trú tạm dưới tán cây lớn. Mưa rơi ào ào như trút.

Một cậu lính trẻ run cầm cập vì rét.

Tôi kéo cậu ấy đứng sát vào áo mưa mình rồi bảo:

“Đứng gần cho đỡ lạnh.”

Cậu nhìn vai áo tôi ướt sũng rồi cười:

“Áo anh còn rách kìa.”

Tôi đáp:

“Rách chút vẫn che được.”

Nghe đơn giản vậy thôi nhưng sau này tôi nghĩ mãi về câu nói ấy.

Con người đôi khi cũng giống chiếc áo mưa cũ.

Dù không còn lành lặn nhưng vẫn cố che cho người khác khỏi ướt.

Tôi nhớ nhất một đêm trực gác mùa đông.

Mưa phùn bay lất phất. Gió lạnh cắt da. Tôi đứng dưới mái hiên kéo chiếc áo mưa cũ sát người mà vẫn rét run.

Xa xa ánh đèn doanh trại hắt ra vàng nhạt.

Lúc ấy tôi bỗng nhớ nhà vô cùng.

Nhớ những đêm mưa được nằm trong chăn ấm. Nhớ tiếng mẹ đóng cửa ngoài hiên. Nhớ mùi khói bếp len qua mái ngói.

Nhưng rồi tiếng đổi gác vang lên kéo tôi về thực tại.

Người lính là vậy.

Dù nhớ nhà đến đâu vẫn phải đứng vững vị trí của mình.

Ngày xuất ngũ, tôi bỏ lại nhiều thứ ở đơn vị.

Riêng chiếc áo mưa cũ tôi vẫn mang về.

Mẹ cầm lên xem rồi lắc đầu:

“Rách thế này còn giữ làm gì?”

Tôi im lặng rất lâu mới đáp:

“Vì nó đã cùng con đi hết tuổi trẻ.”

Tôi là Nguyễn Đức Toàn, sinh năm 1960, nhập ngũ năm 1979.

Đến giờ, mỗi mùa mưa về tôi vẫn nhớ chiếc áo mưa rách năm ấy — thứ đã cùng một người lính trẻ đi qua những tháng ngày gian khó mà chưa từng nghĩ mình cô đơn giữa cuộc đời.