Người lính và chiếc lược làm từ vỏ đạn
Trong ba lô của tôi suốt chiến tranh luôn có một chiếc lược nhỏ màu ngà được làm từ vỏ đạn pháo.
Chiếc lược ấy là quà của một người đồng đội thân thiết tặng tôi giữa chiến trường Quảng Trị.
Anh tên Hải.
Quê Thanh Hóa.
Khéo tay nổi tiếng cả đơn vị.
Những lúc rảnh hiếm hoi, anh thường nhặt vỏ đạn rồi ngồi tỉ mẩn làm lược, làm nhẫn hay khắc tên lên bật lửa cho anh em.
Một lần thấy tôi ngồi cắt tóc bằng dao găm vì không có lược, anh cười:
“Để tôi làm cho ông cái lược dùng cả đời.”
Mấy hôm sau, anh đưa tôi chiếc lược nhỏ đã mài nhẵn bóng.
Mặt sau còn khắc dòng chữ:
“Về nhé.”
Chỉ hai chữ đơn giản vậy thôi mà tôi cầm lên thấy sống mũi cay cay.
Chiến tranh năm ấy, lời chúc lớn nhất dành cho nhau chỉ là được sống để trở về.
Từ đó chiếc lược luôn nằm trong túi áo ngực của tôi.
Có những đêm hành quân giữa mưa rừng, nghỉ chân bên suối, tôi lại lấy nó ra chải qua mái tóc đầy bụi đất.
Đồng đội nhìn thấy thường trêu:
“Lính chiến mà chải chuốt thế.”
Tôi chỉ cười.
Thật ra tôi quý không phải vì cái lược đẹp.
Mà vì tình cảm gửi trong đó.
Rồi chiến tranh vẫn tiếp diễn.
Một trận đánh lớn cuối năm 1972 đã cướp Hải đi mãi mãi.
Hôm chôn anh bên triền đồi đỏ đất Quảng Trị, tôi ngồi rất lâu cạnh nấm mộ mới đắp.
Trong túi áo vẫn còn chiếc lược anh làm chưa kịp cũ.
Đêm ấy tôi lấy lược ra nhìn dưới ánh đèn dầu leo lét.
Dòng chữ “Về nhé” như nhòe đi trước mắt.
Từ hôm đó, tôi càng giữ chiếc lược cẩn thận hơn.
Nó giống như một phần của người đồng đội đã nằm lại tuổi hai mươi nơi chiến trường.
Ngày hòa bình trở về, mẹ thấy tôi vẫn dùng chiếc lược cũ ấy liền bảo:
“Lược mới đầy ngoài chợ sao không mua.”
Tôi chỉ lặng im.
Làm sao giải thích được rằng có những món đồ không còn là vật dụng nữa.
Mà đã trở thành ký ức.
Bây giờ tóc tôi đã bạc gần hết.
Chiếc lược cũng mòn đi theo năm tháng.
Nhưng mỗi lần cầm nó trên tay, tôi lại nhớ đến người đồng đội năm xưa ngồi cặm cụi mài từng chiếc răng lược giữa tiếng bom xa xa của chiến trường Quảng Trị.
