NGƯỜI MANG BỨC MẬT THƯ LỊCH SỬ

Trước đây, khi học về chiến thắng Điện Biên Phủ, tôi thường nhớ đến mốc thời gian năm

1954, những trận đánh ác liệt và hình ảnh lá cờ chiến thắng tung bay trên nóc hầm Đờ Cát.

Nhưng nhờ đề án “Câu chuyện thời hoa lửa” do Thành đoàn nhà trường triển khai, tôi có cơ

hội dành thời gian nghiêm túc hơn để tìm hiểu về những con người đã góp phần làm nên lịch

sử. Trong quá trình tìm hiểu thêm về chiến dịch, tôi biết đến một câu chuyện ít được nhắc đến

hơn: hành trình mang bức mật thư của người chiến sĩ Nguyễn Công Dinh. Câu chuyện ấy

không có những trận đánh trực tiếp mà tôi thường hình dung khi nghĩ về chiến tranh, nhưng

lại khiến tôi ấn tượng bởi sự nguy hiểm của chuyến đi và trách nhiệm mà người chiến sĩ phải

gánh vác.

Năm 1954, chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn quan trọng. Sau khi cân nhắc tình

hình thực tế tại mặt trận, Đại tướng Võ Nguyên Giáp quyết định chuyển phương châm tác

chiến từ “đánh nhanh, thắng nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”. Quyết định này có ý nghĩa

lớn đối với việc chỉ đạo chiến dịch, đồng thời đặt ra yêu cầu phải truyền đạt thông tin kịp thời

giữa tới cơ quan lãnh đạo. Trong hoàn cảnh ấy, ông Nguyễn Công Dinh được giao nhiệm vụ

mang bức mật thư từ mặt trận Điện Biên Phủ về An toàn khu Định Hóa. Theo tư liệu của Bảo

tàng Lịch sử Quốc gia, ông sinh năm 1928, quê ở Quảng Trị, tham gia Vệ quốc đoàn từ năm

1946 và từng công tác tại Cục Tác chiến thuộc Bộ Tổng tham mưu.

Ngày 27/1/1954, ông lên đường thực hiện nhiệm vụ. Chuyến đi ấy trong thế trận khốc liệt,

khi việc di chuyển không hề dễ dàng và một tài liệu quan trọng phải được bảo vệ cẩn thận.

Chỉ cần một sự cố xảy ra, nhiệm vụ có thể bị ảnh hưởng. Có lẽ vì vậy mà từng chặng đường,

từng tình huống bất ngờ trong chuyến đi đều đòi hỏi người chiến sĩ phải hết sức tập trung.

Chi tiết khiến tôi nhớ nhất xảy ra vào đêm 28/1/1954, khi ông Nguyễn Công Dinh cùng người

lái xe Jeep đến bến phà Âu Lâu, Yên Bái. Lúc phà đang qua sông, pháo sáng bất ngờ xuất

hiện. Lo bức mật thư có thể bị thất lạc nếu xảy ra sự cố, ông đã tháo dây lưng, buộc chặt

chiếc xắc-cốt 1 đựng thư vào người để bảo vệ tài liệu.

Khi đọc đến đây, tôi tự hỏi lúc ấy ông đã lo lắng đến mức nào. Tôi không thể biết chính xác

những gì ông nghĩ, nhưng hành động buộc chặt chiếc xắc-cốt cho thấy ông ý thức rất rõ về

nhiệm vụ mình đang thực hiện. Đó không phải một hành động quá lớn lao hay phức tạp,

nhưng trong hoàn cảnh ấy, nó khiến tôi cảm nhận được sự cẩn trọng và trách nhiệm của một

người lính đang cố gắng bảo vệ tài liệu quyết định tiên quyết. Tôi nghĩ, nếu chỉ đọc rằng ông

Nguyễn Công Dinh đã mang một bức mật thư về căn cứ, có lẽ tôi sẽ không hình dung được

nhiều về chuyến đi. Nhưng khi biết đến tình huống ở bến phà Âu Lâu, câu chuyện bỗng trở

nên gần gũi hơn. Đằng sau những dòng thông tin trong tài liệu lịch sử là một con người thực

sự đã trải qua những phút giây khó khăn, phải tìm cách hoàn thành nhiệm vụ giữa hoàn cảnh

chiến tranh đầy khốc liệt.

1 một loại túi hoặc cặp nhỏ làm bằng da hoặc vải dày, có dây đeo qua vai, dùng để đựng giấy

tờ, tài liệu, sổ sách, bản đồ hoặc các đồ dùng cá nhân

Chỉ vỏn vẹn sau ba ngày, trưa ngày 30/1/1954, ông đã đến An toàn khu Định Hóa và chuyển

bức thư cho đồng chí Văn Tiến Dũng để báo cáo Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sau đó, ông trở lại

mặt trận. Ngày 1/2/1954, ông gặp lại Đại tướng Võ Nguyên Giáp và báo cáo đã hoàn thành

nhiệm vụ. Chuyến đi kết thúc trong nhiều ngày, nhưng đối với tôi, điều đáng chú ý không chỉ

nằm ở việc bức thư đã được chuyển đến nơi an toàn. Quan trọng hơn cả là người chiến sĩ

Nguyễn Công Dinh đã nhận nhiệm vụ và cố gắng hoàn thành nó, dù trên đường đi có những

tình huống không thể lường trước.

Điều khiến tôi muốn chia sẻ câu chuyện về ông Nguyễn Công Dinh là bởi trước đây, tôi chưa

từng nghĩ nhiều đến những công việc phía sau một chiến dịch lớn. Khi nhắc đến Điện Biên

Phủ, người ta thường nhớ đến những vị tướng, những trận đánh và chiến thắng lịch sử.

Nhưng để một chiến dịch diễn ra, bên cạnh những người trực tiếp chiến đấu còn có nhiều

người đảm nhận những nhiệm vụ khác nhau. Họ âm thầm cống hiến, có thể không xuất hiện

nhiều trong những trang sử, nhưng chính họ là một phần quan trọng đóng góp cho lịch sử dân

tộc.

Câu chuyện về bức mật thư giúp tôi hiểu thêm điều đó. Ông Nguyễn Công Dinh không phải

người đưa ra quyết định thay đổi phương châm tác chiến, nhưng ông đã góp phần thực hiện

nhiệm vụ chuyển thông tin trong một thời điểm quan trọng. Tôi nhận ra rằng không phải lúc

nào cũng chỉ cần những hành động được nhiều người nhìn thấy. Đôi khi, sự đóng góp nằm

trong một công việc cụ thể, được thực hiện cẩn thận và đúng lúc.

Càng tìm hiểu, tôi càng cảm thấy tự hào khi nghĩ về những người chiến sĩ đã góp sức vì đất

nước trong những năm tháng khó khăn. Niềm tự hào ấy không chỉ đến từ chiến thắng Điện

Biên Phủ, mà còn từ việc hiểu rằng chiến thắng được tạo nên bởi rất nhiều người lính, mỗi

người một nhiệm vụ, cùng nhàu cố gắng vì mục tiêu chung. Câu chuyện của ông Nguyễn

Công Dinh là một trong những điều giúp tôi hiểu rõ hơn về đóng góp lớn lao ấy.

Là một học sinh, tôi chưa có cơ hội trực tiếp lắng nghe câu chuyện của những người chiến sĩ

từng trải qua chiến tranh. Vì vậy, khi đọc lại những tư liệu được lưu giữ, tôi càng thấy việc

ghi chép và chia sẻ câu chuyện của các nhân chứng lịch sử là vô cùng cần thiết. Những điều

được kể lại hôm nay có thể giúp người trẻ hiểu hơn về quá khứ, thay vì chỉ ghi nhớ các sự

kiện để phục vụ việc học tập. Quan trọng hơn, chúng tôi còn hiểu rằng cuộc sống bình yên

hiện tại đã được xây dựng qua nhiều thế hệ với biết bao công sức và hy sinh xương máu.

Tôi chọn kể lại câu chuyện này không phải vì đây là một hành trình dài hay có những tình tiết

quá đặc biệt, mà bởi nó khiến tôi ấn tượng với tinh thần đầy trách nhiệm và quyết tâm của

một người chiến sĩ đã hoàn thành nhiệm vụ của mình trong hoàn cảnh khó khăn. Từ một bức

mật thư được bảo vệ cẩn thận trên chiến trường Điện Biên, tôi hiểu thêm rằng lịch sử được

lưu giữ không chỉ qua những chiến thắng vang dội, mà còn qua những câu chuyện cụ thể về

những đóng góp đầy tự hào.

Tôi mong rằng khi đọc câu chuyện về ông Nguyễn Công Dinh, những người trẻ như tôi sẽ có

thêm một lý do để tìm hiểu lịch sử bằng sự trân trọng và tự hào. Và từ nhiều câu chuyện được

tìm hiểu, ghi lại rồi được chia sẻ đó, những năm tháng hào hùng của dân tộc sẽ tiếp tục được

gìn giữ và sống mãi trong lòng các thế hệ sau.