Người mẹ bên dòng kênh quê hương

Giữa vùng đất Hưng Long của huyện Bình Chánh hôm nay, những con đường khang trang, những mái nhà yên bình đã thay thế cho dấu tích của chiến tranh năm nào. Ít ai biết rằng trên mảnh đất ấy từng có một người mẹ bình dị đã âm thầm cống hiến cả cuộc đời cho cách mạng và chịu đựng những mất mát lớn lao của chiến tranh. Đó là Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Như.

Sinh năm 1909 trong một gia đình bần nông tại xã Hưng Long, cuộc đời mẹ gắn liền với những tháng ngày lao động vất vả. Khi chồng mất sớm, gánh nặng gia đình đè lên đôi vai người phụ nữ với tám người con còn thơ dại. Trong hoàn cảnh ấy, mẹ vừa làm lụng nuôi con, vừa tham gia các hoạt động hỗ trợ cách mạng tại địa phương. Những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hưng Long là địa bàn thường xuyên chịu sự kiểm soát, càn quét của địch. Dù cuộc sống khó khăn và luôn đối mặt với hiểm nguy, mẹ Nguyễn Thị Như vẫn một lòng tin tưởng vào cách mạng. Căn nhà nhỏ của mẹ nhiều lần trở thành nơi dừng chân của cán bộ, nơi trao đổi thông tin liên lạc giữa các cơ sở cách mạng. Công việc ấy tuy thầm lặng nhưng luôn tiềm ẩn nhiều nguy cơ, bởi chỉ cần một sơ suất nhỏ, cả gia đình có thể phải trả giá bằng tính mạng.

Lớn lên trong môi trường giàu truyền thống yêu nước, các con của mẹ sớm giác ngộ cách mạng. Sáu người con trai đều tham gia hoạt động kháng chiến bằng nhiều hình thức khác nhau. Trong số đó, Nguyễn Văn Bé là người con để lại nhiều ký ức sâu sắc trong lòng mẹ. Sinh năm 1945, Nguyễn Văn Bé trưởng thành trong những năm tháng đất nước bị chia cắt. Chứng kiến cảnh quê hương bị chiến tranh tàn phá, người thanh niên ấy sớm lựa chọn con đường cầm súng bảo vệ Tổ quốc. Từ một chiến sĩ trẻ, ông từng bước trưởng thành trong quân ngũ và được giao trọng trách Trung đội phó Quân đội nhân dân Việt Nam.

Những năm cuối thập niên 1960 là giai đoạn cuộc kháng chiến chống Mỹ diễn ra vô cùng ác liệt. Sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, quân và dân miền Nam tiếp tục đối mặt với nhiều cuộc hành quân, càn quét quy mô lớn của địch. Các đơn vị vũ trang cách mạng phải hoạt động liên tục trong điều kiện vô cùng gian khổ để bảo vệ lực lượng và giữ vững phong trào đấu tranh. Trong bối cảnh đó, Nguyễn Văn Bé cùng đồng đội tham gia nhiều nhiệm vụ chiến đấu. Dù tuổi đời còn trẻ, ông luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm và ý chí kiên cường của người chiến sĩ giải phóng quân. Những lá thư hiếm hoi gửi về gia đình luôn thể hiện niềm tin vào thắng lợi cuối cùng của dân tộc và quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Năm 1969, trong một trận chiến đấu với quân địch, Trung đội phó Nguyễn Văn Bé đã anh dũng hy sinh khi tuổi đời mới vừa tròn hai mươi bốn. Tin dữ đến với gia đình như một nỗi đau xé lòng. Đối với người mẹ đã trải qua biết bao khó khăn trong cuộc sống, sự ra đi của người con trai là mất mát không gì bù đắp được. Tuy nhiên, vượt lên trên nỗi đau riêng, mẹ Nguyễn Thị Như vẫn giữ trọn niềm tin vào con đường cách mạng mà các con mình đã lựa chọn. Mẹ hiểu rằng sự hy sinh của Nguyễn Văn Bé không chỉ dành cho gia đình mà còn dành cho độc lập, tự do của Tổ quốc.

Chiến tranh vẫn tiếp tục kéo dài. Những năm tháng ấy, người mẹ già lặng lẽ chịu đựng nỗi nhớ thương con, tiếp tục tham gia hỗ trợ cách mạng và động viên những người con còn lại hoàn thành nhiệm vụ. Trong trái tim mẹ, hình ảnh người con đã ngã xuống luôn hiện hữu như một nguồn động viên để tiếp tục sống và cống hiến. Ngày đất nước hoàn toàn giải phóng năm 1975, niềm vui thống nhất hòa cùng nỗi nhớ về những người đã không kịp trở về. Trong niềm vui chung của dân tộc, mẹ Nguyễn Thị Như vẫn không nguôi nhớ đến những người con đã hy sinh cho ngày toàn thắng.

Sau này, Nhà nước đã ghi nhận công lao của liệt sĩ Nguyễn Văn Bé bằng Bằng Tổ quốc ghi công. Sự ghi nhận ấy là niềm tự hào của gia đình và quê hương Hưng Long, đồng thời khẳng định những đóng góp to lớn của thế hệ đi trước đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc. Đặc biệt, với những cống hiến và hy sinh lớn lao của gia đình, Mẹ Nguyễn Thị Như được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” theo Quyết định số 190/QĐ/CTN ngày 30 tháng 01 năm 2015. Danh hiệu ấy không chỉ là sự tri ân đối với riêng mẹ mà còn là biểu tượng cho hàng triệu bà mẹ Việt Nam đã hiến dâng những người thân yêu nhất cho Tổ quốc.

Hôm nay, chiến tranh đã lùi xa nhưng câu chuyện về Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Như và liệt sĩ Nguyễn Văn Bé vẫn còn nguyên giá trị. Đó là câu chuyện về lòng yêu nước, về đức hy sinh và ý chí kiên cường của người dân Hưng Long trong những năm tháng hoa lửa. Những hy sinh ấy đã góp phần viết nên trang sử vẻ vang của dân tộc và trở thành ngọn lửa truyền thống để các thế hệ hôm nay tiếp tục gìn giữ, phát huy trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.