NGƯỜI MẸ BÌNH ĐA MÒN MỎI CHỜ CON

Mẹ Trần Thị Hoa sinh năm 1912 tại làng Bình Đa, xã Tam Hiệp, quận Châu Thành, tỉnh Biên Hòa cũ, nay thuộc phường An Bình, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, lớn lên Mẹ lập gia đình cũng trong cảnh thiếu trước hụt sau. Hai người con trai lần lượt ra đời là Dương Văn Thái, còn gọi là Trần Văn Láo và Dương Văn Hiền, còn gọi là Trần Văn Sơ. Cuộc sống nghèo khó khiến Mẹ phải đi làm mướn nấu cơm thuê để nuôi gia đình. Khi chồng qua đời, gánh nặng mưu sinh càng đè nặng lên đôi vai người phụ nữ vốn đã nhiều gian truân. Có thời gian, vì quá khó khăn, Mẹ phải gửi người con trai nhỏ cho người chị ruột nuôi giúp để có điều kiện lo cho cuộc sống.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, gia đình Mẹ trở về Bình Đa sinh sống. Đây là vùng đất giàu truyền thống cách mạng. Trong kháng chiến chống Pháp, Bình Đa là căn cứ du kích nổi tiếng, là nơi nhiều đơn vị bộ đội đứng chân để từ đó tỏa đi chiến đấu trên các tuyến giao thông trọng yếu quanh Biên Hòa. Bước vào thời kỳ chống Mỹ, Bình Đa tiếp tục là địa bàn hoạt động bí mật của cán bộ thị xã Biên Hòa và huyện Vĩnh Cửu. Ngôi nhà của Mẹ nằm ở nơi khuất nẻo, ít người chú ý nên trở thành điểm dừng chân quen thuộc của nhiều cán bộ cách mạng. Mặc dù gia đình còn nghèo, Mẹ vẫn sẵn sàng nuôi giấu, tiếp tế và bảo vệ các đồng chí hoạt động bí mật.

Lớn lên trong môi trường giàu truyền thống yêu nước ấy, hai người con trai của Mẹ sớm giác ngộ cách mạng. Những năm đầu thập niên 1960, khi phong trào Đồng khởi lan rộng khắp miền Nam, họ lần lượt rời gia đình để tham gia lực lượng vũ trang. Người con trai lớn Dương Văn Thái gia nhập đơn vị D.481 của tỉnh Bình Thuận. Người con trai thứ hai Dương Văn Hiền được phân công về đơn vị C.486 bộ đội địa phương Bình Thuận. Ngày các con lên đường, Mẹ vừa tự hào vừa lo lắng. Mẹ hiểu con mình đã chọn con đường chiến đấu vì quê hương nhưng vẫn không khỏi day dứt vì từ đây gia đình sẽ ít có cơ hội đoàn tụ.

Những tháng ngày sau đó là chuỗi thời gian chờ đợi mỏi mòn. Mẹ Hoa và hai người con dâu trẻ luôn ngóng tin tức từ chiến trường. Nhưng chiến tranh quá ác liệt, khoảng cách địa lý quá xa khiến không một lá thư nào gửi được về nhà. Ngày qua ngày, niềm mong đợi dần biến thành nỗi lo âu thường trực. Mỗi khi nghe ai từ chiến trường trở về, Mẹ lại tìm hỏi tin tức của các con. Thế nhưng điều Mẹ nhận được chỉ là những lời đồn đoán mơ hồ rằng hai anh có thể đã hy sinh. Không có giấy báo tử, không có người chứng kiến, Mẹ sống trong tâm trạng nửa tin nửa ngờ suốt nhiều năm trời.

Nỗi đau của người mẹ ngày một lớn dần. Hai người con dâu trẻ tuổi cũng sống trong cảnh mòn mỏi chờ chồng. Những đứa cháu nhỏ thiếu vắng bóng cha từ khi còn thơ bé. Thương con dâu và cháu nội, Mẹ đã đưa ra một quyết định đầy nước mắt. Sau nhiều năm không có tin tức, Mẹ đồng ý cho các con dâu đi bước nữa để có nơi nương tựa. Đó là quyết định vô cùng khó khăn bởi với Mẹ, điều ấy đồng nghĩa với việc phải chấp nhận khả năng các con mình đã không còn trở về. Mất con, rồi mất luôn những người con dâu gắn bó, Mẹ lặng lẽ chịu đựng tất cả trong sự cô đơn và đau xót.

Ngày 7 tháng 7 năm 1975, chỉ hơn hai tháng sau ngày đất nước hoàn toàn giải phóng, Mẹ Trần Thị Hoa qua đời. Mẹ ra đi khi vẫn chưa biết chính xác ngày hy sinh của hai người con trai yêu quý. Mẹ cũng chưa kịp hưởng những chính sách tri ân của Đảng và Nhà nước dành cho gia đình có công với cách mạng.

Mãi nhiều năm sau, nhờ sự xác nhận của những đồng đội từng công tác cùng các anh, gia đình mới biết rõ sự thật. Liệt sĩ Dương Văn Thái đã hy sinh ngày 7 tháng 5 năm 1962. Liệt sĩ Dương Văn Hiền hy sinh trong chiến đấu ngày 27 tháng 9 năm 1963. Hai người con của Mẹ đều ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, mang theo những ước mơ còn dang dở nhưng để lại cho quê hương tấm gương sáng về lòng yêu nước và tinh thần chiến đấu kiên cường.

Ghi nhận những cống hiến và hy sinh to lớn của Mẹ cùng gia đình, Nhà nước đã truy tặng Mẹ Trần Thị Hoa danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện của Mẹ Trần Thị Hoa là hình ảnh tiêu biểu của hàng ngàn người mẹ Việt Nam trong chiến tranh. Không chỉ chịu cảnh nghèo khó, Mẹ còn phải trải qua nỗi đau mất cả hai người con trai mà không biết chính xác nơi các con nằm xuống. Sự hy sinh thầm lặng ấy đã góp phần làm nên thắng lợi của dân tộc và mãi mãi là bài học sâu sắc về lòng yêu nước, đức hy sinh và tình mẫu tử Việt Nam.