Người mẹ đếm tên con trong khói hương

Có những buổi chiều… trời không nắng, không mưa.

Chỉ có một khoảng lặng kéo dài đến nghẹt thở.

Trong căn nhà nhỏ nơi miền Trung, Nguyễn Thị Thứ ngồi trước bàn thờ. Khói hương bay lên, mỏng như sợi tơ, nhưng lại nặng trĩu như nỗi lòng của một người mẹ.

Trên bàn thờ… là rất nhiều bát hương.

Mỗi bát hương… là một người con.

Mỗi nén nhang… là một lần mẹ gọi tên.

— “Hai… Ba… Tư… Năm…”

Giọng mẹ khàn đi, đứt quãng. Có những cái tên, mẹ phải dừng lại rất lâu mới có thể gọi tiếp.

Không phải vì mẹ quên.

Mà vì… mẹ sợ gọi xong… thì không còn ai để gọi nữa.

Ngày trước, căn nhà này từng đầy ắp tiếng cười.

Những đứa con trai chạy nhảy ngoài sân. Tiếng gọi “mẹ ơi” vang lên mỗi buổi chiều.

Nhưng rồi chiến tranh đến.

Từng người con khoác ba lô ra đi. Mẹ tiễn con, không khóc. Mẹ chỉ đứng nhìn, cho đến khi bóng con khuất hẳn sau con đường làng.

Mẹ tin… rồi sẽ có ngày các con trở về.

Nhưng ngày ấy… không bao giờ đến.

Tin báo tử đến… không phải một lần.

Mà là nhiều lần.

Lần đầu, mẹ còn khóc.

Lần thứ hai, nước mắt mẹ rơi ít hơn.

Đến lần thứ ba… mẹ chỉ ngồi im.

Người ta nói… mẹ đã khóc cạn nước mắt rồi.

Có một đêm, hàng xóm nghe thấy tiếng mẹ nói trong bóng tối:

— “Các con… về ăn cơm đi…”

Họ lặng người.

Vì họ biết… không có ai trở về cả.

Nhiều năm sau, khi chiến tranh kết thúc, người ta hỏi mẹ:

— “Mẹ có còn nhớ hết tên các con không?”

Mẹ gật đầu.

— “Nhớ chứ… ngày nào mẹ cũng gọi…”

Rồi mẹ chỉ vào bàn thờ:

— “Chỉ sợ… một ngày nào đó… mẹ không còn đủ sức để gọi nữa…”

Ngày mẹ qua đời, người ta nói… đó là lần đầu tiên căn nhà ấy không còn khói hương.

Không phải vì không có người thắp.

Mà vì… không còn ai để mẹ gọi tên nữa.