Bài viết

NGƯỜI MẸ GAN DẠ - Viết về Mẹ VNAH Đoàn Thị Đời

Vĩnh Long15/01/2026Đoàn TNCS Hồ Chí Minh xã Vĩnh Thành (Đoàn TNCS Hồ Chí Minh xã Vĩnh Thành)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Phải qua một con đò chúng tôi mới tìm được đến nhà của mẹ Đời, Mẹ vừa được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” theo quyết định số 1346/QĐ-CTN ngày 16 tháng 12 năm 2014. Tiếp chúng tôi trong căn nhà tình nghĩa tuy nhỏ nhưng rất khang trang, gọn gàng, ngăn nắp, người con thứ tư của Mẹ là anh Phạm Hoàng Tiến cho chúng tôi biết về cuộc đời của Mẹ.

Mẹ tên thật là Đoàn Thị Đời, sinh năm 1920, tại ấp Phú Đa, xã Vĩnh Bình, huyện Chợ Lách. Mẹ được sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo sống bằng nghề làm ruộng, làm mướn cho gia đình điền chủ “thầy Cai Nhọn”. Đến năm 19 tuổi Mẹ lập gia đình với một người nông dân nghèo, mồ côi cả cha lẫn mẹ quê ở Gò Công thuộc tỉnh Tiền Giang đến làm thuê cho một nhà giàu ở ấp Phú Đa xã Vĩnh Bình. Mẹ cùng chồng tiếp tục cuộc mưu sinh của gia đình mình bằng nghề làm ruộng, làm thuê tại quê Mẹ ấp Phú Đa. Mẹ sinh được 10 người con 7 trai 3 gái; trong 10 người con của Mẹ đã có 5 người con trai tham gia trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Gia đình đông con nên cuộc sống cơ cực thiếu thốn cứ mãi đeo bám đôi vai gầy yếu của Mẹ cũng như nhiều gia đình bần cố nông khác trên mảnh đất này. Nơi đây ngày xưa là một bãi bồi tạo nên, nằm giữa sông Cổ Chiên là căn cứ cách mạng mà trong chiến tranh lãnh đạo cách mạng của tỉnh Vĩnh Long và huyện Chợ Lách thường xuyên bám trụ và được sự che chở của người dân Phú Đa, trong đó có Mẹ Đời. Mẹ sử dụng bồ lúa tại nhà để nuôi giấu cán bộ như: Ông Ba Phán, ông Tám Đảnh, ông Tư Hậu, bản thân Mẹ cũng tham gia giao liên cho cách mạng thời kỳ 1954 – 1960. Thời gian này chồng Mẹ ông Phạm Văn Sao cũng tham gia du kích tại địa phương khoảng một năm thì ông bị địch bắt, dù bị tra khảo đủ mọi cực hình nhưng Ông vẫn không khai báo, bọn chúng giam được hai tháng thì Ông được cách mạng cứu thoát. Cùng lúc này được sự giáo dục của Mẹ, những người con lần lượt lên đường tham gia cách mạng.

• Anh Phạm Văn Thoại: Sinh năm 1942, tham gia cách mạng năm 1968 tại chiến trường Vĩnh Long – Trà Vinh ở Trung đoàn 3 Quân khu 9. Anh bị địch bắn trọng thương trong một trận đánh ở xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè, hiện là thương binh 2/4.

• Anh Phạm Hoàng Tiến: Sinh năm 1948, tham gia cách mạng năm 1962 là du kích xã Vĩnh Bình. Năm 1968, anh tham gia tại chiến trường Vĩnh Long – Trà Vinh, Trung đoàn 3, Quân khu 9, bị thương trong trận đánh ở Vũng Liêm, hiện là thương binh 4/4.

• Anh Phạm Văn Năm: Sinh năm 1950, tham gia cách mạng năm 1968 chiến trường Vĩnh Long – Trà Vinh, đơn vị Trung đoàn 3, Quân khu 9. Anh hy sinh ngày 23/04/1971 trong trận đánh ở Trà Ôn khi đang là Thượng sĩ.

• Anh Phạm Văn Nết: Sinh năm 1954, tham gia du kích xã Vĩnh Bình năm 1973. Anh hy sinh ngày 30/01/1975 trong trận đánh các đồn ở xã Vĩnh Bình tại nhà máy chà của ông Chín Tạo, ấp Vĩnh Lộc.

• Anh Phạm Văn Na: Sinh năm 1957, tham gia du kích xã năm 1973 cho đến ngày 30/04/1975. Sau giải phóng anh công tác tại Công an huyện Chợ Lách và Công an tỉnh Bến Tre, thôi công tác năm 1982.

Nhận được tin báo những người con của Mẹ hy sinh, lòng Mẹ đau như dao cắt từng đoạn ruột, nói chẳng nên lời, khóc cũng không được tự do. Bởi gia đình Mẹ sống trong vùng kiểm soát của ngụy quyền, bọn tai mắt của giặc theo dõi từng giây, từng phút do đó khi nhận được tin con hy sinh không dám chia sẻ cùng ai, Mẹ chỉ biết khóc thầm và chờ ban đêm mới rơi nước mắt.

Chiến tranh đã đi qua nhưng đã để lại nỗi đau mất mát to lớn không gì có thể bù đắp được cho những gia đình có con tham gia cách mạng của xã Vĩnh Bình nói chung và gia đình Mẹ Đời nói riêng. Trong cuộc kháng chiến, gia đình Mẹ có 5 người tham gia cách mạng đã có 2 người ra đi vĩnh viễn, 2 người là thương binh. Nhưng không vì thế mà Mẹ chùn bước. Sau ngày quê hương được hoàn toàn giải phóng, nghe lời Mẹ, các con tiếp tục công tác như Anh Phạm Văn Thoại là công an xã Vĩnh Bình; anh Phạm Hoàng Tiến ở Huyện đội Chợ Lách sau đó phục viên và tham gia công tác ở xã Đoàn giữ chức vụ Bí thư; anh Phạm Văn Na tham gia công an huyện Chợ Lách chuyển về công an tỉnh Bến Tre; anh Phạm Văn Nơ công tác ở Huyện ủy - Ủy ban nhân dân huyện Chợ Lách – Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Vĩnh Bình, hiện nay công tác Trung tâm phát triển quỹ đất huyện.

Đã trải qua nhiều gian khổ nhưng Mẹ vẫn cảm thấy tự hào. Tự hào vì Mẹ đã sinh ra những người con ưu tú biết hy sinh cái riêng để giành lại cái chung đó là giành lại độc lập tự do cho tổ quốc.

Vào một ngày cuối năm (ngày 30/12/2013) do một bạo bệnh Mẹ Đời đã vĩnh viễn ra đi, khi quê Mẹ đã có rất nhiều đổi mới.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
NGƯỜI MẸ GAN DẠ - Viết về Mẹ VNAH Đoàn Thị Đời | Câu chuyện thời hoa lửa