Người mẹ già ở Yên Thành chờ tin con suốt mùa chiến dịch

Hành trình chiến đấu của Anh hùng, liệt sĩ Trần Can là một câu chuyện đặc biệt về sự trưởng thành của một người lính. Từ những trận đánh ở Tây Bắc đến Chiến dịch Điện Biên Phủ, ông luôn thể hiện lòng dũng cảm, tinh thần quyết tâm và sự gắn bó với đồng đội. Cuộc đời chiến đấu của ông kết thúc vào ngày 7-5-1954, khi Chiến dịch Điện Biên Phủ giành thắng lợi.

Trần Can sinh tại Sơn Thành, Yên Thành, Nghệ An. Năm 1951, ông nhập ngũ và được biên chế vào Đại đoàn 312. Những năm đầu quân ngũ giúp ông rèn luyện bản lĩnh của một người chiến sĩ.

Năm 1952, ông tham gia Chiến dịch Tây Bắc trong đội hình Trung đoàn 209. Tại trận Bản Hoa, Trần Can làm nhiệm vụ xung kích và dùng thủ pháo tiêu diệt ụ súng địch.

Khi tiểu đội bị thương vong nhiều, ông không rời vị trí. Trần Can phối hợp với các chiến sĩ khác, dẫn đầu tổ chiến đấu tiêu diệt ba ụ súng, đánh thẳng vào sở chỉ huy, bắt sống 22 tên địch và thu 17 khẩu súng.

Đây là một trong những chiến công quan trọng giúp ông được ghi nhận là một tiểu đội trưởng có năng lực.

Cuối năm 1953, Trần Can cùng đơn vị được giao nhiệm vụ kéo pháo vào trận địa Điện Biên Phủ. Ngày 17-1-1954, Trung đoàn 209 bắt đầu thực hiện nhiệm vụ.

Việc kéo pháo vô cùng gian khổ. Những khẩu pháo lớn phải được đưa qua núi rừng bằng sức người, trong khi máy bay địch liên tục đánh phá. Sau 10 ngày đêm, 12 khẩu pháo được đưa vào trận địa.

Nhưng sau khi phương án tác chiến được thay đổi, quân ta phải kéo pháo ra. Trong lúc rút pháo, năm khẩu pháo của Tiểu đoàn 130 gặp nguy hiểm.

Máy bay địch ném bom napalm khiến cỏ cháy dữ dội. Pháo địch bắn chặn đường. Trần Can lập tức dẫn đầu trung đội xông ra kéo pháo. Nhiều chiến sĩ cùng tham gia.

Trong hoàn cảnh khắc nghiệt, mọi người vẫn quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ. Những khẩu pháo cuối cùng được đưa ra an toàn, nhưng đơn vị chịu nhiều tổn thất.

Sau quá trình chuẩn bị, ngày 13-3-1954, quân ta mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ bằng trận Him Lam.

Tiểu đoàn 130 của Trần Can được giao nhiệm vụ đánh chiếm mỏm 3. Đúng 17 giờ, pháo binh ta đồng loạt khai hỏa. Sau đó, bộ binh tiến lên mở cửa qua hàng rào.

Đại đội 366 của Trần Can xung phong đánh chiếm tiền duyên. Trận đánh diễn ra quyết liệt khi quân địch chống trả mạnh từ các lô cốt.

Trần Can cùng đồng đội vẫn tiến lên. Sau những giờ chiến đấu căng thẳng, quân ta làm chủ cứ điểm Him Lam.

Trên nóc lô cốt chỉ huy, lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” được cắm lên. Đây là dấu mốc quan trọng, đánh dấu chiến thắng đầu tiên của quân ta tại Điện Biên Phủ.

Trần Can tiếp tục chiến đấu trong những trận đánh sau đó. Ông không dừng lại sau chiến thắng Him Lam mà tiếp tục cùng đồng đội tiến về mục tiêu cuối cùng.

Ngày 7-5-1954, quân ta giành thắng lợi hoàn toàn. Nhưng cũng trong ngày lịch sử ấy, Trần Can hy sinh.

Ông đã đi gần như trọn hành trình của Chiến dịch Điện Biên Phủ: từ những công việc kéo pháo gian khổ, đến trận mở màn Him Lam và những trận chiến cuối cùng. Chỉ tiếc rằng ông không thể chứng kiến khoảnh khắc chiến thắng.

Tên tuổi Trần Can vì thế luôn gắn với tinh thần “Quyết chiến – Quyết thắng”. Ông là một trong những người đã góp phần biến quyết tâm của cả dân tộc thành thắng lợi trên chiến trường.

Nhìn lại câu chuyện ấy, chúng ta càng hiểu rằng lịch sử không chỉ được tạo nên bởi những quyết định lớn, mà còn bởi sự hy sinh của từng người lính. Trần Can đã sống và chiến đấu bằng tất cả trách nhiệm của mình. Sự hy sinh của ông là một phần không thể tách rời trong bản anh hùng ca Điện Biên Phủ.