“Người mẹ không chờ thư nữa”

Những năm ác liệt của Chiến tranh Việt Nam, ở một làng quê nhỏ miền Bắc, có một người mẹ mà ai trong xóm cũng quen với hình ảnh: cứ mỗi buổi chiều, khi nắng bắt đầu dịu, bà lại ra đứng ở đầu ngõ, tay vịn nhẹ vào hàng rào tre, mắt hướng ra con đường đất dẫn vào làng.

Con trai bà nhập ngũ khi vừa tròn đôi mươi. Ngày tiễn con đi, bà không nói nhiều, chỉ dúi vào tay con một gói nhỏ rồi dặn: “Đi mạnh giỏi… có thư thì viết về cho mẹ.” Từ đó, những lá thư trở thành sợi dây nối duy nhất giữa hai người.

Thư không dài, chữ cũng không đẹp, nhưng mỗi lần nhận được, bà đều giữ rất cẩn thận. Có lá thư bà đọc đến thuộc lòng, từng câu từng chữ. Có hôm tối đến, bà vẫn lấy ra đọc lại, như để nghe lại giọng nói của con mình giữa những dòng chữ mực đã nhòe đi theo thời gian.

Rồi một ngày, thư thưa dần. Không còn đều đặn như trước.

Ban đầu, bà nghĩ chắc đơn vị con bận hành quân. Sau đó, bà bắt đầu chờ lâu hơn. Nhưng thói quen đứng đầu ngõ mỗi chiều thì vẫn không thay đổi. Dù trời nắng gắt hay mưa phùn gió bấc, người ta vẫn thấy bà đứng đó, lặng lẽ nhìn về phía con đường, nơi thỉnh thoảng có người đưa thư đi qua.

Người trong làng có người khuyên: “Thôi bà ạ… chắc bận nên chưa gửi được đâu.” Có người không nói gì, chỉ nhìn bà rồi lặng lẽ đi qua.

Nhưng bà vẫn chờ.

Cho đến một buổi chiều, không phải người đưa thư, mà là cán bộ xã đến. Tờ giấy được trao tận tay, gấp rất gọn.

Bà không mở ngay. Bà cầm tờ giấy một lúc lâu, như đã hiểu điều gì đó. Rồi bà ngồi xuống bậc cửa, mở ra đọc. Không ai biết bà đọc những gì, chỉ thấy bà gấp lại rất cẩn thận, vuốt phẳng từng nếp giấy.

Bà không khóc.

Chỉ từ ngày hôm đó, người ta không còn thấy bà ra đầu ngõ nữa.

Nhưng mỗi buổi chiều, khi nắng nghiêng qua mái nhà, bà lại ngồi ở chỗ cũ trong hiên, mắt vẫn hướng ra con đường ấy. Không còn đứng chờ như trước, nhưng ánh nhìn thì vẫn vậy — xa xăm, lặng lẽ.

Những lá thư cũ vẫn được bà giữ trong một chiếc hộp nhỏ. Thỉnh thoảng, bà mở ra, đọc lại, rồi gấp lại như cũ.

Người trong làng nói, bà không còn chờ thư nữa.

Nhưng ai cũng hiểu… bà vẫn chờ con — chỉ là không còn đứng ở đầu ngõ, mà chờ trong một khoảng lặng sâu hơn, nơi không có bước chân nào quay về, nhưng ký ức thì chưa bao giờ rời đi.