NGƯỜI MẸ KHÔNG THỂ NÓI, NHƯNG ĐÃ DẠY CÁC CON BẰNG CẢ CUỘC ĐỜI

Phan Thị Gương sinh năm 1909 trong một gia đình nông dân nghèo có mười người con. Bà sinh ra ở vùng Bìm Tia, thuộc tỉnh Prey Veng của Campuchia, nơi giáp với xã Thông Bình, huyện Tân Hồng ngày nay. Sau này, gia đình chuyển về sinh sống trên đất Việt Nam, bắt đầu cuộc sống mới giữa vùng biên giới còn nhiều khó khăn, thiếu thốn.

Ngay từ khi chào đời, bà đã mang trong mình một thiệt thòi lớn: bị câm bẩm sinh. Không thể cất tiếng nói như bao người khác, nhưng bà luôn biết cách bày tỏ tình cảm bằng ánh mắt, nụ cười và những hành động chân thành. Đến năm 1948, trong một lần máy bay Pháp bắn phá, bà bị thương nặng và mất đi một cánh tay. Từ đó, người phụ nữ vốn đã chịu nhiều thiệt thòi lại phải sống với cơ thể không còn lành lặn.

Cuộc đời của bà tưởng như sẽ chỉ quanh quẩn với những nhọc nhằn của một người phụ nữ nghèo nơi vùng biên giới. Bà kết hôn với ông Tắc, một người Campuchia chất phác, cùng nhau mưu sinh bằng nghề gánh đất thuê. Hai vợ chồng có năm người con, bốn trai và một gái. Gia đình chỉ có một công đất canh tác nên cuộc sống luôn trong cảnh thiếu trước hụt sau. Mỗi bữa cơm đều được đánh đổi bằng mồ hôi và sức lao động của cả gia đình.

Thế nhưng, điều khiến mọi người kính phục nhất ở Phan Thị Gương không phải là nghị lực vượt qua bệnh tật mà chính là tình yêu thương và đức hy sinh dành cho gia đình, quê hương. Không thể dùng lời nói để dạy con, bà dạy các con bằng chính cuộc sống của mình. Mỗi khi thấy hàng xóm gặp khó khăn, bà đều tìm cách giúp đỡ. Khi cán bộ cách mạng cần sự hỗ trợ, bà luôn sẵn lòng dù bản thân còn vô vàn thiếu thốn. Những việc làm âm thầm ấy đã trở thành bài học đầu tiên về lòng nhân ái và tinh thần yêu nước đối với các con.

Chính trong ngôi nhà nhỏ nghèo khó ấy, bốn người con trai của bà lần lượt lớn lên và lựa chọn con đường cầm súng bảo vệ Tổ quốc. Người con cả Nguyễn Văn Thành tham gia cách mạng từ rất sớm và hy sinh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp năm 1952. Không lâu sau, người con thứ hai Nguyễn Văn Nhan cũng ngã xuống khi đang làm nhiệm vụ du kích.

Hai người con còn lại tiếp tục nối bước các anh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Nguyễn Văn Bé tham gia lực lượng du kích xã Tân Hộ Cơ và hy sinh năm 1973 trên đất Campuchia. Chưa kịp nguôi ngoai nỗi đau ấy thì người con trai thứ ba, Nguyễn Văn Đổng, lại anh dũng hy sinh ngày 5 tháng 5 năm 1975 khi chiến đấu chống lực lượng Pôn Pốt xâm nhập biên giới Tây Nam. Bốn người con trai, bốn lần người mẹ già lặng lẽ nhận tin dữ. Không có tiếng khóc thành lời, chỉ có những giọt nước mắt âm thầm và nỗi đau không gì bù đắp được.

Chiến tranh vẫn chưa buông tha gia đình bà. Năm 1972, chồng bà không may thiệt mạng khi mảnh vỏ pháo sáng rơi trúng căn nhà. Chỉ trong vài năm, người phụ nữ ấy đã lần lượt mất chồng và bốn người con trai. Đó là những mất mát quá lớn mà khó có ai có thể chịu đựng nổi.

Từ một người mẹ đông con, bà trở thành người già cô đơn giữa căn nhà nhỏ nơi vùng biên giới. Tuổi già, bệnh tật và thương tật khiến cuộc sống càng thêm khó khăn. May mắn thay, bà luôn có chị Mai Thị Lá – người con dâu của liệt sĩ Nguyễn Văn Đổng – ở bên chăm sóc. Dù chồng đã hy sinh, chị vẫn ở vậy nuôi con nuôi và hết lòng phụng dưỡng mẹ chồng cho đến cuối đời. Nghĩa tình ấy đã tiếp thêm hơi ấm để bà vượt qua những năm tháng cuối đời trong sự yêu thương của gia đình.

Năm 1990, chính quyền địa phương trao tặng bà một căn nhà tình nghĩa. Đó không chỉ là nơi che mưa che nắng mà còn là sự ghi nhận đối với những hy sinh to lớn của cả gia đình. Hai năm sau, bà qua đời, khép lại một cuộc đời nhiều gian khổ nhưng vô cùng cao đẹp.

Để tri ân những cống hiến ấy, năm 1994, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã truy tặng bà danh hiệu cao quý Bà Mẹ Việt Nam anh hùng. Đây là sự ghi nhận xứng đáng dành cho một người mẹ đã hiến dâng gần như tất cả những gì quý giá nhất của cuộc đời mình cho độc lập và tự do của dân tộc.

Ngày nay, căn nhà tình nghĩa năm nào vẫn còn được người cháu nội nuôi Nguyễn Thị Thủy gìn giữ, hương khói cho bà và bốn người con liệt sĩ. Mỗi nén hương được thắp lên không chỉ để tưởng nhớ những người đã khuất mà còn nhắc nhở thế hệ hôm nay về cái giá của hòa bình. Hình ảnh người mẹ câm bẩm sinh, mất một cánh tay nhưng vẫn âm thầm nuôi dạy những người con trung kiên với cách mạng đã trở thành biểu tượng đẹp của người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh.

Cuộc đời Phan Thị Gương không có những bài diễn thuyết hùng hồn hay những chiến công vang dội. Điều bà để lại chính là tấm gương về nghị lực, lòng nhân hậu và đức hy sinh vô điều kiện của một người mẹ. Bà không thể nói bằng lời, nhưng cả cuộc đời bà đã cất lên tiếng nói mạnh mẽ nhất về lòng yêu nước, về tình mẫu tử và về sự cống hiến thầm lặng cho Tổ quốc. Đó là di sản tinh thần quý báu mà các thế hệ hôm nay và mai sau sẽ luôn trân trọng, biết ơn và gìn giữ.

Nguồn: Cổng thông tin điện tử Đồng Tháp, Nhân vật lịch sử Đồng Tháp.

https://dongthap.gov.vn/chi-tiet-bai-viet-nvls?id=6551566