Người mẹ ra đi giữa nạn đói, để lại một người con tiếp bước con đường cách mạng

Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Hai sinh năm 1917, quê tại thôn Quang Mỹ, xã Xuân Mỹ, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Sinh ra trong một gia đình bần nông, cuộc đời Mẹ gắn liền với ruộng đồng và những tháng ngày lao động cần cù, chịu thương chịu khó của người phụ nữ miền quê.

Lớn lên, Mẹ gặp và nên duyên vợ chồng với ông Phan Thích, người cùng quê. Hai vợ chồng cùng làm ruộng, chắt chiu vun vén cuộc sống và có một người con trai duy nhất là Phan Xuân Cháu.

Những năm tháng ấy, cuộc sống của gia đình Mẹ vốn đã khó khăn lại càng thêm khắc nghiệt bởi chiến tranh và đói nghèo. Năm 1945, nạn đói khủng khiếp xảy ra tại nhiều tỉnh miền Bắc, cướp đi sinh mạng của hàng triệu người. Trong thảm cảnh ấy, Mẹ Trần Thị Hai cũng qua đời vào ngày 04 tháng 5 âm lịch năm 1945, khi người con trai duy nhất của Mẹ mới chỉ lên 3 tuổi.

Mẹ ra đi khi tuổi đời còn trẻ, để lại người chồng và đứa con thơ. Từ đây, ông Phan Thích một mình nuôi dưỡng con khôn lớn. Dù cuộc sống còn nhiều gian nan, ông vẫn dành tình yêu thương và giáo dục con về tình yêu quê hương, đất nước, tiếp nối những giá trị tốt đẹp mà Mẹ để lại.

Người cha tiếp nối con đường cách mạng

Năm 1948, ông Phan Thích tham gia cách mạng tại Công an huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Trong những năm tháng kháng chiến, ông vừa hoàn thành nhiệm vụ cách mạng, vừa chăm lo nuôi dưỡng người con trai duy nhất.

Ông Phan Thích có quá trình hoạt động cách mạng lâu dài, được kết nạp Đảng và được trao tặng Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng, đồng thời được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất.

Những năm tháng được cha nuôi dưỡng và giáo dục đã góp phần hun đúc trong người con trai Phan Xuân Cháu tình yêu quê hương, đất nước và ý thức trách nhiệm đối với Tổ quốc.

Người con duy nhất tiếp bước mẹ cha

Liệt sĩ Phan Xuân Cháu, sinh năm 1942, là người con duy nhất của Mẹ Trần Thị Hai. Tháng 4 năm 1967, khi quê hương đất nước đang trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, anh tham gia cách mạng tại thôn Quang Mỹ, xã Xuân Mỹ, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh.

Sau khi gia nhập Quân đội Nhân dân Việt Nam, anh tham gia chiến đấu tại chiến trường phía Nam Quân khu 4. Khi hy sinh, anh là Hạ sĩ, Chiến sĩ E3255 thuộc P2M.

Ngày 16 tháng 4 âm lịch năm 1968, trong một trận chiến đấu tại Mặt trận phía Nam Quân khu 4, người con duy nhất của Mẹ đã anh dũng hy sinh khi mới 26 tuổi.

Sự hy sinh của Liệt sĩ Phan Xuân Cháu là sự tiếp nối truyền thống cách mạng của gia đình. Người con trai duy nhất của Mẹ đã chọn con đường chiến đấu vì quê hương, đất nước và đã nằm lại nơi chiến trường trong những năm tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến.

Theo giấy báo của Bộ Chỉ huy Quân sự Nghệ Tĩnh ngày 30 tháng 6 năm 1977, mộ Liệt sĩ Phan Xuân Cháu được an táng tại Nghĩa trang Mặt trận.

Người Mẹ ra đi, nhưng tình yêu quê hương còn ở lại

Mẹ Trần Thị Hai đã không còn sống để chứng kiến người con trai trưởng thành, cũng không thể biết rằng người con thơ năm nào sau này đã khoác lên mình màu áo người lính, chiến đấu và hy sinh vì Tổ quốc.

Cuộc đời Mẹ tuy ngắn ngủi nhưng câu chuyện về Mẹ lại được tiếp nối qua những năm tháng của gia đình. Mẹ ra đi giữa nạn đói năm 1945; người chồng tiếp tục hoạt động cách mạng; người con duy nhất trưởng thành trong tình yêu thương và sự giáo dục của cha, rồi tham gia quân đội và hy sinh trên chiến trường.

Mẹ Trần Thị Hai qua đời khi mới 28 tuổi, nhưng những hy sinh và mất mát của gia đình Mẹ đã góp một phần vào lịch sử đấu tranh của dân tộc. Mẹ được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu vinh dự “Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng” theo Quyết định số 514/2004/QĐ/CTN ngày 12 tháng 8 năm 2004, đồng thời được tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất.

Mộ Mẹ hiện an táng tại Đội 4, thôn Quang Mỹ, xã Xuân Mỹ, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Hiện Mẹ được thờ cúng tại Khu phố Miễu Nhì, thị trấn Cần Thạnh, huyện Cần Giờ, Thành phố Hồ Chí Minh.

Tên tuổi Mẹ Trần Thị Hai hôm nay được nhắc nhớ như một biểu tượng của sự mất mát và hy sinh trong những năm tháng đất nước trải qua đói nghèo, chiến tranh. Dù Mẹ không thể chứng kiến hành trình trưởng thành của người con duy nhất, nhưng truyền thống gia đình và tình yêu quê hương, đất nước vẫn được tiếp nối, để người con ấy trở thành người chiến sĩ và hy sinh vì Tổ quốc.

Câu chuyện về Mẹ là lời nhắc nhở thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình, độc lập và sự hy sinh của những người đi trước; để mỗi người thêm trân trọng cuộc sống hôm nay và ghi nhớ công lao của những gia đình đã góp sức, góp người cho đất nước.