Người mẹ Tam Đảo nuôi giấu cán bộ

Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, Tam Đảo không chỉ có những người lính cầm súng ngoài mặt trận, mà còn có những “người lính thầm lặng” ngay trong từng mái nhà. Trong số đó, hình ảnh người mẹ Tam Đảo nuôi giấu cán bộ là biểu tượng đẹp đẽ của tình yêu nước và lòng hy sinh âm thầm. Mẹ Hòa khi ấy đã ngoài năm mươi tuổi, sống trong căn nhà gỗ nhỏ nằm nép bên sườn núi. Chồng mất sớm, con trai lớn đã theo bộ đội, mẹ ở lại vừa làm nương rẫy vừa làm cơ sở cách mạng. Căn bếp của mẹ không chỉ để nấu ăn mà còn là nơi cất giấu tài liệu, che chở cho cán bộ mỗi khi địch càn quét. Ban ngày, mẹ vẫn đi rừng hái rau, kiếm củi như bao người khác. Tối đến, khi sương mù buông xuống phủ kín Tam Đảo, mẹ lặng lẽ mở cửa sau cho cán bộ vào trú ẩn. Có khi là một đồng chí bị thương cần chăm sóc, có lúc là một tổ công tác đang trên đường liên lạc gấp. Mẹ nấu cho họ bát cháo nóng, lấy lá thuốc rừng đắp vết thương, rồi trải manh chiếu rách cho họ nghỉ tạm. Tất cả đều diễn ra trong lặng lẽ, không một lời than vãn. Có lần, địch bất ngờ ập tới khám xét. Chúng nghi ngờ trong vùng có cơ sở cách mạng nên lục soát từng nhà. Mẹ Hòa nhanh trí dẫn cán bộ chui xuống hầm bí mật đào sẵn dưới gầm bếp, rồi bình tĩnh đón lính vào nhà. Trước ánh mắt soi mói và giọng hỏi gắt gỏng, mẹ vẫn chậm rãi trả lời, giả vờ lẩm bẩm như một bà già quê mùa. Nhờ sự điềm tĩnh ấy, địch không phát hiện ra điều gì và bỏ đi sau một hồi lục lọi. Khi cửa vừa khép lại, mẹ mới ngồi bệt xuống nền đất, mồ hôi ướt đẫm lưng áo. Nhưng chỉ ít phút sau, mẹ lại vội vã mở hầm, đưa nước cho cán bộ và dặn dò: “Các con phải giữ sức mà còn đánh giặc. Đất nước mình trông vào lớp trẻ.” Đối với mẹ, nuôi giấu cán bộ không phải là việc lớn lao, mà là bổn phận của một người dân yêu nước. Mẹ bảo: “Con tôi ngoài mặt trận, thì tôi ở hậu phương cũng phải góp phần.” Chính suy nghĩ giản dị ấy đã tiếp thêm sức mạnh cho biết bao người lính. Ngày hòa bình, căn nhà nhỏ của mẹ vẫn đơn sơ như cũ. Nhưng trong ký ức của những người từng được che chở, đó mãi là “pháo đài” ấm áp giữa núi rừng Tam Đảo. Hình ảnh người mẹ năm xưa đã góp phần làm nên vẻ đẹp nhân văn sâu sắc của thời hoa lửa, nơi lòng yêu nước hòa quyện với tình người thiêng liêng.