Người mẹ tiễn ba con ra trận giữa lửa đạn Thanh Lãng
Trong ký ức của người thân và bà con thôn Thanh Lãng, xã Quảng Thanh, huyện Thủy Nguyên, bà mẹ Việt Nam anh hùng Trần Thị Đương hiện lên như một biểu tượng của lòng kiên trung và đức hy sinh thầm lặng. Cuộc đời mẹ gắn liền với những năm tháng chiến tranh ác liệt, khi từng mái nhà, từng con đường quê đều in dấu bom đạn và sự càn quét của kẻ thù. Từ cuối tháng 7 năm 1947, giặc Pháp chiếm đóng, lập bốt, lùng bắt cán bộ và khủng bố nhân dân. Trong hoàn cảnh ấy, gia đình mẹ sớm giác ngộ cách mạng, tích cực tham gia kháng chiến, đào hầm bí mật nuôi giấu cán bộ, bộ đội. Nhiều lần, giữa hiểm nguy, mẹ đã mưu trí che mắt địch, bảo vệ an toàn cho những người hoạt động cách mạng. Có lần, khi giặc càn quét và đốt nhà, lửa đã cháy ngay trên nóc hầm bí mật, mẹ vẫn bình tĩnh tìm cách dập lửa, cứu người thoát hiểm an toàn. Trong gia đình ấy, lời mẹ dặn luôn là ngọn lửa soi đường: “Cụ Hồ kêu gọi toàn dân kháng chiến, con trai con gái phải đi đánh giặc, cứu nước, cứu nhà”. Nghe lời mẹ, những người con của mẹ lần lượt lên đường nhập ngũ. Người con trai cả, anh Liệu, mới 17 tuổi đã tình nguyện ra trận và anh dũng hy sinh trong trận đánh bốt Tràng Kênh năm 1947. Nỗi đau chưa kịp nguôi, người con thứ hai là anh Định tiếp bước cha anh vào bộ đội chủ lực, chiến đấu trên nhiều mặt trận rồi ngã xuống trong trận phục kích ở Tiểu Trà đầu năm 1949. Người con thứ ba là anh Chừng, tuổi đời mới 18, cũng lên đường nhập ngũ, lập nhiều chiến công trong chiến dịch Hà – Nam – Ninh và rồi hy sinh khi đang chỉ huy đơn vị chiến đấu. Trong vòng bốn năm, ba lần tiễn con ra trận và ba lần nhận tin dữ, mẹ như đứt từng khúc ruột. Nhưng vượt lên trên mất mát, mẹ vẫn đứng vững, trở thành chỗ dựa tinh thần cho gia đình và phong trào kháng chiến ở địa phương. Ở quê nhà, người con trai thứ tư là bác Bích cùng nhiều người thân tiếp tục tham gia du kích, phối hợp chiến đấu chống địch càn quét. Sau này, bác Bích bị địch bắt giam ở Phú Quốc, đến ngày hòa bình mới được trao trả, tiếp tục trở về phục vụ cách mạng. Dù hoàn cảnh đầy biến động, gia đình mẹ vẫn một lòng theo kháng chiến, không ngừng đóng góp sức người, sức của. Không chỉ chịu đựng mất mát trong gia đình, mẹ còn tích cực tham gia phong trào phụ nữ, vận động binh lính địch trở về với nhân dân, tham gia bình dân học vụ, góp phần xây dựng đời sống mới. Với những đóng góp ấy, mẹ từng được Bác Hồ tặng huy hiệu “Chiến sĩ diệt giặc dốt”. Sau này, mẹ dành trọn tình thương còn lại cho con dâu và các cháu, nuôi dạy các thế hệ tiếp nối trưởng thành. Đáng tự hào, nhiều người cháu của mẹ lại tiếp tục lên đường đánh Mỹ, trong đó có người đã anh dũng hy sinh trên chiến trường miền Nam. Cuộc đời bà mẹ Trần Thị Đương là một bản anh hùng ca thầm lặng. Từ những mất mát riêng tư đến sự hy sinh lớn lao cho Tổ quốc, mẹ đã góp phần làm rạng rỡ truyền thống quê hương Quảng Thanh – mảnh đất giàu truyền thống yêu nước từ thời Hùng Vương dựng nước đến các cuộc kháng chiến giữ nước hôm nay.
