Người mẹ trên bến sông Cù Lao

Tôi tên là Phạm Thị Lan, sinh năm 1932, quê ở ấp Tích Thiện, xã Lục Sĩ Thành, huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long. Tôi tham gia đội du kích địa phương từ năm 18 tuổi. Đến bây giờ, khi mái tóc đã bạc trắng, tôi vẫn không thể quên được một kỷ niệm về sự giúp đỡ của người dân quê hương trong những ngày kháng chiến chống thực dân Pháp.

Năm 1951, tôi được giao nhiệm vụ làm liên lạc cho lực lượng du kích trong vùng. Công việc của tôi là đưa thư từ, tài liệu và dẫn đường cho cán bộ qua các con rạch chằng chịt trên cù lao. Một buổi chiều, sau khi hoàn thành nhiệm vụ ở một xã bên cạnh, tôi chèo xuồng trở về thì bất ngờ gặp một toán lính Pháp đang tuần tra trên sông.

Phát hiện có dấu hiệu khả nghi, chúng cho xuồng đuổi theo. Tôi cố gắng chèo thật nhanh vào một con rạch nhỏ, nhưng khoảng cách ngày càng bị thu hẹp. Trong người tôi lúc đó còn giữ một số tài liệu quan trọng của đơn vị. Nếu bị bắt, không chỉ bản thân tôi gặp nguy hiểm mà nhiều cơ sở cách mạng trong vùng cũng có thể bị lộ.

Đúng lúc ấy, tôi nhìn thấy một căn nhà lá nằm khuất dưới những tán dừa nước ven sông. Chủ nhà là má Nguyễn Thị Tư, một người phụ nữ ngoài năm mươi tuổi mà tôi từng gặp vài lần khi làm nhiệm vụ. Thấy tôi hớt hải chạy vào sân, má hiểu ngay có chuyện chẳng lành.

Không chần chừ, má Tư đưa tôi xuống một hầm bí mật được đào dưới đống rơm phía sau nhà. Tài liệu được má cẩn thận giấu vào một chiếc lu đựng lúa. Chỉ vài phút sau, lính Pháp đã kéo đến.

Chúng lục soát khắp nơi, hỏi má Tư có thấy một cô gái chèo xuồng chạy vào đây hay không. Má vẫn bình tĩnh trả lời rằng từ sáng đến giờ chỉ có mình má ở nhà. Dù bị tra hỏi nhiều lần, má vẫn không hề nao núng.

Tôi nằm dưới hầm tối, nghe rõ từng câu hỏi, từng tiếng bước chân trên đầu. Có lúc tôi nghĩ mình sẽ bị phát hiện. Nhưng bằng sự gan dạ và mưu trí, má Tư đã bảo vệ tôi an toàn.

Đến tối, khi quân địch rút đi, má mới mở hầm cho tôi lên. Nhìn tôi vừa đói vừa mệt, má nấu cho tôi một tô cháo nóng. Trong ánh đèn dầu leo lét, má nhẹ nhàng nói:

— Mấy con còn trẻ mà dám hy sinh vì đất nước. Má giúp được gì thì giúp. Miễn sao nước mình sớm được độc lập.

Nghe những lời ấy, tôi xúc động đến nghẹn ngào.

Sáng hôm sau, má còn chèo xuồng đưa tôi qua một con rạch khác để trở về đơn vị an toàn. Trước lúc chia tay, má chỉ dặn tôi nhớ giữ gìn sức khỏe và cẩn thận trong mỗi chuyến công tác.

Nhiều năm sau ngày đất nước hòa bình, tôi vẫn thường ghé thăm gia đình má Tư. Với tôi, má không chỉ là người đã cứu mạng mình mà còn là biểu tượng của hàng ngàn người dân Nam Bộ đã âm thầm góp sức cho cách mạng.

Mỗi khi kể lại câu chuyện này cho con cháu nghe, tôi luôn nhấn mạnh rằng thắng lợi của cuộc kháng chiến không chỉ được làm nên bởi những người trực tiếp cầm súng, mà còn bởi những người dân bình dị, giàu lòng yêu nước như má Tư. Chính tình quân dân bền chặt ấy đã trở thành nguồn sức mạnh to lớn giúp dân tộc ta vượt qua những năm tháng gian khổ nhất.