Người Mẹ Việt Nam anh hùng - Nguyễn Thị Thứ
BÀI THU HOẠCH TÌM HIỂU CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ
ĐỀ ÁN: "CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA"
I. Người phụ nữ của quê hương trong những năm tháng chiến tranh
Mẹ Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Mẹ sinh ra và lớn lên trong bối cảnh đất nước chịu ách thống trị tàn bạo của thực dân Pháp. Quê hương Điện Bàn – Quảng Nam nơi Mẹ sinh ra là vùng đất giàu truyền thống yêu nước, nơi người dân kiên cường, bất khuất trước giặc ngoại xâm.
Xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo, Mẹ Nguyễn Thị Thứ mang trong mình những phẩm chất cao quý và giản dị của người phụ nữ Việt Nam: hiền hòa, nhân hậu, cần cù, hay làm và chất phác. Cuộc sống thời trẻ của Mẹ gắn liền với ruộng rẫy, công việc đồng ruộng và tảo tần lo cho gia đình. Mẹ lập gia đình với ông Lê Tự Trị, vừa lao động vất vả vừa chăm lo gia đình và nuôi các con khôn lớn.
Cuộc đời của Mẹ có lẽ sẽ bình dị như biết bao người phụ nữ nông dân khác nếu đất nước không bước vào những năm tháng chiến tranh khốc liệt. Nhưng khi Tổ quốc lâm nguy, Mẹ đã lựa chọn đứng về phía cách mạng, trở thành chỗ dựa tinh thần và hậu phương vững chắc cho cuộc kháng chiến.
II. Một gia đình – một truyền thống cách mạng
Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, gia đình Mẹ Nguyễn Thị Thứ là một cơ sở cách mạng vô cùng đáng tin cậy. Mẹ vừa lao động nuôi các con, vừa âm thầm tham gia phục vụ cách mạng. Mẹ nuôi giấu cán bộ, đào hầm bí mật ngay trong khu vườn nhà, vận chuyển và tiếp tế lương thực cho lực lượng kháng chiến.
Những công việc ấy tưởng chừng bình thường nhưng trong hoàn cảnh địch càn quét, theo dõi ráo riết lại chứa đựng vô vàn nguy hiểm. Ngay tại góc vườn nhà Mẹ, 5 căn hầm bí mật đã được đào sâu dưới lòng đất. Biết bao lần quân địch chĩa súng, lùng sục quanh vườn, Mẹ vẫn giữ vẻ bình tĩnh để che mắt kẻ thù, âm thầm chuyển từng bát cơm, giọt nước xuống hầm cho bộ đội, du kích.
Mẹ không trực tiếp cầm súng nơi chiến trường, nhưng Mẹ góp sức cho cách mạng bằng chính đôi bàn tay lao động, mưu trí và lòng dũng cảm phi thường. Đặc biệt, từ sự giáo dục và truyền thống yêu nước của gia đình, các con và các cháu của Mẹ đều nối tiếp nhau tham gia cách mạng, trực tiếp chiến đấu và phục vụ cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc. Đó là điều trân trọng nhất ở Mẹ: Mẹ không chỉ hy sinh cho cách mạng bằng chính cuộc đời mình, mà còn động viên, tiễn đưa những đứa con ruột thịt đi theo con đường đấu tranh vì quê hương, đất nước.
III. Những chuyến đi không có ngày trở về
Nếu như sự hy sinh nơi chiến trường diễn ra trong một khoảnh khắc bi tráng, thì sự hy sinh của Mẹ Thứ lại kéo dài đằng đẵng qua hàng thập kỷ với những nỗi đau âm thầm xé cõi lòng. Mười hai lần tiễn con, cháu lên đường ra mặt trận là mười hai lần Mẹ phải đối mặt với nỗi phấp phỏng, ngóng chờ.
Năm 1948, người con trai đầu lòng Lê Tự Xuyên hy sinh. Nỗi đau chưa kịp nguôi ngoai thì những năm tháng sau đó, giấy báo tử liên tiếp gửi về gia đình:
● Liệt sĩ Lê Tự Xuyên (hy sinh năm 1948)
● Liệt sĩ Lê Tự Hàn Thố (hy sinh năm 1954)
● Liệt sĩ Lê Tự Cừ (hy sinh năm 1956)
● Liệt sĩ Lê Tự Tráo (hy sinh năm 1965)
● Liệt sĩ Lê Tự Muộn (hy sinh năm 1965)
● Liệt sĩ Lê Tự Chín (hy sinh năm 1966)
● Liệt sĩ Lê Tự Kì (hy sinh năm 1967)
● Liệt sĩ Lê Tự Thẩm (hy sinh năm 1972)
● Liệt sĩ Lê Tự Thịnh (hy sinh năm 1974)
Chín người con trai do Mẹ đứt ruột đẻ ra lần lượt ngã xuống nơi chiến trường. Chưa dừng lại ở đó, chiến tranh còn cướp đi của Mẹ người con rể Ngô Tường và 2 người cháu ngoại. Mười hai lần nhận giấy báo tử là mười hai lần Mẹ lặng người trong nước mắt. Nước mắt chảy ngược vào trong, hóa thành đá núi. Mẹ ra ngõ ngóng chờ, nhưng những chuyến đi của các con Mẹ đã trở thành những chuyến đi không có ngày trở về.
Sự hy sinh thầm lặng ấy của Mẹ đã trở thành dấu mốc khắc sâu vào lịch sử dân tộc, viết nên câu chuyện vĩ đại về lòng yêu nước và đức hy sinh vô bờ bến của người phụ nữ Việt Nam trong thời chiến.
IV. Những người thân tiếp nối con đường của Mẹ
Sự hy sinh của Mẹ Nguyễn Thị Thứ không phải là sự hy sinh đơn độc. Gia đình Mẹ là một gia đình có truyền thống cách mạng sâu sắc. Chồng Mẹ – cụ Lê Tự Trị – cũng là một cơ sở cách mạng kiên trung, cùng Mẹ gánh vác việc nhà, đào hầm nuôi giấu cán bộ.
Người con gái đầu của Mẹ là Lê Thị Trị (Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Trị) tiếp nối truyền thống của Mẹ, vừa tham gia hoạt động cách mạng, bị địch bắt tù tày tra tấn dã man, vừa có chồng và 2 con gái là liệt sĩ.
Có thể nói, truyền thống cách mạng đã được tiếp nối từ thế hệ này sang thế hệ khác trong gia đình Mẹ. Đằng sau những người chiến sĩ kiên cường ngoài mặt trận luôn có bóng dáng của Mẹ Thứ và gia đình âm thầm chịu đựng mọi mất mát, hy sinh để làm chỗ dựa vững chắc cho tiền tuyến.
V. Sự ghi nhận của Tổ quốc
Những đóng góp và sự hy sinh phi thường của Mẹ Nguyễn Thị Thứ đã được Đảng, Nhà nước và toàn thể Nhân dân ghi nhận, tôn vinh ở mức cao quý nhất.
● Ngày 17 tháng 12 năm 1994, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam đã phong tặng Mẹ Nguyễn Thị Thứ danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.
● Mẹ vinh dự được trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.
● Tỉnh Quảng Nam và Bộ Văn hóa - Thể thao & Du lịch đã chọn Mẹ Nguyễn Thị Thứ làm nguyên mẫu để xây dựng Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng tại đỉnh núi Cấm (thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam) – công trình mang tầm vóc quốc gia để tri ân tất cả các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trên mọi miền Tổ quốc.
Danh hiệu cao quý và công trình tượng đài nguy nga ấy là sự ghi nhận đối với những cống hiến trọn đời của Mẹ. Nhưng phía sau những vinh quang ấy là hình bóng một người phụ nữ nông dân bình dị, giàu lòng nhân ái, người đã chắt chiu từng giọt nước mắt để đổi lấy màu xanh độc lập cho đất nước.
VI. Cảm nhận của em
Qua việc hưởng ứng Đề án "Câu chuyện thời hoa lửa" của Thành đoàn Hà Nội và tìm hiểu sâu sắc về cuộc đời, sự hy sinh của Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ, em cảm thấy vô cùng xúc động, tự hào và biết ơn sâu sắc.
Điều khiến em nghẹn ngào và ấn tượng nhất chính là sức mạnh tinh thần phi thường của Mẹ. Một người mẹ phải 12 lần nuốt giọt nước mắt thương tiếc con cháu vào trong để tiếp tục sống, tiếp tục đào hầm nuôi giấu cán bộ cách mạng. Mẹ đã đặt tình yêu Tổ quốc lên trên nỗi đau cá nhân, biến mất mát thành sức mạnh hậu phương.
Qua câu chuyện của Mẹ Thứ, em càng hiểu rằng lịch sử dân tộc không chỉ được viết nên bởi những chiến công lừng lẫy hay những vị tướng tài ba ngoài sa trường. Lịch sử còn được tạo nên bởi hàng triệu con người bình dị ở hậu phương – là những người mẹ ngóng con, những người vợ chờ chồng, những nếp nhà âm thầm nuôi giấu cán bộ giữa bom đạn.
VII. Bài học đối với thế hệ trẻ
Câu chuyện về Mẹ Nguyễn Thị Thứ giúp thế hệ trẻ chúng em thấm thía rằng hòa bình, độc lập và tự do hôm nay không phải tự nhiên mà có, mà đã được đánh đổi bằng xương máu, nước mắt và sự hy sinh vô cùng to lớn của các thế hệ đi trước.
Là một đoàn viên/học sinh Thủ đô sinh ra và lớn lên trong hòa bình, em thấy mình vô cùng may mắn. Khắc ghi lời Bác Hồ dạy: "Tuổi nhỏ làm việc nhỏ, tùy theo sức của mình", em nhận thức rõ trách nhiệm của bản thân:
1. Nỗ lực học tập và rèn luyện: Cố gắng đạt thành tích cao trong học tập, rèn luyện đạo đức, tích lũy tri thức để đóng góp cho sự phát triển của Thủ đô và đất nước.
2. Sống có trách nhiệm và tri ân: Tích cực tham gia các phong trào Đền ơn đáp nghĩa, chăm sóc các gia đình thương binh, liệt sĩ, Bà mẹ Việt Nam Anh hùng tại địa phương.
3. Tích cực tuyên truyền lịch sử: Đăng tải và lan tỏa câu chuyện lịch sử về Mẹ Thứ lên hệ thống website [https://cauchuyenlichsu.vn](https://cauchuyenlichsu.vn) theo đúng tinh thần của Đề án "Câu chuyện thời hoa lửa" do Thành đoàn Hà Nội phát động, giúp các bạn học sinh cùng lứa tuổi hiểu và trân trọng giá trị truyền thống dân tộc.
VIII. Lời tri ân
Mẹ Nguyễn Thị Thứ đã thanh thản về với các con ở cõi vĩnh hằng vào năm 2010, hưởng thọ 106 tuổi. Thời gian có thể làm thay đổi cảnh vật, nhưng ký ức và lòng biết ơn đối với Mẹ sẽ mãi mãi khắc sâu trong tâm khảm của muôn đời sau.
Mẹ đã ra đi, nhưng câu chuyện thời hoa lửa của Mẹ vẫn còn sống mãi. Mỗi lần câu chuyện ấy được nhắc lại trên các diễn đàn thanh niên hay dưới cờ chào cờ mỗi tuần, chúng em lại có thêm một lần nhìn về quá khứ với lòng kính cẩn nghiêng mình và nhìn về tương lai với trách nhiệm lớn lao.
Xin được nghiêng mình kính cẩn tưởng nhớ Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ!
Xin tri ân 9 người con liệt sĩ, 1 con rể liệt sĩ và 2 cháu ngoại liệt sĩ của Mẹ đã hiến dâng trọn vẹn tuổi xuân cho Tổ quốc!
Thời hoa lửa đã đi qua, nhưng ngọn lửa yêu nước và đức hy sinh mà Mẹ Nguyễn Thị Thứ để lại sẽ mãi được truyền qua các thế hệ đoàn viên, thanh thiếu nhi Thủ đô hôm nay và mai sau. Chúng em nguyện quyết tâm sống, học tập và cống hiến sao cho thật xứng đáng với sự hy sinh cao cả của Mẹ và các anh hùng liệt sĩ!
