Người mở đường trong thời hoa lửa

Giữa núi rừng Tây Bắc trập trùng sương phủ, bản Đội 4, xã Tả Lèng – Lai Châu hôm nay vẫn còn đó một người đàn ông tóc đã bạc trắng, dáng hiền từ, nụ cười ấm áp. Ông là Nguyễn Cao Vượng, sinh năm 1959, một cựu Thanh niên xung phong từng đi qua những năm tháng “thời hoa lửa” đầy gian khổ mà vinh quang.

Tháng 2 năm 1978 - khi cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc nổ ra, tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc vang lên từ mọi nẻo đường. Chàng trai Nguyễn Cao Vượng khi ấy mới 19 tuổi, quê nghèo nhưng lòng đầy nhiệt huyết. Không đắn đo, ông viết đơn xung phong lên đường, gia nhập Công ty Cầu đường Mường Tè - Lai Châu.

Nhiệm vụ của họ là mở đường, giữ đường, đảm bảo cho quân đội và xe vận tải di chuyển ra biên giới. Con đường đầu tiên ông cùng đồng đội thực hiện là tại xã Can Hồ - nơi rừng núi hiểm trở, đất đá ngổn ngang, khí hậu khắc nghiệt.

Ngày ấy, cuốc trong tay, cơm nắm muối vừng trong túi, họ vừa hát, vừa làm, vừa tránh bom đạn. Mỗi mét đường mở ra là một giọt mồ hôi, thậm chí là máu. Nhưng ai nấy đều quyết tâm: “Còn sức là còn làm, đường phải thông cho xe qua!”

Khi con đường ở Can Hồ hoàn thành, đơn vị của ông được lệnh ra Mường Lay bảo vệ cầu Hang Tôm - cây cầu huyết mạch nối đôi bờ sông Đà. Bốn tháng trời, giữa mưa bom và nguy cơ phá hoại, ông cùng đồng đội ngày canh, đêm tuần, không cho bất cứ ai xâm nhập. Những đêm rét cắt da, họ đốt củi sưởi tạm, lấy áo mưa làm chăn, nhưng vẫn nở nụ cười vì “cầu còn, đường còn - là chiến thắng”.

Sau nhiệm vụ ở cầu Hang Tôm, ông Vượng cùng đồng đội được điều về Nậm Lỏng (Sìn Hồ) để tiếp tục mở tuyến đường mới. Núi cao, vực sâu, đá rơi, vắt bám, nhưng họ vẫn kiên cường. Mỗi nhát cuốc của họ như gõ vào lòng đất, mở ra tương lai cho Lai Châu hôm nay.

Nhiều năm trôi qua, chiến tranh đã lùi xa, nhưng dấu chân của những người Thanh niên xung phong năm ấy vẫn in đậm giữa núi rừng Tây Bắc. Ông Nguyễn Cao Vượng nay đã ngoài sáu mươi, sống bình dị ở bản Đội 4, xã Tả Lèng, vẫn kể lại những câu chuyện năm xưa bằng giọng trầm ấm: “Hồi đó cực lắm, nhưng vui lắm. Mình làm vì đất nước, nên thấy đáng.”

Con đường ngày nào họ mở giờ đã thành tuyến giao thông huyết mạch, xe cộ qua lại tấp nập. Mỗi lần nhìn thấy, ông chỉ cười hiền: “Ngày ấy mình đổ mồ hôi trên từng mét đất này, giờ thấy đường thông, dân no ấm là vui rồi.” Và thế là, trong dòng chảy của lịch sử, tên tuổi Nguyễn Cao Vượng – người mở đường trong thời hoa lửa – vẫn lặng lẽ tỏa sáng, như một ngọn đèn ấm giữa núi rừng Mường Tè năm nào.