Người mở đường trong trận đánh Him Lam

Đường tiến vào Him Lam bị chặn lại trước một hỏa điểm. Sau những lớp hàng rào đã vượt qua, những người lính vẫn phải đối mặt với làn đạn từ lỗ châu mai của một lô cốt. Trong trận đánh mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ, mỗi bước tiến đều gắn với sự phối hợp và hy sinh của đồng đội. Phan Đình Giót đã đi tới chính nơi nguy hiểm ấy.

Him Lam là trung tâm đề kháng quan trọng ở phía đông bắc tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Chiều 13/3/1954, pháo binh ta nổ súng, mở đầu chiến dịch. Bộ binh tiến lên giữa hệ thống công sự, hàng rào và hỏa lực phòng ngự. Thắng lợi ở cửa ngõ này có ý nghĩa lớn đối với những trận đánh tiếp theo, nhưng để mở được cánh cửa ấy, các đơn vị xung kích phải vượt qua sự chống trả quyết liệt.

Trong đội hình chiến đấu có Tiểu đội phó Phan Đình Giót, thuộc Đại đội 58, Tiểu đoàn 428, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312. Sinh năm 1922 ở Hà Tĩnh, anh trải qua tuổi thơ nghèo khó, sớm phải đi ở, làm thuê. Sau Cách mạng Tháng Tám, anh tham gia tự vệ; năm 1950, anh xung phong vào bộ đội chủ lực. Từ những ngày ấy, cuộc đời anh gắn với những chặng hành quân và những người cùng chung chiến hào.

Qua các chiến dịch Trung Du, Hòa Bình, Tây Bắc, Phan Đình Giót trưởng thành trong chiến đấu. Bài giới thiệu của Báo Quân đội nhân dân còn ghi lại một nét rất gần gũi: anh quan tâm tới bữa ăn, giấc ngủ của anh em, nhận việc khó và nhẹ nhàng góp ý khi đồng chí mắc khuyết điểm. Đồng đội quý mến, coi anh như người anh cả. Sự chăm sóc ấy làm cho chân dung người anh hùng có thêm hơi ấm của đời sống thường ngày.

Trong đêm đánh Him Lam, Phan Đình Giót cùng đồng đội tiến qua các vật cản để mở cửa đột phá. Khi hỏa lực từ lô cốt số 3 bắn mạnh, đội hình xung kích bị ghìm lại. Dù đã bị thương, anh tiếp tục bò về phía hỏa điểm, dùng súng bắn vào lỗ châu mai rồi lao thân mình bịt kín cửa súng. Hỏa điểm bị dập tắt, đồng đội có điều kiện tiến lên. Anh hy sinh ngày 13/3/1954, khi trận đánh vẫn đang diễn ra.

Đêm ấy, cứ điểm Him Lam bị tiêu diệt. Chiến thắng mở màn được làm nên bởi sức mạnh hiệp đồng của các đơn vị, bởi sự chuẩn bị bền bỉ và những người đã ngã xuống trên đường tiến công. Trong chiến công chung ấy, hành động của Phan Đình Giót được ghi nhớ như một sự mở đường bằng chính sinh mạng của mình. Năm 1955, anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Đọc lại câu chuyện, điều khiến người hôm nay xúc động là sự liền mạch giữa cách anh sống và cách anh chiến đấu. Người từng lo cho đồng đội một bữa ăn, một giấc ngủ cũng là người tiến về phía hỏa điểm đang đe dọa họ. Lòng thương yêu đã được thể hiện bằng việc làm cụ thể, qua những lựa chọn ngày càng lớn lao khi nhiệm vụ đòi hỏi.

Giữa cuộc sống thanh bình, tên Phan Đình Giót vẫn được nhắc trong những giờ học, trên những con đường và tại các nơi tưởng niệm. Mỗi lần gặp lại cái tên ấy, chúng ta có thể dành thêm một phút để nhớ về người lính quê Hà Tĩnh cùng những đồng đội ở Him Lam. Sự biết ơn bắt đầu từ việc hiểu đúng điều đã xảy ra, trân trọng những gì đang có và làm tốt phần trách nhiệm của mình.

Con đường qua Him Lam năm ấy đã được mở. Người mở đường nằm lại, nhưng câu chuyện về anh tiếp tục đi cùng các thế hệ, nhắc rằng phía sau mỗi bước tiến của đất nước luôn có những cuộc đời cần được gìn giữ trong ký ức.