Người mở lại con đường sau trận pháo (1)

Người mở lại con đường sau trận pháo - Hoàng Văn Đỉnh (thôn Tông Pình Cại)

Ở thôn Tông Pình Cại, mỗi khi nhắc đến những năm tháng chiến tranh biên giới phía Bắc còn đầy gian khó, nhiều người vẫn nhớ đến ông Hoàng Văn Đỉnh - người dân công kiên cường, từng tham gia mở lại những con đường bị pháo kích làm sạt lở, giữ cho tuyến vận chuyển của bộ đội không bị gián đoạn.

Ông Hoàng Văn Đỉnh sinh năm 1937, trong một gia đình nghèo ở thôn Tông Pình Cại. Tuổi thơ của ông gắn liền với những con dốc đá và những thửa ruộng nhỏ nằm cheo leo trên sườn núi. Ngay từ nhỏ, ông đã quen với việc cuốc đất, gùi ngô và vượt qua những con đường rừng hiểm trở.

Khi trưởng thành, ông lập gia đình, cuộc sống cứ lặng lẽ trôi qua theo mùa vụ. Nhưng đến những năm cuối thập niên 1970, khi chiến tranh biên giới phía Bắc nổ ra, thôn Tông Pình Cại không còn bình yên như trước.

Những đoàn bộ đội hành quân qua thôn ngày càng nhiều. Nhiều tuyến đường rừng trở thành con đường tiếp tế quan trọng. Khi xã vận động thành lập đội dân công sửa chữa và bảo vệ đường vận chuyển, ông Hoàng Văn Đỉnh là một trong những người đầu tiên tham gia.

Ông từng nói: “Đường còn thông thì bộ đội còn đi được.”

Câu nói ấy trở thành động lực để ông làm việc không ngừng nghỉ.

Một trong những ký ức sâu sắc nhất của ông là vào một buổi sáng sau trận pháo kích lớn.

Hôm ấy, khi trời vừa sáng, tin báo từ phía trên núi cho biết một đoạn đường chính dẫn lên điểm chốt đã bị sạt lở nặng sau loạt pháo từ xa.

Nếu không mở lại con đường sớm, việc vận chuyển lương thực và đạn dược sẽ bị gián đoạn.

Ngay lập tức, đội dân công của thôn Tông Pình Cại được huy động.

Ông Đỉnh cùng bà con mang theo cuốc, xẻng và dây thừng, nhanh chóng lên đường.

Khi đến nơi, cảnh tượng trước mắt khiến ai cũng lặng đi.

Một đoạn đường dài đã bị đất đá từ sườn núi đổ xuống lấp kín. Những tảng đá lớn nằm chắn ngang lối đi. Nhiều đoạn đất vẫn còn lỏng, có nguy cơ sạt tiếp.

Không ai nói nhiều.

Ông Đỉnh là một trong những người bước lên trước tiên. Ông dùng cuốc đào từng lớp đất, mở dần một lối nhỏ.

Những người khác cùng làm theo.

Mặt trời lên cao, nắng bắt đầu gay gắt. Mồ hôi chảy ướt lưng áo, nhưng không ai dừng tay.

Đến gần trưa, một tiếng động lớn vang lên từ phía trên sườn núi.

Một tảng đá nhỏ rơi xuống, khiến mọi người giật mình.

Ông Đỉnh lập tức hô lớn: “Cẩn thận! Tránh xa chỗ đá lỏng!”

Nhờ sự cảnh giác ấy, mọi người kịp thời tránh ra, không ai bị thương.

Sau khi kiểm tra lại khu vực, họ tiếp tục làm việc.

Có những tảng đá lớn không thể di chuyển bằng tay, họ phải dùng dây thừng buộc lại, rồi nhiều người cùng kéo.

Từng chút một, con đường dần được mở lại.

Đến chiều muộn, sau nhiều giờ làm việc liên tục, một lối đi tạm thời đã được thông.

Ngay sau đó, đoàn dân công vận chuyển lương thực từ phía dưới bắt đầu đi qua.

Khi nhìn thấy những bao gạo được gùi qua đoạn đường vừa mở, ông Đỉnh cảm thấy niềm vui khó tả.

Một người lính trẻ đi ngang qua, dừng lại bắt tay ông: “Nhờ các bác mà chúng cháu kịp tiếp tế cho đơn vị.”

Những lời ấy khiến ông nhớ mãi suốt đời.

Không chỉ một lần, ông còn tham gia nhiều đợt sửa chữa đường sau các trận pháo kích hoặc sạt lở do mưa lớn.

Có những ngày làm việc từ sáng đến tối muộn, tay chân đau nhức, nhưng ông không bao giờ bỏ cuộc.

Ông từng nói: “Con đường này không chỉ là đường đất, mà là đường sống của bộ đội.”

Những năm tháng làm dân công mở đường là quãng thời gian gian khổ nhưng đáng nhớ nhất trong cuộc đời ông.

Sau khi chiến tranh lắng xuống, ông Hoàng Văn Đỉnh trở về với cuộc sống thường ngày ở thôn Tông Pình Cại.

Những năm đầu sau chiến tranh, cuộc sống rất khó khăn. Nhiều tuyến đường bị hư hỏng nặng, việc đi lại gặp nhiều trở ngại.

Nhưng với kinh nghiệm từng mở đường trong thời chiến, ông tiếp tục tham gia cùng bà con sửa lại đường làng, làm cầu nhỏ qua suối.

Người dân trong thôn Tông Pình Cại vẫn nhớ hình ảnh ông Đỉnh - người đàn ông với đôi bàn tay chai sần vì cuốc đất, luôn có mặt trong mọi công việc chung của thôn.

Những buổi tối mùa đông, khi con cháu quây quần bên bếp lửa, ông thường kể lại câu chuyện về con đường bị sạt lở năm xưa.

Có lần, đứa cháu hỏi: “Ông có sợ khi làm việc dưới sườn núi không?”

Ông cười hiền: “Sợ chứ. Nhưng nếu mình không mở đường, thì bộ đội không có lối đi.”

Câu trả lời giản dị ấy khiến con cháu hiểu thêm về trách nhiệm của thế hệ đi trước.

Giờ đây, khi tuổi đã cao, ông Hoàng Văn Đỉnh vẫn giữ thói quen dậy sớm, đi quanh bản, kiểm tra những đoạn đường nhỏ mà ông từng góp sức làm nên.

Ở thôn Tông Pình Cại, câu chuyện về ông - người mở lại con đường sau trận pháo - vẫn được kể lại như một minh chứng cho tinh thần bền bỉ và ý chí kiên cường của những người dân vùng cao trong thời chiến.

Những con đường được mở lại năm xưa không chỉ giúp vận chuyển lương thực, mà còn nối liền hy vọng giữa hậu phương và tiền tuyến.