NGƯỜI NGHỆ NHÂN VỚI TRĂN TRỞ GIỮA LỬA NGHỀ

Đến đầu thế kỷ 19, người dân Phú Vinh tận dụng sự dẻo dai, mềm mại của cây mây để sản xuất ra nhiều sản phẩm mỹ nghệ cao cấp và trở thành làng nghề mây, tre đan Phú Vinh... Trong số những người thợ tài hoa đó có gia đình ông Tĩnh nổi tiếng ở làng nghề với 3 đời là nghệ nhân. Các sản phẩm mây, tre đan mỹ nghệ của gia đình ông Tĩnh tinh xảo, đẹp và chất lượng.

Tại cơ sở sản xuất mây, tre đan Việt Quang, ông Tĩnh đang tận tình hướng dẫn, chỉ bảo những người thợ thực hiện các khâu trong quá trình sản xuất. Gặp chúng tôi, ông vui vẻ cho biết: "Sản phẩm mỹ nghệ vừa đòi hỏi sự khéo léo của người thợ, vừa đòi hỏi lòng yêu nghề, sự tỉ mỉ, công phu trong từng công đoạn sản xuất như: Chọn mây, tre; sơ chế nguyên liệu; ngâm; phơi khô, hun khói tạo màu; chẻ nan... Những đòi hỏi khắt khe và tỉ mỉ trong nghề chính là đạo đức, chữ tín của cơ sở dành tặng khách hàng. Đây là điều tôi học tập được ở cụ thân sinh-Nghệ nhân Nguyễn Văn Khiếu, người đầu tiên ở Việt Nam đan chân dung Bác Hồ bằng mây, tre”.

Tham quan gian trưng bày, chúng tôi nhận thấy hàng chục loại sản phẩm thủ công mỹ nghệ mây, tre đan đều có nét chung, đó là chất lượng cao hòa quyện với vẻ đẹp tinh tế, sắc màu và đường nét hài hòa. Chỉ cho chúng tôi xem chiếc giỏ tích đan mây, tre được bảo quản cẩn thận trong tủ kính, ông Tĩnh nhớ lại: "Đây là kỷ vật của cụ thân sinh nhà tôi. Nó có tuổi đời gần 60 năm rồi đấy".

Tuy có tuổi đời gần 60 năm nhưng chiếc giỏ tích mây, tre đan vẫn còn như mới. Màu trắng ngà của nan mây phối hợp hài hòa với màu đen của nan tre tạo nên những họa tiết tinh xảo, đẹp đẽ. Gần 60 năm cũng là khoảng thời gian mà ông Tĩnh thức cùng mây, tre và thở trong hương mây, tre. Khi 5 tuổi (năm 1969), khác với bạn bè cùng trang lứa đang tuổi ăn, tuổi chơi, cậu bé Tĩnh được người bố truyền nghề chẻ, chuốt nan tre, nan mây; rồi được cho đi theo dự các hoạt động nhân dịp vinh danh, tuyên dương như: Đi thăm Lăng Bác; gặp Thủ tướng Phạm Văn Đồng...

Những lần đó, ông Tĩnh cảm nhận được niềm vinh dự, tự hào, từ đó góp phần thắp sáng tình yêu và lửa nghề gia truyền; tạo nguồn sức mạnh tinh thần, nhiệt huyết để ông học tập, luyện rèn, hoàn thiện hơn kỹ thuật đan mây, tre.

Năm 11 tuổi, ông Tĩnh đã nắm vững kỹ thuật đan hoa văn: Nong mốt, nong đôi, hình xương cá, mắt cáo, lục giác... và cả kỹ thuật tết hoa văn. Ông có thể giúp cha đan giỏ tích, lồng bàn, tráp đựng trầu hay các linh vật... 16 tuổi, ông Tĩnh bắt đầu thay cha gánh vác việc mưu sinh của gia đình. Nhờ có chất lượng và độ tinh xảo cao, các sản phẩm thủ công mỹ nghệ mây, tre đan của gia đình ông ngày càng được ưa chuộng, đơn đặt hàng ngày càng nhiều.