Người nghệ sĩ chèo và những đêm diễn giữa chiến trường
Bà Hồ Thị Hương Sen, nghệ sĩ chèo, nguyên diễn viên Đoàn văn công Tổng cục Chính trị (1966-1975). Gần 10 năm, bà cùng đoàn văn công vượt Trường Sơn vào chiến trường, biểu diễn phục vụ bộ đội từ Quảng Trị đến tận Nam Bộ.
Năm 1966, cô gái 20 tuổi Hồ Thị Hương Sen, quê Nam Định, tốt nghiệp trường Nghệ thuật sân khấu Việt Nam, được tuyển vào Đoàn văn công Tổng cục Chính trị. Ngay sau đó, bà cùng đoàn lên đường vào Nam biểu diễn phục vụ bộ đội.
"Chúng tôi đi bộ hàng tháng trời vượt Trường Sơn. Mỗi người đều phải mang theo đạo cụ, trang phục, đàn hát. Có những đoạn đường dốc cao, vực sâu, phải bò từng bước. Nhưng chưa ai kêu ca, vì biết rằng, phía trước, anh em bộ đội đang chờ" - bà kể.
Những buổi biểu diễn của đoàn thường diễn ra trong rừng sâu, dưới ánh đèn dầu leo lét. "Có lần chúng tôi biểu diễn cho một tiểu đoàn bộ đội sắp vào trận. Các anh ngồi dưới gốc cây, mắt sáng lên khi xem các tiết mục. Khi chúng tôi hát bài 'Cô gái mở đường', nhiều anh khóc. Hát xong, các anh ôm chúng tôi: 'Cảm ơn các chị, nghe các chị hát, chúng em có thêm sức mạnh'" .
Kỷ niệm ám ảnh nhất với bà là buổi diễn năm 1972 tại Quảng Trị. "Chúng tôi đang biểu diễn thì máy bay địch đến. Bom nổ gần đó, rung chuyển cả khu rừng. Anh em bộ đội bảo vệ chúng tôi xuống hầm. Khi máy bay đi, chúng tôi lên tiếp tục diễn. Có một chiến sĩ đã hy sinh ngay trong lúc đang xem, vẫn còn nụ cười trên môi" - bà nghẹn ngào.
Sau ngày thống nhất, bà Hương Sen tiếp tục hoạt động văn nghệ, trở thành một trong những nghệ sĩ chèo nổi tiếng. "Tôi vẫn nhớ những đêm diễn giữa chiến trường. Đó là những đêm diễn đẹp nhất, ý nghĩa nhất cuộc đời tôi. Không phải vì tôi, mà vì những khán giả - những người lính đã hy sinh xương máu cho Tổ quốc" .
