Người nghệ sĩ giữ lại những gì chiến tranh có thể làm mất

Điều khiến Phan Kế An đáng nhớ không chỉ là tài năng.

Đó còn là khả năng nhìn thấy con người trong lịch sử.

Ông vẽ Bác Hồ không chỉ như một vị Chủ tịch nước.

Ông vẽ Người trong những khoảnh khắc đời thường.

Ông vẽ người lính.

Ông vẽ đồng bào miền núi.

Ông vẽ văn nghệ sĩ.

Ông vẽ phong cảnh.

Ông vẽ những gì chiến tranh có thể làm mất đi.

Bởi chiến tranh không chỉ phá hủy nhà cửa.

Nó còn có thể xóa đi những khuôn mặt khỏi ký ức.

Một người đã sống.

Một người đã từng cười.

Một người từng ngồi bên cạnh ta.

Rồi một ngày người ấy không còn nữa.

Nhưng một bức ký họa có thể giữ lại khuôn mặt.

Một bức tranh có thể giữ lại phong cảnh.

Một trang báo có thể giữ lại một thời điểm.

Và như thế, nghệ thuật trở thành một dạng ký ức.

Phan Kế An đã dành phần lớn cuộc đời mình để làm công việc ấy.

Giữ lại ký ức bằng đường nét và màu sắc.

Chú thích ảnh: Các tác phẩm và tư liệu về Phan Kế An trong hoạt động sáng tác. Nguồn: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Báo Nhân Dân và Báo Quân đội nhân dân.