Người nữ dân quân bên Cầu Dài
Trần Thị Lý sinh năm 1947 tại Quảng Bình – vùng đất nằm bên dòng Nhật Lệ, nơi trong những năm chiến tranh đã trở thành một trong những địa bàn chịu nhiều thử thách. Sinh ra trong thời kỳ đất nước còn nhiều biến động, tuổi trẻ của bà gắn liền với nhiệm vụ bảo vệ quê hương.
Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, nhiều vùng đất của Quảng Bình trở thành mục tiêu đánh phá của máy bay Mỹ. Tại thị xã Đồng Hới, những cây cầu, tuyến đường và khu vực dân cư quan trọng thường xuyên phải đối mặt với bom đạn.
Trần Thị Lý khi ấy là dân quân thị xã Đồng Hới, cùng đồng đội tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu và bảo vệ quê hương. Nhiệm vụ của những người dân quân không chỉ là cầm súng khi cần thiết, mà còn là trực chiến, cứu giúp nhân dân, bảo vệ các mục tiêu quan trọng và hỗ trợ bộ đội.
Trong những ngày chiến đấu tại khu vực Cầu Dài, bà nhiều lần cùng đồng đội đối mặt với những đợt máy bay địch ném bom. Tiếng còi báo động vang lên, mọi người nhanh chóng vào vị trí, người quan sát bầu trời, người chuẩn bị vũ khí, người hỗ trợ nhân dân sơ tán.
Một đồng đội từng hỏi bà:
– Lý còn trẻ thế này, có khi nào thấy sợ khi máy bay đến không?
Bà trả lời:
– Sợ chứ, nhưng nếu ai cũng tránh đi thì ai sẽ bảo vệ quê hương mình?
Với tinh thần ấy, Trần Thị Lý cùng lực lượng dân quân Đồng Hới kiên cường bám trụ, góp phần bảo vệ khu vực Cầu Dài và giữ vững hoạt động của địa phương trong những năm tháng bị đánh phá.
Đối với những người dân quân năm ấy, chiến đấu không chỉ là nhiệm vụ quân sự. Đó còn là tình yêu với quê hương, là trách nhiệm với xóm làng, với những người thân đang cùng sống dưới làn bom đạn.
Sau những năm tháng chiến tranh, Trần Thị Lý tiếp tục tham gia công tác xã hội, gắn bó với phong trào phụ nữ và công tác mặt trận. Bà từng giữ các cương vị Ủy viên Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Ủy viên Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tiếp tục đóng góp cho cộng đồng và đất nước.
Cuộc đời bà cũng gắn với gia đình quân nhân khi là phu nhân của Thượng tướng Nguyễn Chơn, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. Tuy nhiên, dấu ấn riêng của bà vẫn là hình ảnh một nữ dân quân Quảng Bình từng đứng giữa tuyến lửa, cùng đồng đội bảo vệ quê hương trong những năm tháng khó khăn.
Năm 2000, Trần Thị Lý qua đời. Nhưng câu chuyện về người nữ dân quân bên Cầu Dài vẫn gợi nhớ về một thế hệ phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh: vừa là người lao động, người mẹ, người chị trong gia đình, vừa là những chiến sĩ kiên cường khi Tổ quốc cần.
Họ đã góp phần làm nên sức mạnh của hậu phương, nơi mỗi con người bình thường đều có thể trở thành một phần của cuộc đấu tranh bảo vệ quê hương.
