Người nữ du kích bốn lần vượt hàng rào dây thép gai

Mạc Thị Bưởi sinh năm 1927 tại vùng quê Nam Sách, Hải Dương. Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn ác liệt, chị tham gia công tác phụ nữ, xây dựng cơ sở cách mạng và làm nhiệm vụ liên lạc. Đến năm 1949, lực lượng đối phương tăng cường lập đồn bốt, xây hàng rào, tháp canh và tổ chức nhiều cuộc càn quét ở địa phương. Không ít cơ sở bị phá, nhiều cán bộ phải rút khỏi địa bàn. Mạc Thị Bưởi vẫn tiếp tục ở lại.

Chị vận động nhân dân, đào hầm bí mật để cán bộ có nơi trú ẩn, tổ chức các đội nữ du kích và xây dựng thêm nhiều cơ sở trong các thôn. Công việc diễn ra ngay trong vùng đối phương kiểm soát nên mọi việc đều phải kín đáo. Chỉ cần một người bị phát hiện, cả mạng lưới có thể bị lộ.

Cuối năm 1950, khi bộ đội chuẩn bị đánh bốt Thanh Dung, Mạc Thị Bưởi được giao nhiệm vụ liên lạc và nắm tình hình. Để hoàn thành nhiệm vụ, chị phải nhiều lần tiếp cận khu vực phòng thủ của đối phương. Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, trong trận này chị đã bốn lần vượt qua hàng rào dây thép gai để quan sát tình hình và truyền đạt mệnh lệnh giữa các lực lượng.

Năm 1951, Mạc Thị Bưởi tiếp tục hoạt động trong vùng tạm chiếm, vận động nhân dân chuẩn bị lương thực, thuốc men chuyển ra vùng tự do. Trong một chuyến công tác, chị rơi vào ổ phục kích và bị bắt. Đối phương vốn đã theo dõi và truy tìm chị từ trước nên tìm mọi cách buộc chị khai ra cơ sở cách mạng. Mạc Thị Bưởi không khai và sau đó bị sát hại.

Chị hy sinh khi mới 24 tuổi.

Năm 1955, Mạc Thị Bưởi được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Một năm sau, hình ảnh của chị được đưa lên bộ tem bưu chính của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đó là một trong những điều khá đặc biệt đối với một người phụ nữ xuất thân từ một vùng quê nhỏ, sống một cuộc đời rất ngắn nhưng đã để lại dấu ấn lâu dài.