NGƯỜI NỮ DU KÍCH NÚI ĐÔI VÀ LỜI HẸN CÒN DANG DỞ
Liệt sĩ, Anh hùng LLVTND Trần Thị Bắc (1932 – 1954, quê Sóc Sơn, Hà Nội) là nữ du kích dũng cảm thời kháng chiến chống Pháp. Vừa cưới chồng được hai ngày, chị tiếp tục trở lại vùng tạm chiếm hoạt động. Đêm 16/3/1954, khi dẫn đoàn cán bộ lọt vào ổ phục kích tại chân núi Đôi, chị đã hô to báo động cứu sống cả đoàn và anh dũng hy sinh ở tuổi 22. Sự hy sinh bi tráng của chị là nguồn cảm hứng cho bài thơ "Núi Đôi" nổi tiếng của nhà thơ Vũ Cao.
Họ và tên nhân vật lịch sử: Liệt sĩ, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Trần Thị Bắc (1932 – 1954).
Quê quán: Thôn Xuân Đoài, xã Phù Linh, huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội.
Chức vụ/Đơn vị thời chiến: Nữ du kích, cán bộ phụ nữ, y tá phục vụ kháng chiến tại địa phương.
Đối tượng: Người có công với cách mạng, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.
***
Sinh ra và lớn lên trên vùng đất Phù Linh giàu truyền thống, từ năm 17 tuổi, chị Trần Thị Bắc đã hăng hái tham gia các hoạt động du kích tại địa phương. Dù hoàn cảnh gia đình khó khăn và địa bàn Sóc Sơn bị địch đóng bốt càn quét gắt gao, chị vẫn dũng cảm đảm nhận các nhiệm vụ tiếp tế, làm liên lạc, y tá cứu chữa thương binh và vận động quần chúng đấu tranh chống lại quân Pháp.
Trong những năm tháng gian khó ấy, chị gặp gỡ và bén duyên cùng người đồng đội Đỉnh – một bộ đội chủ lực đóng quân trên địa bàn. Cuối năm 1953, một đám cưới giản dị giữa thời chiến được tổ chức ấm áp trong vùng tự do Hồng Kỳ. Giường cưới của đôi vợ chồng trẻ chỉ là một ổ rơm thơm mùi đồng quê. Nhưng niềm hạnh phúc ngắn ngủi ấy nhanh chóng phải tạm gác lại, chỉ 2 ngày sau lễ cưới, chị Bắc lại vội vã trở về vùng tạm chiếm Phù Linh để tiếp tục thực hiện nhiệm vụ.
Đêm ngày 16 tháng 3 năm 1954, chị Trần Thị Bắc nhận nhiệm vụ đặc biệt: dẫn đường cho một đoàn cán bộ từ vùng tự do đột nhập vào vùng tạm chiếm ở xã Phù Linh.
Khi đoàn di chuyển qua khu vực bãi Thái Hòa (gần chân núi Đôi), do sự xảo quyệt của kẻ thù, đoàn công tác bất ngờ lọt vào ổ phục kích mật phục sẵn của quân Pháp. Trong khoảnh khắc ngàn cân treo sợi tóc,biết rằng nếu giữ im lặng để bảo toàn tính mạng bản thân thì toàn bộ đoàn cán bộ phía sau sẽ rơi vào bẫy, chị Trần Thị Bắc đã không ngần ngại cất tiếng hô to để báo động cho đồng đội tháo chạy an toàn.Tiếng hô vang lên giữa đêm tối đã cứu sống đoàn cán bộ, nhưng đồng thời khiến kẻ thù điên cuồng trút xả những loạt đạn về phía chị. Chị Bắc đã anh dũng hy sinh ngay tại chân núi Đôi khi mới vừa tròn 22 tuổi, để lại lời hẹn ước dang dở cùng tuổi xuân rực rỡ.
Sự hy sinh anh dũng cùng tình yêu thời chiến bi tráng của nữ du kích Trần Thị Bắc đã khiến nhà thơ Vũ Cao nghẹn ngào khi nghe người dân Phù Linh kể lại. Năm 1955, ông đã viết nên bài thơ “Núi Đôi” nổi tiếng, tạc nên hình tượng người con gái Sóc Sơn trung thành, thủy chung:
“(...)Em sống trung thành, chết thủy chung
Anh ngước nhìn lên hai dốc núi...
Nắng lụi bỗng dưng mờ bóng khói
Núi vẫn đôi mà anh mất em.”
Ghi nhận những đóng góp và sự hy sinh cao cả của chị, Nhà nước đã truy tặng cho liệt sĩ Trần Thị Bắc danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân thời kỳ kháng chiến chống Pháp.
Hình ảnh chị Trần Thị Bắc cùng ngọn núi Đôi lịch sử là minh chứng sống động cho tinh thần "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" của tuổi trẻ Sóc Sơn.
Qua câu chuyện này, thế hệ trẻ Sóc Sơn và Thủ đô hôm nay được nhắc nhở về giá trị độc lập, tự do đổi bằng máu xương của bao lớp anh chị đi trước, từ đó nêu cao trách nhiệm tu dưỡng, cống hiến và dựng xây quê hương ngày càng giàu đẹp.
