Người nữ thanh niên xung phong và chiếc mũ cũ

Nếu hỏi bà Lê Thị Lan kỷ vật nào quý nhất trong những năm tháng chiến tranh, bà không nói đến giấy khen hay huân chương. Bà chỉ nhẹ nhàng lấy từ trong chiếc hộp cũ ra một chiếc mũ vải đã bạc màu.

Chiếc mũ ấy theo bà từ ngày gia nhập thanh niên xung phong. Khi đó bà mới ngoài hai mươi. Công việc thường xuyên là làm đường, vận chuyển lương thực và hỗ trợ thương binh.

Có những ngày trời mưa, đường lầy lội, đôi chân cô gái trẻ ngập trong bùn. Có những đêm vừa đặt lưng xuống chưa lâu thì tiếng máy bay lại vang lên. Mọi người lập tức rời chỗ trú để làm nhiệm vụ.

Bà kể rằng những cô gái khi ấy rất trẻ nhưng chẳng ai nghĩ mình yếu đuối. Sau mỗi trận bom, họ lại gọi tên nhau, kiểm tra xem ai bị thương rồi tiếp tục công việc.

Một lần, chiếc mũ của bà bị mảnh đất đá làm rách một đường. Một người bạn đã dùng chỉ khâu lại cho bà. Người bạn ấy sau đó không trở về.

Bởi vậy, bà giữ chiếc mũ suốt hơn năm mươi năm.

Giờ đây, bà Lan sống bình dị tại phường Hồng Bàng. Mỗi dịp gặp thanh thiếu niên, bà thường mang chiếc mũ ra kể chuyện. Bà nói: “Các cháu không cần phải trải qua chiến tranh mới hiểu lòng yêu nước. Hãy học tập, sống tử tế và biết trân trọng hòa bình – đó cũng là cách nhớ về chúng tôi.”