Người nữ TNXP và ký ức về những chuyến tàu
Bài viết kể về hành trình của cựu Thanh niên xung phong Lê Thị Khải, người đã tuổi trẻ của mình cống hiến trên những tuyến giao thông ác liệt trong kháng chiến chống Mỹ. Qua ký ức về những năm tháng gian khổ, vết thương chiến tranh và bài hát “Sáng mãi tên anh”, câu chuyện làm nổi bật lòng yêu nước, tình đồng đội và sự tri ân những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Mỗi chuyến tàu đi qua an toàn trong những năm tháng chiến tranh đều có thể phía sau là biết bao mồ hôi, công sức và cả sự hy sinh thầm lặng. Trong số những người từng góp sức giữ cho tuyến giao thông ấy được thông suốt có cựu TNXP Lê Thị Khải, người đã dành những năm tháng tuổi trẻ của mình cho nhiệm vụ nơi tuyến lửa.
Bà Khải sinh năm 1945, là người dân xã Hoàng Diệu, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội. Nhiều năm qua, bà luôn tích cực với các phong trào ở địa phương, được chính quyền và nhân dân tin yêu, quý mến. Hiện bà là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Cựu TNXP xã Hoàng Diệu và Chi hội trưởng Chi hội TNXP thôn Bài Trượng.
Bám tuyến để giữ đường
Năm 1965, khi vừa 20 tuổi, bà Khải gia nhập lực lượng TNXP. Bà được phân công vào đơn vị N81, thuộc Đội Thanh niên xung phong chống Mỹ, cứu nước.
Đơn vị đảm nhiệm việc bảo đảm giao thông từ Nam Định đến Thanh Hóa, trong đó có tuyến đường sắt nối giữa hai tỉnh. Nhiệm vụ của bà cùng đồng đội là sửa chữa đường, đắp lại những đoạn bị bom phá, rà phá bom mìn và dọn dẹp vật cản.
Mỗi ngày làm việc là một ngày đối diện với những khó khăn. Có lúc nắng nóng, có lúc mưa gió, nhưng điều đáng sợ nhất vẫn là bom đạn. Tuy nhiên, những người TNXP vẫn bám tuyến bởi họ hiểu rằng một đoạn đường bị đứt cũng có thể ảnh hưởng đến cả hành trình của những chuyến tàu.
Bà Khải vẫn nhớ lần bị thương vào tháng 7-1965. Khi ấy, bà được cử về phía Nam lấy dụng cụ cho đơn vị. Đi đến nửa cầu Đò Lèn, tỉnh Thanh Hóa, một quả tên lửa bắn xuống đầu cầu.
Mảnh tên lửa văng vào đầu khiến bà bị thương. Đồng đội lập tức đưa bà đến bệnh viện gần đó điều trị. Sau khi bình phục, bà tiếp tục trở lại đơn vị.
Vết sẹo trên đầu vẫn còn đến hôm nay. Đó là dấu tích của một thời kỳ mà những người trẻ phải đối mặt với nhiều hiểm nguy để hoàn thành nhiệm vụ.
Nhưng giữa những gian khó, tình đồng đội lại càng trở nên sâu sắc. Những người TNXP không chỉ cùng làm việc mà còn cùng chia sẻ những nỗi lo, những niềm vui và cả những khoảnh khắc sinh tử.
Tháng 12-1969, bà Khải hoàn thành nhiệm vụ và xuất ngũ. Đêm trước ngày chia tay, bà sáng tác bài hát chèo “Sáng mãi tên anh”.
Bài hát là lời tri ân với những người đã hy sinh vì Tổ quốc, các thương binh và những người đã cống hiến tuổi trẻ. Khi bà thể hiện ca khúc, những người đồng đội không khỏi xúc động.
Đối với họ, đó không chỉ là một bài hát. Nó còn là lời nhắc về những người đã ra đi, về những tháng ngày cùng nhau bám tuyến và về một tuổi trẻ đã gửi lại nơi chiến trường.
Sau khi trở về quê hương, bà Khải tiếp tục tham gia Hội Cựu TNXP. Với vai trò Chi hội trưởng Chi hội TNXP thôn Bài Trượng, bà tiếp tục gắn bó với những người từng chung một thời tuổi trẻ.
Ngày nay, những chuyến tàu đã đi qua những tuyến đường khác, cuộc sống cũng đổi thay. Nhưng những câu chuyện của người nữ TNXP năm xưa vẫn còn giá trị, nhắc thế hệ hôm nay biết trân trọng hòa bình và biết ơn những người đã góp phần giữ gìn nó.



