Người nuôi quân kháng chiến ở chiến khu Việt Bắc
Ông Nông Văn Lợi (sinh năm 1925, Cao Bằng) là một dân công hỏa tuyến người dân tộc Tày, suốt 9 năm kháng chiến chống Pháp đã vận chuyển lương thực, vũ khí và che chở cán bộ cách mạng trong những năm tháng sống và chiến đấu tại chiến khu Việt Bắc (1946-1954).
Ông Lợi sống gần suối Bản Thi, một trong những địa điểm trọng yếu của chiến khu. Năm 1946, ông tham gia dân công hỏa tuyến, dùng gùi tre vận chuyển gạo từ Thái Nguyên lên Định Hóa. Trời mưa, đường trơn, ông dẫn đầu đoàn hơn 20 người, mỗi chuyến gánh hơn 40kg gạo, mất 3 ngày đường mới đến nơi. Năm 1950, ông còn giấu cán bộ liên lạc trong ngôi nhà sàn khi giặc Pháp càn quét. Ông Lợi đã tham gia cải tạo ruộng đất và công tác xã hội sau giải phóng. Ông bảo: "Dân công hỏa tuyến không có súng, nhưng chúng tôi có bàn tay, có trái tim, và lòng tin vào thắng lợi của Cách mạng. Tôi chưa bao giờ thấy mình bị bỏ rơi, bởi cả đoàn người cùng gánh gạo, cùng sống và cùng hy vọng".
