NGƯỜI PHÁ THÁC MỞ ĐƯỜNG GIỮA DÒNG LỬA ĐẠN

Trong những năm tháng hào hùng của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, giữa núi rừng Tây Bắc hoang sơ và dữ dội, có một người chiến sĩ công binh đã âm thầm góp phần làm nên chiến thắng vĩ đại – đó là Phan Tư, người anh hùng phá bom, phá thác trên dòng sông Nậm Na, phục vụ cho Chiến dịch Điện Biên Phủ. Sinh năm 1931 tại Nghệ An, trong một gia đình nghèo, Phan Tư sớm thấm thía nỗi cơ cực của cuộc sống và nung nấu ý chí cống hiến cho đất nước. Tháng 6 năm 1951, anh nhập ngũ, trở thành chiến sĩ công binh. Từ đó, dù ở bất cứ cương vị nào, anh cũng luôn thể hiện tinh thần dũng cảm, kiên trì vượt qua mọi gian khổ, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Đầu năm 1954, khi chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn chuẩn bị quyết định, đơn vị của Phan Tư được giao một nhiệm vụ đặc biệt khó khăn: phá thác trên sông Nậm Na để mở đường vận chuyển lương thực từ biên giới về Lai Châu. Con sông dài hơn 70km nhưng có tới 163 thác lớn nhỏ – mỗi thác là một “cửa tử” nuốt chửng hàng trăm bè mảng. Trước đó, hơn 200 bè gạo đã bị chìm, khiến việc tiếp tế lâm vào nguy cấp. Giữa giá rét buốt thấu xương, hai bờ sông hoang vu không bóng người, đời sống vô cùng thiếu thốn, nhưng điều khiến Phan Tư day dứt nhất không phải là gian khổ, mà là cảnh gạo chìm xuống nước, bộ đội phía trước thiếu ăn. Không chùn bước, anh xung phong nhận nhiệm vụ phá thác Chiềng Nưa – một thác lớn, hiểm trở. Sau nhiều lần lặn xuống dòng nước xiết để khảo sát, Phan Tư quyết định một phương án táo bạo: ôm khối thuốc nổ 6kg, đã châm ngòi, lao xuống dòng nước, ép chặt vào kẽ đá rồi nhanh chóng bơi lên bờ. Chỉ trong tích tắc, tiếng nổ vang lên xé tan dòng thác dữ. Luồng nước được khai thông. Thành công ấy không chỉ mở đường cho những chuyến hàng tiếp tế, mà còn mở ra kinh nghiệm quý báu cho toàn đơn vị. Tuy nhiên, phương pháp này quá nguy hiểm. Không dừng lại ở đó, Phan Tư tiếp tục tìm tòi, sáng tạo cách gói thuốc nổ bằng lá dong như gói bánh chưng để chống nước – một sáng kiến đơn giản nhưng hiệu quả, giúp việc phá thác an toàn hơn. Trong suốt gần hai tháng, giữa dòng nước lạnh buốt, đói rét và hiểm nguy, Phan Tư cùng đồng đội kiên trì phá từng con thác. Có những thác dữ, anh phải thử đến hơn chục lần mới thành công. Có đêm mưa gió cuốn trôi cả bè thuốc nổ, anh lại cùng đồng đội lần mò trong bóng tối để tìm lại. Không chỉ phá thác, Phan Tư còn trực tiếp tham gia phá bom nổ chậm trên các tuyến đường tiếp tế. Có lúc, giữa mưa bom bão đạn, anh nằm ngay trên mặt đường quan sát vị trí bom rơi. Có lần, trước quả bom chưa rõ giờ nổ, anh đã dũng cảm đứng cạnh, làm “cột mốc sống” cho dân công vượt qua an toàn. Những con đường được giữ vững, những dòng sông được khai thông – tất cả đã góp phần quan trọng bảo đảm hậu cần cho chiến dịch. Như lời khẳng định của Bộ chỉ huy: “Không có con đường ấy, không có chiến dịch này.” Ngày 31-8-1955, Phan Tư được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Câu chuyện về Phan Tư không phải là những trận đánh trực diện, mà là cuộc chiến thầm lặng với thiên nhiên và bom đạn – nơi mỗi bước đi đều đánh đổi bằng sinh mạng. Nhưng chính những con người như anh đã âm thầm làm nên sức mạnh hậu phương, góp phần tạo nên chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Đó là hình ảnh đẹp của người lính công binh trong thời hoa lửa – lặng lẽ mà kiên cường, giản dị mà vĩ đại.