Người phất lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” trên nóc hầm Đờ Cát là ai?

Ông sinh năm 1925 tại thôn Quang Lang, xã Thụy Hải, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình. Trong huyết quản ông chảy dòng máu của Tạ Hiện, vị lãnh đạo hưởng ứng Chiếu Cần Vương chống Pháp cuối thế kỷ 19 — ông là cháu của bậc tiền nhân ấy. Có lẽ chính từ đó, lòng yêu nước đã không phải là điều được dạy, mà là điều được thừa hưởng.

Ngày Tổng khởi nghĩa năm 1945, khi cả dân tộc bừng dậy, chàng trai trẻ Tạ Quốc Luật cùng anh em trong làng tham gia tước súng, chiếm đồn lính Diêm Điền. Từ đó, ông bước hẳn vào quân ngũ, trở thành người lính của giải phóng quân, khi tuổi đời còn rất trẻ và tương lai còn là một trang giấy trắng phía trước.

Chín năm sau, trang giấy ấy đã kín đặc dấu chân người lính: hơn 100 trận đánh, hơn 20 chiến dịch — Việt Bắc, Sông Thao, Biên Giới, Hoàng Hoa Thám, Tây Bắc, Nà Sản... Mỗi chiến dịch là một mùa hành quân, một mùa đói rét, một mùa mất mát mà không phải ai cũng còn có mặt ở mùa sau. Đến chiến dịch Điện Biên Phủ, ông là Đại đội trưởng Đại đội 360, Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209, Đại đoàn 312.

Ngày 11 tháng 3 năm 1954, trong trận Tà Lèng, ông trực tiếp chỉ huy khẩu ĐKZ 57mm bắn xe tăng địch — một trong vô vàn khoảnh khắc sinh tử mà lịch sử chỉ ghi lại bằng vài dòng ngắn ngủi, nhưng đằng sau đó là tiếng nổ, là khói, là những đồng đội nằm xuống mà tên tuổi có khi chưa kịp ai nhớ hết.

Rồi đến buổi chiều định mệnh ấy. Ngày 7 tháng 5, sau 56 ngày đêm khoét núi ngủ hầm, ông dẫn đầu tổ xung kích năm người tiến thẳng vào Sở chỉ huy tập đoàn cứ điểm. Ông phân công người bịt cửa hầm phía sau, cùng đồng đội tiến vào bắt sống tướng De Castries và toàn bộ Bộ Tham mưu Pháp. Theo tư liệu được lưu giữ tại Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, chính ông là người đã phất lá cờ "Quyết chiến, Quyết thắng" trên nóc hầm Đờ Cát — hình ảnh sau này được tái hiện trong bức tranh panorama nổi tiếng về chiến dịch.

Khoảnh khắc lá cờ tung bay ấy không chỉ là chiến thắng của một trận đánh. Nó là điểm khép lại của cả một hành trình chín năm ròng rã, của những người lính đã bước ra từ những làng quê nghèo, mang theo mình không gì ngoài niềm tin.

Năm 2004, ông được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân — một trong 19 cán bộ, chiến sĩ Điện Biên được vinh danh danh hiệu này. Ngày mất chính xác của ông, người viết chưa tìm thấy nguồn đáng tin cậy để xác nhận.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua. Quang Lang hôm nay không còn tiếng súng, nhưng người dân nơi ấy vẫn kể cho nhau nghe về người con của làng — không phải như một huyền thoại xa xôi, mà như một lời nhắc: có những con người bình thường, sinh ra ở một làng quê bình thường, đã chọn bước vào lịch sử bằng lòng dũng cảm giản dị nhất. Và lá cờ họ giương lên năm ấy, đến hôm nay vẫn còn tung bay — trong ký ức của một dân tộc không quên.