Người phi công đầu tiên bắn rơi máy bay B-52

Phạm Tuân sinh năm 1947 tại xã Quốc Tuấn, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Sau khi nhập ngũ, ông được tuyển chọn vào lực lượng Không quân nhân dân Việt Nam và được cử sang Liên Xô đào tạo lái máy bay tiêm kích MiG-21.

Sau khi hoàn thành khóa huấn luyện, ông trở về nước, tham gia chiến đấu trong đội hình Không quân nhân dân Việt Nam. Với bản lĩnh vững vàng, kỹ thuật điều khiển máy bay điêu luyện và tinh thần quyết tâm cao, ông nhanh chóng trở thành một trong những phi công chủ lực của đơn vị.

Cuối tháng 12 năm 1972, Mỹ mở cuộc tập kích chiến lược bằng máy bay B-52 vào Hà Nội, Hải Phòng và nhiều địa phương miền Bắc. Trước tình hình đó, Quân chủng Phòng không – Không quân triển khai nhiều biện pháp tác chiến nhằm đánh trả quyết liệt các đợt không kích.

Đêm 27 tháng 12 năm 1972, Phạm Tuân nhận lệnh cất cánh từ sân bay Yên Bái để đánh chặn đội hình B-52. Trong điều kiện nhiễu điện tử dày đặc và bị nhiều máy bay tiêm kích hộ tống uy hiếp, ông vẫn bình tĩnh tiếp cận mục tiêu.

Khi vào cự ly thích hợp, ông phóng hai quả tên lửa vào chiếc B-52. Sau khi hoàn thành đòn tấn công, ông nhanh chóng thoát ly khỏi khu vực chiến đấu và đưa máy bay hạ cánh an toàn. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, một phi công Việt Nam sử dụng máy bay tiêm kích MiG-21 bắn rơi máy bay ném bom chiến lược B-52 trong chiến đấu.

Chiến công của Phạm Tuân có ý nghĩa rất lớn về quân sự và tinh thần. Nó chứng minh rằng B-52 không phải là “pháo đài bay bất khả xâm phạm”, đồng thời tiếp thêm niềm tin và quyết tâm cho quân và dân Việt Nam trong những ngày cuối của chiến dịch.

Sau chiến thắng năm 1972, ông tiếp tục phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Năm 1980, ông trở thành người Việt Nam đầu tiên và cũng là người châu Á đầu tiên bay vào vũ trụ, cùng tàu Soyuz 37, mở ra một dấu mốc quan trọng trong lịch sử khoa học và hàng không Việt Nam.

Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu và sự nghiệp xây dựng đất nước, Phạm Tuân được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Anh hùng Lao động. Ông là một trong những biểu tượng tiêu biểu của Quân chủng Phòng không – Không quân Việt Nam.

Ngày nay, Đại tướng Phạm Tuân luôn được nhắc đến như người phi công đã góp phần làm nên chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không”. Cuộc đời và sự nghiệp của ông là tấm gương về lòng yêu nước, bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng chinh phục những đỉnh cao mới của dân tộc Việt Nam.