NGƯỜI PHI CÔNG DŨNG CẢM TRÊN BẦU TRỜI MIỀN BẮC NĂM 1968

Hà Văn Chúc sinh năm 1938, quê ở xã Hải Lựu, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phú, nhập ngũ tháng 11 năm 1957. Khi hy sinh, đồng chí là Thượng úy, Đại đội phó lái máy bay thuộc Trung đoàn 921, Sư đoàn 371, Bộ tư lệnh Không quân, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Trưởng thành từ một chiến sĩ cao xạ, Hà Văn Chúc được tuyển chọn đi đào tạo phi công và luôn thể hiện tinh thần ham học hỏi, say mê nghiên cứu, tích cực học thầy, học bạn để nâng cao trình độ bay và chiến đấu. Năm 1964, tốt nghiệp trở về đơn vị, đồng chí nhận nhiệm vụ tại Đại đội 1, Trung đoàn 921. Dù là phi công trẻ, kinh nghiệm thực tiễn chưa nhiều, song với ý chí quyết tâm và tinh thần cầu thị, đồng chí không ngừng nghiên cứu, đúc kết kinh nghiệm chiến đấu của đồng đội, nhanh chóng trưởng thành, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Trên cương vị cán bộ đại đội, Hà Văn Chúc luôn gương mẫu, sâu sát, dìu dắt phi công trẻ, góp phần xây dựng đơn vị vững mạnh, vừa huấn luyện tốt, vừa chiến đấu hiệu quả.

Chiến công tiêu biểu của đồng chí diễn ra vào 15 giờ ngày 3 tháng 1 năm 1968, khi không quân Mỹ huy động 36 máy bay cường kích và tiêm kích từ hướng Sơn La tiến vào đánh phá Hà Nội. Nhận lệnh xuất kích, Hà Văn Chúc nhanh chóng tiếp cận khu vực Yên Châu và phát hiện nhiều tốp máy bay địch gồm F105 và F4 bay theo đội hình bảo vệ lẫn nhau. Trước tình huống phức tạp, đồng chí bình tĩnh cơ động máy bay, linh hoạt thay đổi độ cao, hướng bay để bám đuôi mục tiêu. Mặc dù gặp sự ngăn chặn quyết liệt của địch và lượng dầu hoạt động không còn nhiều, đồng chí vẫn kiên quyết xin phép sở chỉ huy cho vào công kích khi phát hiện 8 chiếc F105 ở hướng Tam Đảo. Nắm chắc thời cơ, Hà Văn Chúc dũng cảm lao thẳng vào đội hình địch, phóng tên lửa tiêu diệt chiếc F105 bay ở vị trí trung tâm. Máy bay địch bốc cháy, đội hình bị rối loạn, buộc phải từ bỏ ý định đánh phá khu vực Hà Nội. Sau trận đánh, đồng chí hạ cánh an toàn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Chiến thắng này thể hiện rõ tư tưởng tiến công, nghệ thuật lấy ít thắng nhiều và góp phần bổ sung kinh nghiệm quý trong lãnh đạo, chỉ huy, xây dựng kỹ chiến thuật của Không quân nhân dân Việt Nam. Chỉ hơn mười ngày sau, ngày 14 tháng 1 năm 1968, Hà Văn Chúc tiếp tục cùng đồng đội bắn rơi thêm một máy bay F105 của không quân Mỹ trên vùng trời Sơn Dương. Trong quá trình chiến đấu, máy bay của đồng chí bị trúng đạn, bản thân bị thương nặng và phải nhảy dù. Dù được cứu chữa tận tình, đồng chí đã anh dũng hy sinh tại Quân y viện 108 ngày 19 tháng 1 năm 1968.

Suốt cuộc đời chiến đấu, Hà Văn Chúc luôn là người phi công dũng cảm, có ý chí chiến đấu cao, là cán bộ gương mẫu, đoàn kết xây dựng đơn vị trưởng thành. Đồng chí được tặng thưởng Huân chương Quân công hạng ba. Ngày 30 tháng 8 năm 1995, đồng chí được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận xứng đáng những cống hiến và sự hy sinh anh dũng trên bầu trời Tổ quốc